Eşe Karşı Kasten Yaralama Cezası ve 6284 Tedbirleri

Eşe Karşı Kasten Yaralama Cezası Ne Kadar?

Eşe karşı kasten yaralamada ceza, rapordaki sonuca göre 9 aydan 18 yıla kadar uzanır. Önce yaralamanın hangi fıkraya girdiği belirlenir, sonra eşe karşı işlenmesi nedeniyle ceza yarı oranında artırılır:

TCK 86/3: (3) Kasten yaralama suçunun;

• a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,
• b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
• c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
• d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
• e) Silahla,
• f) Canavarca hisle, İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Yaranın hafif olduğu dosyalarda başlangıç noktası TCK 86/2’dir. Bu fıkradaki kadına karşı alt sınır, eşe karşı artırımdan önce uygulanır; bu yüzden kadın eşe karşı hafif yaralamada en düşük ceza 1 yıl 1 ay 15 gündür.

TCK 86/2: (2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

Saldırıda bıçak, sopa veya başka bir eşya kullanıldıysa 86/3’ün (e) bendi de gerçekleşir. Uygulamada artırım yine bir kez yapılır; ikinci bent, temel cezanın alt sınırdan uzaklaştırılmasında dikkate alınır ve tutuklama ihtimalini belirgin biçimde artırır. Silahın cezaya etkisini silahla yaralama cezası yazısında, kırık derecesine göre artırımın nasıl belirlendiğini kemik kırığında ceza hesabı yazısında anlattım. Aile dışındaki yaralamalar için genel tablo kasten yaralama suçunun cezası yazısında.

Kimler Eş Sayılır: Boşanmış Eş, Nişanlı, Sevgili ve Dini Nikâh

TCK 86/3-a yalnız eşi ve boşanılan eşi sayar; nişanlı, sevgili veya dini nikâhlı partner bu bendin kapsamına girmez. Bu kişilere karşı yaralamada eşe karşı kasten yaralama cezası değil, temel yaralama hükümleri uygulanır. Ceza kanunlarında kıyas yasağı (TCK 2/3) bulunduğu için “eş” kavramı uygulamada resmi nikâhlı eşle sınırlı tutulur.

Boşanma davası sürerken taraflar hâlâ eştir; boşanma kesinleştikten sonra da kanun “boşandığı eş” ifadesiyle korumayı sürdürür. Ayrı evlerde yaşamak sonucu değiştirmez. Mağdur sevgili veya nişanlıysa dosya temel kasten yaralama olarak yürür: hafif yarada şikâyet gerekir ve uzlaştırma mümkündür, ama mağdur kadınsa 9 aylık alt sınır yine uygulanır.

6284 sayılı Kanun ise ceza kanunundan daha geniştir. Uzaklaştırma ve koruma tedbirleri evli olmayan partnerlere, ayrı yaşayan aile bireylerine ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarına da uygulanabilir.

Eşim Şikâyetini Geri Alırsa Dava Düşer mi?

Düşmez; eşe karşı kasten yaralama şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında da değildir. TCK 86/3, eşe karşı işlenen yaralamada açıkça “şikâyet aranmaksızın” der; CMK 253/1-b ise uzlaştırma listesinde kasten yaralamanın üçüncü fıkrasını hariç tutar.

Uygulamada en sık karşılaştığım tablo şudur: olay gecesi eş karakola gider, rapor alınır, ertesi gün barışma olur ve vazgeçme dilekçesi verilir. Savcılık bu dilekçeye rağmen iddianame düzenler. Vazgeçme yalnız aynı olayda şikâyete bağlı başka suçlar varsa, örneğin hakaret veya mala yönelik tehdit, o suçlar bakımından sonuç doğurur. Hangi hâlde vazgeçmenin işe yaradığını aile içi şiddette şikâyetten vazgeçme yazısında ayrıntılı anlattım.

Eşiniz Tanıklıktan Çekinirse Hangi Deliller Kalır?

