Uzlaştırma

Uzlaştırma, şikâyete bağlı suçlarda ve CMK 253/1-b listesindeki suçlarda zorunlu bir aşamadır. Savcı, dava açmaya yetecek şüphe varsa dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir; uzlaştırmacı taraflara teklif götürür. Anlaşmaya varılırsa genellikle bir ödeme, özür ya da zararın giderilmesi kararlaştırılır.

Ayrıntılı rehber: uzlaşmaya tabi suçların listesi ve süreç

Bilmeniz gerekenler

• Teklife 7 gün içinde cevap vermezseniz reddetmiş sayılırsınız (CMK 253/4).
• Edim hemen yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir; taksitli ya da ileri tarihli ise kamu davasının açılması ertelenir (CMK 253/19).
• Uzlaştırma bir kez sonuçsuz kalırsa tekrar yapılmaz (CMK 253/18).
• Görüşmelerde söylenenler sonradan delil olarak kullanılamaz (CMK 253/20).
• Hakaret, cinsel suçlar ve ısrarlı takip uzlaştırma dışındadır (CMK 253/3).

Sık karıştırılan

Uzlaştırma ile önödeme karıştırılır. Önödemede şüpheli belirlenen tutarı devlete öder; uzlaştırmada ise mağdurla anlaşılır. Teklif geldiğinde ne yapacağınızı uzlaşma teklifini değerlendirme yazısında bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Uzlaştırma ile şikâyetten vazgeçme aynı şey mi?

Hayır. Şikâyetten vazgeçme yalnız şikâyete bağlı suçlarda, mağdurun tek taraflı beyanıyla olur (TCK 73/4); uzlaştırma ise şikâyete bağlı olmayan bazı suçlarda da uygulanır ve tarafların bir edim üzerinde anlaşmasını gerektirir. Uzlaşmada üstlenilen edim yerine getirilmezse dava açılabilir (CMK 253/19).

Kasten yaralama uzlaşmaya tabi mi?

Kısmen. TCK 86’daki yaralama (üçüncü fıkra hariç) ve ihmali davranışla yaralama (TCK 88) uzlaşmaya tabidir (CMK 253/1-b). Silahla ya da eşe karşı yaralama gibi TCK 86/3 hâlleri ile TCK 87’deki neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama uzlaşma kapsamında değildir; ayrıntısı kasten yaralama maddesinde.

Uzlaştırmacıya ücret öder miyim?

Uzlaşma gerçekleşirse hayır; uzlaştırmacı ücreti Devlet Hazinesi’nden karşılanır (CMK 253/22). Uzlaşma olmazsa bu ücret yargılama giderine eklenir ve mahkûmiyet hâlinde sizden alınabilir.

Uzlaştıktan sonra mağdur ayrıca tazminat davası açabilir mi?

Kural olarak hayır. Uzlaşma sağlanınca o suç için tazminat davası açılamaz; ancak uzlaşma anında tespit edilemeyen ya da sonradan ortaya çıkan zararlar için dava hakkı saklıdır (CMK 253/19).

Teklifi reddettim, sonradan anlaşabilir miyiz?

Evet. Teklif reddedilse bile taraflar anlaştıklarını gösteren belgeyle, en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar savcıya başvurabilir (CMK 253/16).