Silahla Yaralama Cezası: Bıçak, Tabanca ve Sopa Farkı

Silahla Yaralama Cezası Ne Kadar: Duruma Göre Tablo

Silahla yaralamada ceza, yaranın ağırlığına göre 9 aydan 18 yıla kadar uzanan geniş bir aralıkta belirlenir. Hesabın başlangıç noktası her zaman kasten yaralamanın temel hâlidir:

TCK 86/1: (1) Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıl altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Silah kullanılması bu temel cezayı yarı oranında artırır. Yaralama kalıcı bir sonuç doğurduysa TCK 87 devreye girer ve artırılmış ceza bir kat, iki kat ya da kırığın derecesine göre yarısına kadar yükselir.

Mahkeme önce TCK 61’e göre temel cezayı belirler, sonra silah artırımını ve varsa TCK 87 artırımını yapar. Haksız tahrik, yaş küçüklüğü ve takdiri indirim en sonda uygulanır. Bu sıra önemlidir: aynı olayda tahrik indirimi alan sanığın cezası, alt sınırın oldukça altına inebilir. Genel kasten yaralama cezası ve silah kullanılmayan dosyalar için kasten yaralama suçunun cezası yazısına bakabilirsiniz.

Bıçak, Sopa, Şişe: Kanuna Göre Silah Sayılan Şeyler

TCK 6/1-f’ye göre ateşli silah, patlayıcı ve kesici aletlerin yanında saldırıda kullanılmaya elverişli her şey silah sayılabilir. Tanımın son bendi, silah olarak üretilmemiş eşyaları da kapsar:

TCK 6/1-f: Silah deyiminden; 1. Ateşli silahlar, 2. Patlayıcı maddeler, 3. Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya bereleyici alet, 4. Saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler, 5. Yakıcı, aşındırıcı, yaralayıcı, boğucu, zehirleyici, sürekli hastalığa yol açıcı nükleer, radyoaktif, kimyasal, biyolojik maddeler,

Uygulamada mutfak bıçağı, maket bıçağı, tornavida, beyzbol sopası, demir çubuk, taş, kırık bardak ve şişe silah kabul edilir. Belirleyici olan eşyanın adı değil, olayda nasıl kullanıldığı ve mağdura karşı ne kadar üstünlük sağladığıdır. Yumruk, tekme ve kafa atma ise silah sayılmaz; vücudun kendisiyle yapılan yaralamada 86/3-e artırımı uygulanmaz. Tabancanın ruhsatlı olması da sonucu değiştirmez, ruhsatlı silahla yaralama yine silahla yaralamadır.

Silahın kendisi ayrıca bir suç oluşturabilir. Ruhsatsız tabancayla yaralamada, yaralamanın yanında ruhsatsız silah bulundurma suçundan da ayrı ceza verilir. Yasak bir bıçağı yanında taşımanın sonuçlarını bıçak taşımanın suç olup olmadığını anlattığım yazıda ele aldım.

Silah gösterilip kimse yaralanmadıysa yaralama yoktur; fiil silahla tehdit olarak değerlendirilir ve TCK 106/2’ye göre 2 yıldan 7 yıla kadar hapis gerektirir. Havaya ateş etmek ise kimse yaralanmasa bile genel güvenliği tehlikeye sokma suçudur (TCK 170/1-c): 1 yıldan 5 yıla kadar hapis, ses ve gaz fişeği atabilen silahla 6 aydan 3 yıla kadar hapis. Olay kalabalık bir yerde olduysa bu cezalar yarı oranında artırılır (TCK 170/2).

Yaralama mı, Öldürmeye Teşebbüs mü: Savcının Baktığı İşaretler

Silahla yaralama dosyası, failin öldürme kastı ispatlanırsa kasten öldürmeye teşebbüse dönüşür ve ceza 10 yıldan başlar. İki suç arasındaki fark, failin zihnindekini gösteren dış işaretlerden çıkarılır.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında şu ölçütlere bakılır: kullanılan silahın türü ve öldürmeye elverişliliği, darbe veya atış sayısı, hedef alınan bölge (göğüs, karın, boyun, baş), atış mesafesi, yaranın derinliği, failin eyleme neden son verdiği, taraflar arasında önceden husumet bulunup bulunmadığı ve olaydan sonraki davranışı. Bacağa tek bıçak darbesi ile göğse art arda saplanan bıçak aynı suç değildir. Fail kendi isteğiyle durduysa ve mağdura yardım ettiyse, TCK 36’daki gönüllü vazgeçme nedeniyle teşebbüsten ceza almaz; yalnız gerçekleşen yaralamadan sorumlu olur.