Eş, evlilik bağı kalmasa bile CMK 45/1-b’ye göre tanıklıktan çekinebilir; duruşmada çekinirse önceki ifadesi okunamaz. Bu kural, aile içi şiddet dosyalarının seyrini çoğu zaman belirler:

CMK 210/2: (2) Tanıklıktan çekinebilecek olan kişi, duruşmada tanıklıktan çekindiğinde, önceki ifadesine ilişkin tutanak okunamaz.

Mağdur eş duruşmada “tanıklık yapmak istemiyorum” derse, kolluktaki ve savcılıktaki anlatımı hükme dayanak yapılamaz. Mahkeme bu durumda diğer delillere bakar: adli rapor, kolluğun olay yerinde düzenlediği tutanak, 112 veya 155 arama kaydı, olayı gören ya da duyan komşular, kamera görüntüsü, mesajlar ve varsa çocuğun anlatımı. Yalnız rapor kaldığında savunma, raporun yaralanmayı gösterdiğini ama failin kim olduğunu göstermediğini ileri sürer.

Çekinme hakkının sınırlarını ve kullanılıp kullanılmamasının sonuçlarını tanıklıktan çekinme hakkı yazısında anlattım. Pratikte şunu görüyorum: çekinme kararı, eşin baskı altında olup olmadığı tartışmasını da beraberinde getirir; mahkeme bunu dikkatle inceler.

İlk Gece: Gözaltı, Tutuklama ve Uzaklaştırma Kararı

Eşe karşı yaralama ihbarında kolluk şüpheliyi gözaltına alabilir ve aynı gece 6284 sayılı Kanun’a göre evden uzaklaştırma tedbiri uygulanabilir. Gecikmede sakınca varsa kolluk amiri bazı tedbirleri kendisi verir; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.

Mağdur kadın eşse kasten yaralama CMK 100/3-i gereği katalog suçtur; kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir, ama tutuklama yine otomatik değildir. Mağdur erkek eşse 86/3-a hâli katalogda yer almaz; tutuklama için kaçma veya delil karartma şüphesi gibi somut tutuklama nedenleri gerekir. Buna karşılık vücut dokunulmazlığına karşı kasıtlı bir suç olduğu için üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlardaki tutuklama yasağından yararlanılamaz. Silah kullanılması, ağır yara, önceki şiddet kayıtları veya tedbir kararının çiğnenmesi tutuklama ihtimalini yükseltir; diğer dosyalarda sıklıkla adli kontrol ve uzaklaştırma ile yetinilir.

Tedbir kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Kararın içeriğini ve itiraz yolunu hakkımda uzaklaştırma kararı çıktı yazısında, mağdur tarafın başvurusunu koruma kararı nasıl alınır yazısında anlattım. Karara aykırı davranmanın yaptırımı ise koruma kararına aykırılık yazısında.

Eşe Karşı Yaralamada Hapis Yatar mı: HAGB, Erteleme, Para Cezası

Sonuç ceza 2 yıl veya altında kalırsa hapis yatmadan dosyanın kapanması mümkündür; hafif yaralamada mahkeme hapis yerine doğrudan adli para cezasını da seçebilir. Basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyen yarada alt sınır 2 yıl 3 ay olduğundan HAGB için takdiri indirim veya haksız tahrik gerekir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, mahkemenin yeniden suç işlenmeyeceği kanaatine varması ve eşinizin tedavi gideri gibi zararının tamamen giderilmesi gerekir (CMK 231/6). Denetim süresi 5 yıldır; bu sürede kasıtlı yeni bir suç işlenmezse dava düşer. Aile içi şiddette mahkemeler, olaydan sonra tedbire uyulup uyulmadığına ve şiddetin tekrarlanıp tekrarlanmadığına özellikle bakar.

Hapis cezası infaz edilecekse koşullu salıverilme kural olarak cezanın yarısıdır (İnfaz Kanunu 107/2). Uzlaştırma bu suçta olmadığı için, dosyalarda en etkili yollar zararın giderilmesi, tedavi giderlerinin karşılanması ve yargılama boyunca tedbire eksiksiz uyulmasıdır.

