Eziyet
Eziyet, bir kimsenin eziyet çekmesine yol açacak davranışları gerçekleştirme suçudur ve cezası iki yıldan beş yıla kadar hapistir (TCK m. 96/1). Suç kadına karşı işlenirse cezanın alt sınırı iki yıl altı aydır. Kanun hangi davranışların eziyet sayılacağını saymaz; uygulamada hareketlerin belli bir süreye yayılması ve sistematik olması aranır. Tek seferlik, ani gelişen bir darp kural olarak eziyet değil kasten yaralama sayılır.
Ayrıntılı rehber: eziyet suçu cezası, eşe ve çocuğa eziyet
Bilmeniz gerekenler
- Suç çocuğa, beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye ya da gebe kadına karşı işlenirse ya da üstsoya, altsoya, babalık veya analığa, eşe veya boşanılan eşe karşı işlenirse ceza üç yıldan sekiz yıla kadar hapistir (TCK m. 96/2).
- Eziyet şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz (CMK m. 253/1). Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez; savcı soruşturmayı kendiliğinden sürdürür.
- Yargıtay 1. Ceza Dairesi, ani gelişen tek bir darp olayında eziyet için gereken devamlılık ve sistematiklik unsurunun bulunmadığını kabul ediyor. Bu ayrım cezayı doğrudan değiştirir: aynı olay kasten yaralama sayılırsa ceza çoğu zaman eziyetin alt sınırının altında kalır.
- Kadına karşı işlenen eziyette mağdur, vekili yoksa baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m. 234/1).
- Eziyetten verilen süreli hapis cezasında koşullu salıverilme için cezanın üçte ikisinin kurumda çekilmesi gerekir (İnfaz K. m. 107/2-c).
Sık karıştırılan
Eziyet iki suçla karışır. İşkence kamu görevlisinin işleyebildiği bir suçtur (işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır, TCK m. 94/4); cezası üç yıldan on iki yıla kadar hapistir ve bu suçta zamanaşımı işlemez (TCK m. 94/1, 94/6). Aynı nitelikteki davranışı kamu görevlisi olmayan biri yaparsa eziyet tartışılır. Aile içi kötü muamele ise aynı konutta birlikte yaşanan kişiye karşı işlenir ve cezası iki aydan bir yıla kadar hapistir (TCK m. 232/1). Kötü muamele, eziyet ağırlığına ulaşmayan davranışları karşılar. Çocuk üzerindeki terbiye hakkından doğan disiplin yetkisinin kötüye kullanılması ise ayrıca düzenlenmiştir (TCK m. 232/2).
Yargıtay Kararı
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 28.04.2025 tarihli, 2024/4264 E., 2025/3322 K.
Kızını silahtan sayılan bir cisimle, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek şekilde darp eden babaya ilk derece mahkemesi eziyet suçundan ceza vermiş, bölge adliye mahkemesi ise eylemi altsoya karşı silahla kasten yaralama olarak nitelendirip 9 ay hapis vermişti. Katılan Kurum, eylemin eziyet olduğunu ileri sürerek temyiz etti. 1. Ceza Dairesi, olayın ani bir şekilde geliştiğini ve eziyet suçu için gereken devamlılık ile sistematikliğin bulunmadığını belirterek kasten yaralama nitelendirmesini oy birliğiyle onadı. Karar, eziyet suçlamasında tartışmanın odağının olayların süresi ve tekrarı olduğunu gösteriyor.
… sanığın kızı olan katılanı olay günü silahtan sayılan cisimle basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek şekilde darp ettiği, olayın ani bir şekilde gerçekleştiği, suç tarihi itibariyle gerçekleşen yaralama olayında eziyet suçunun oluşması için gerekli olan devamlılık ve sistematiklik unsurunun olmadığı anlaşılmakla eyleme uyan suç vasfının kasten yaralama olarak doğru biçimde belirlendiği …
Sık sorulan sorular
Eşime bir kez vurdum, eziyetten yargılanır mıyım?
Tek seferlik, ani bir olay kural olarak eziyet değil kasten yaralama olarak değerlendirilir. Eşe karşı kasten yaralamada şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır (TCK m. 86/3-a). Ancak aynı ilişkide önceki şiddet, tehdit ve aşağılama olayları belgelenmişse savcılık bütün olayları birlikte eziyet olarak nitelendirebilir; savunma bu olayların tarihlerini ve aralarındaki bağı ayrı ayrı tartışmalıdır.
Eziyet suçunda tutuklama olur mu?
Olabilir, ama tutuklama nedeninin somut olarak gösterilmesi gerekir. Eziyet, kuvvetli şüphe hâlinde tutuklama nedeninin var sayılabildiği katalog suçlar arasında değildir (CMK m. 100/3). Bu yüzden kaçma ya da delil karartma şüphesini gösteren olgular dosyada bulunmalıdır (CMK m. 100/2).
Eziyet davası sürerken koruma kararı alınabilir mi?
Evet. Aile içi eziyette ceza davasından bağımsız olarak 6284 sayılı Kanun uyarınca koruma kararı istenebilir. Uzaklaştırma ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme gibi tedbirler hâkim kararıyla verilir; gecikmesinde sakınca varsa uzaklaştırma ve yaklaşmama gibi bazı tedbirleri kolluk amiri de alabilir, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme ise yalnız hâkim kararıdır (6284 sayılı Kanun m. 5/1-2); başvuru için ceza davasının sonucunu beklemek gerekmez.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.