Dosyalarda en sık gördüğüm hata, şüphelinin ilk ifadesinde “öldürecektim ama vazgeçtim” gibi cümleler kurmasıdır. Bu cümle, savunmanın en güçlü dayanağı olan kast tartışmasını baştan bitirir. Teşebbüs suçlamasının ayrıntılarını ve ceza hesabını kasten öldürmeye teşebbüs cezası yazısında anlatıyorum.

Silahla Yaralamada Tutuklanır mıyım?

Silahla yaralama CMK 100/3’teki katalog suçlardandır; kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir, ama tutuklama otomatik değildir. Katalog, kasten yaralamanın 86/3-b, e ve f bentlerini ve TCK 87’yi sayar. Hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmayan suçlardaki tutuklama yasağı da vücut dokunulmazlığına karşı kasıtlı suçlarda uygulanmaz.

Sulh ceza hâkimi yine de ölçülülüğe bakmak zorundadır. Yaranın hafif olması, şüphelinin sabit ikametgâhı ve işi, olayın anlık bir kavgada gelişmesi ve kaçma şüphesinin bulunmaması, adli kontrolle serbest kalma ihtimalini artırır. Ateşli silahla yaralama, birden fazla mağdur veya ağır sonuç varsa tutuklama ihtimali belirgin biçimde yükselir.

Tutuklama kararına, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz (CMK 268/1); itirazı yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Sürecin adımlarını tutuklama kararına itiraz yazısında bulabilirsiniz.

Şikâyetten Vazgeçmek ve Uzlaşma Silahla Yaralamada İşe Yarar mı?

Hayır; silahla yaralama şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz. TCK 86/3, silah kullanılan hâllerde açıkça “şikâyet aranmaksızın” der; mağdur vazgeçse de savcı soruşturmayı, mahkeme davayı sürdürür.

Uzlaştırma listesini düzenleyen CMK 253/1-b, kasten yaralamayı sayarken üçüncü fıkrayı açıkça hariç tutar. Bu yüzden tarafların anlaşması, para ödenmesi veya barışması dosyayı kapatmaz. Yine de bunlar boşa değildir: zararın giderilmesi HAGB şartlarından biridir, mağdurun tutumu ve sanığın pişmanlığı da takdiri indirimde dikkate alınır.

Hapse Girer misiniz: HAGB, Erteleme ve Yatar

Silahla yaralamada sonuç ceza 2 yıl veya altına inerse HAGB ve erteleme mümkündür; alt sınır 2 yıl 3 ay olduğu için bunun yolu indirimden geçer. Takdiri indirim tek başına alt sınırdaki cezayı 1 yıl 10 ay 15 güne indirir ve bu sınırın altına çeker.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması ve mağdurun zararının giderilmesi gerekir (CMK 231/6). Erteleme için daha önce kasıtlı bir suçtan 3 aydan fazla hapis cezası almamış olmak gerekir (TCK 51/1). Hafif yarada mahkeme doğrudan adli para cezasını da seçebilir. TCK 87 kapsamındaki ağır sonuçlarda ise ceza çoğu zaman bu sınırların çok üzerinde kalır.

Memur veya memur adayıysanız sonuç cezanın süresi ayrıca önemlidir: kasıtlı bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası memuriyete engel olur. HAGB kararı ise adli sicilde görünmez, yalnız özel bir sisteme kaydedilir ve 5 yıllık denetim süresi kasıtlı yeni bir suç işlenmeden geçerse dava düşer.

Ceza infaz edilecekse koşullu salıverilme kural olarak cezanın yarısıdır (İnfaz Kanunu 107/2); denetimli serbestlikle içeride kalınan süre daha da kısalır. Gerçek süre hesabını kasten yaralama yatarı yazısında örneklerle gösterdim. Suçta kullanılan bıçak veya tabanca TCK 54/1’e göre müsadere edilir; ruhsatlı silah da geri verilmez. Silahla yaralama mahkûmiyeti, idarenin ruhsat başvurusunda en riskli gördüğü kayıtlardandır; ayrıntısı silah ruhsatına engel suçlar yazısında.