Velayet, Boşanma ve Memuriyete Etkisi

Eşe karşı yaralamadan hapis cezası, infaz bitene kadar velayet hakkından yoksunluk doğurur (TCK 53/1-c); erteleme ve HAGB’de bu sonuç kendi çocuklarınız için doğmaz. Ceza ertelenir, denetimli serbestlikle infaz edilir veya koşullu salıverilme olursa kendi çocukları üzerindeki velayet bakımından yoksunluk uygulanmaz (TCK 53/3). HAGB kararı ise hiçbir hak yoksunluğu doğurmaz.

Boşanma davasında ceza dosyası ayrı bir ağırlık taşır. Türk Medeni Kanunu’nun 162. maddesi, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranışı özel bir boşanma sebebi sayar; dava, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır, affeden eşin dava hakkı yoktur. Velayeti aile mahkemesi çocuğun yararına göre belirler; şiddet raporu ve ceza dosyası bu değerlendirmede delil olarak kullanılır. 6284 kararıyla çocukla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılmasına veya sınırlanmasına da hükmedilebilir.

Kasıtlı bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası memuriyete engel olur. Hangi cezanın memuriyeti etkilediğini memuriyete engel suçlar yazısında anlattım. 6284 kararıyla ruhsatlı silahın ve kamu görevi nedeniyle taşınan silahın teslimine de karar verilebilir.

Tek Olay mı, Süregelen Şiddet mi: Eziyet ve Kötü Muamele Farkı

Şiddet tek bir olaydan ibaret değil de süreklilik gösteriyorsa savcılık yaralamanın yanında eziyet suçunu da değerlendirir; eşe karşı eziyetin cezası TCK 96/2-b’ye göre 3 yıldan 8 yıla kadar hapistir. Eziyet, kişiye acı çektirmeye yönelik sistematik davranışlarla oluşur ve yaralama izi bulunması şart değildir.

Aynı konutta yaşayan kişiye kötü muamele (TCK 232/1) ise 2 aydan 1 yıla kadar hapis gerektirir ve yaralamaya varmayan aşağılayıcı davranışları kapsar. Dosyada geçmişe dönük şikâyetler, eski raporlar ve tanık beyanları varsa iddianamede bu suçların yer alma ihtimali yüksektir.

Karşılıklı kavgada iki eş de yaralandıysa ikisi de hem şüpheli hem mağdurdur. Olay eşin ağır bir haksız davranışıyla başladıysa TCK 29’daki haksız tahrik indirimi gündeme gelir; oranların nasıl belirlendiğini haksız tahrik indirimi yazısında anlattım. Size yönelen bir saldırıyı orantılı biçimde defettiyseniz meşru savunma nedeniyle ceza verilmez (TCK 25/1).

Yaşanmış Olaydan

Bir süre önce, eşiyle evde yaşadığı tartışmada onu ittiği ve tokat attığı gerekçesiyle gözaltına alınan bir müvekkilin dosyasını aldım. Eşi aynı gece kolluğa başvurmuş, hastanede alınan raporda yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebileceği yazılmıştı. Kolluk amiri müvekkil hakkında evden uzaklaştırma tedbiri uygulamış, ertesi gün hâkim bu kararı onaylayıp süresini belirlemişti.

Savcılıkta müvekkil serbest bırakıldı. İki gün sonra eşi savcılığa vazgeçme dilekçesi verdi, ama dosya şikâyete bağlı olmadığı için iddianame düzenlendi. Müvekkile tedbir süresince eşiyle hiçbir şekilde iletişim kurmamasını, barışma girişimini tamamen eşine bırakmasını söyledim; uzaklaştırma süresine eksiksiz uydu. Duruşmada eşi tanıklıktan çekindi, ancak dosyada rapor ve olay gecesi bağırışları duyan bir komşunun beyanı vardı.

Mahkeme hapis yerine adli para cezasını seçti, eşe karşı işlendiği için cezayı yarı oranında artırdı ve hükmün açıklanmasını geri bıraktı. Müvekkil 5 yıllık denetim süresine girdi. Ders şu: bu dosyalarda sonucu çoğu zaman olaydan sonraki davranış belirler; tedbire uyan ve şiddeti tekrarlamayan sanığın HAGB şansı belirgin biçimde artar.