Hırsızlık

Suçun konusu yalnız taşınır mallardır. Malın sahibinin değil, o an elinde bulunduranın (zilyedin) rızası aranır. Rızayla teslim alınan bir mal sonradan geri verilmezse hırsızlık değil, güveni kötüye kullanma gündeme gelir.

Ayrıntılı rehber: hırsızlık suçunun cezasının ne kadar olduğu

Bilmeniz gerekenler

• Temel ceza 1–3 yıl hapistir (TCK m. 141). Kilitli ya da bina içinde korunan eşya, üstten çekip alma, bilişim sistemiyle işleme gibi nitelikli hâllerde ceza 3–7 veya 5–10 yıla çıkar (TCK m. 142).
• Basit hırsızlık uzlaştırmaya tabidir, nitelikli hırsızlık değildir (CMK m. 253).
• Malın değeri azsa ceza indirilebilir, hatta hiç verilmeyebilir (TCK m. 145).
• Ayrılık kararı olmayan eşin, üstsoyun, altsoyun ya da aynı evde yaşayan kardeşin zararına işlenirse ceza verilmez (TCK m. 167).
• Zarar giderilirse etkin pişmanlık indirimi uygulanır (TCK m. 168); bkz. hırsızlıkta etkin pişmanlık.

Sık karıştırılan

Yağmada (TCK m. 148) mal cebir ya da tehditle alınır; ceza çok daha ağırdır ve dava ağır ceza mahkemesinde görülür. Hırsızlıkta ise kişiye karşı zor kullanılmaz. Cezaevinde geçecek süre için hırsızlık yatarı yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaybolmuş bir eşyayı bulup sahiplenmek hırsızlık mı?

Hayır, bu hırsızlık değil, kaybolmuş eşya üzerinde tasarruf suçudur (TCK m. 160). Bulduğunuz eşyayı sahibine iade etmeden ya da yetkililere bildirmeden kendi malınız gibi kullanırsanız şikâyet üzerine 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası verilebilir.

Hırsızlık şikâyete bağlı mı?

Hayır; şikâyet olmasa da soruşturulur ve şikâyeti geri almak davayı düşürmez. Paydaş olunan mal üzerinde ya da bir alacağı tahsil amacıyla işlenen hırsızlık ise şikâyete bağlıdır ve cezası 2 ay–1 yıl hapis veya adli para cezasıdır (TCK m. 144).

Çalınan mal iade edilirse dava düşer mi?

Hayır, iade davayı düşürmez; zararın tamamen giderilmesi etkin pişmanlık olarak cezayı kovuşturmadan önce üçte ikiye, sonra yarıya kadar indirir (TCK m. 168). Basit hırsızlıkta ise uzlaşma sağlanıp edim yerine getirilirse dava açılmaz (CMK m. 253).

Gece işlenen hırsızlığın cezası daha mı ağır?

Evet, gece vakti işlenen hırsızlıkta ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 143/1). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır (TCK m. 6/1-e).