Önce Size Saldırıldıysa: Meşru Savunma ve Haksız Tahrik

Bıçağı veya sopayı size yönelen bir saldırıyı o anda ve orantılı biçimde defetmek için kullandıysanız TCK 25/1’e göre ceza verilmez. Savunmada sınırı mazur görülebilecek bir heyecan, korku veya telaşla aştıysanız da TCK 27/2 gereği ceza verilmez.

Meşru savunmanın şartları sıkıdır: saldırının sürüyor olması, savunmanın saldırıyla orantılı olması ve saldırı bittikten sonra devam edilmemesi gerekir. Kavgada karşı taraf yere düştükten sonra vurulan darbeler savunma sayılmaz. Şartların ayrıntısı meşru müdafaa şartları yazısında.

Savunma şartları oluşmasa bile olay karşı tarafın hakaretiyle, saldırısıyla veya ağır bir haksızlığıyla başladıysa TCK 29’daki haksız tahrik indirimi uygulanır. Bu indirim cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadardır ve silahla yaralama dosyalarında HAGB’ye ulaşmanın en sık yoludur. Oranların nasıl belirlendiğini haksız tahrik indirimi yazısında anlattım.

Dosya Nasıl İlerler: Rapor, Mahkeme ve Zamanaşımı

Silahla yaralama dosyasında belirleyici belge adli tıp raporudur; Adli Tıp Kurumu ile adli tıp derneklerinin 2019 tarihli yaralama rehberine göre giriş deliği bulunan bütün ateşli silah yaralanmaları, saçma yaraları dahil, basit tıbbi müdahaleyle giderilemez; yalnız merminin deriyi sıyırdığı yüzeysel yaralar genel ölçütlerle değerlendirilir. Bıçak yaralarında ise yaranın derinliği ve kas, damar veya organ hasarı bulunup bulunmadığı raporun sonucunu belirler.

İlk gün alınan rapor çoğu zaman geçicidir; kalıcı iz, işlev kaybı veya kırık derecesi iyileşme tamamlandıktan sonra verilen kesin raporla belirlenir. Kırık varsa cezanın nasıl artacağını kemik kırığında yaralama cezası yazısında ayrıca anlattım. Davaya kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; üst sınırı 10 yılı aşan TCK 87/2 ve ölüm hâlinde dava ağır ceza mahkemesinde görülür.

Yaralanan tarafsanız ilk iş rapor almak ve olay yerindeki kamera kayıtlarının silinmeden istenmesini sağlamaktır. Dava açıldığında katılan olarak yer alabilirsiniz; tedavi giderleri ve tazminat ise ceza davasında değil, ayrıca açılacak hukuk davasında istenir.

Silahla yaralamanın temel hâlinde dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK 66/1-e); ağır sonuç doğuran hâllerde süre uzar. Fail 18 yaşından küçükse ceza TCK 31’e göre indirilir; ancak 7593 sayılı Kanunla eklenen TCK 31/4’e göre 87/2 ve ölüm hâllerinde mahkeme, 15-18 yaş arasındaki faile bu indirimi hiç uygulamayabilir, 12-15 yaş arasındakine ise daha düşük olan 15-18 yaş indirimini uygulayabilir. Ayrıntılar 18 yaşından küçük suç işlerse ne olacağını anlattığım yazıda.

Yaşanmış Olaydan

Geçen yıl bir müvekkil, apartman otoparkındaki park tartışmasında komşusunu çakıyla bacağından yaraladığı için gözaltına alınmıştı. Komşu önce müvekkilin üzerine yürümüş ve onu duvara itmişti; müvekkil cebindeki çakıyla tek darbe vurmuş, ardından ambulansı kendisi aramıştı. Kolluk tutanağına “öldürmeye teşebbüs” yazılmıştı.

Sorguda müvekkil yalnız olayın akışını anlattı, kastına dair yorum yapmadı. Tek darbe, bacak bölgesi ve ambulansın failce çağrılması üzerinden öldürme kastının bulunmadığını savunduk; sulh ceza hâkimi tutuklama yerine yurt dışı çıkış yasağı ve imza yükümlülüğü verdi. Savcılık iddianameyi silahla kasten yaralamadan düzenledi; rapor yaranın basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyeceğini gösteriyordu.

Mahkeme haksız tahrik ve takdiri indirim uygulayarak cezayı 2 yılın altında belirledi. Müvekkilin yıllar önce hakaretten aldığı kesinleşmiş bir adli para cezası olduğu için HAGB verilemedi; ancak hapis cezası ertelendi. Ders şu: silahla yaralamada ilk ifade, suçun vasfını ve sonucu çoğu zaman belirler.