6284 Koruma Kararı Nasıl Alınır: Aynı Gün Sonuç
6284 sayılı Kanuna göre koruma kararı nasıl alınır? Nereye başvurulur, hangi belgeler gerekir, karar ne kadar sürer ve uygulanmazsa ne yapılır.
Koruma kararı nasıl alınır 6284 sorusunu bana genellikle gece yarısı, telefonun diğer ucunda titreyen bir sesle soruyorlar. Çünkü bu soruyu soran kişi çoğu zaman evden yeni çıkmıştır, yanında çocuğu vardır ve nereye gideceğini bilmemektedir. 6284 sayılı Kanun tam olarak bu an için yazıldı; şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altında olan kişiyi, dava açmasına bile gerek kalmadan korumak için. Karar dilekçeyle, harçsız ve çoğu zaman aynı gün içinde alınabiliyor. Aşağıda size adım adım nereye gideceğinizi, ne söyleyeceğinizi ve neyi istemeyi unutmamanız gerektiğini anlatacağım.
Bu Gece Evde Kalamayacaksanız Önce Nereye Gideceksiniz
Şiddet yeni olduysa ve eve dönmeniz güvenli değilse, ilk durağınız karakol olsun. 155 veya 112’yi arayıp sizi almalarını isteyebilirsiniz; kolluk ekipleri gece de gelir. Karakolda “6284 kapsamında koruma ve barınma talebim var” cümlesini kurmanız yeterli. Bu cümle, işlemi normal bir şikâyetten ayırır ve süreci hızlandırır.
Barınacak yeriniz yoksa kolluk sizi Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM) üzerinden kadın konukevine yerleştirir. Konukevinin adresi gizlidir, şiddet uygulayan kişiye bildirilmez. Yanınızda çocuğunuz varsa çocuklar da sizinle birlikte kabul edilir. Bu barınma tedbiri için de ayrıca mahkeme kararı beklemeniz gerekmez.
Dikkat: Şiddet uygulayan kişiyle aynı evi paylaşıyorsanız, evden ayrılmak zorunda olan taraf sizin olmak durumunda değilsiniz. Kanun, evden uzaklaştırılacak kişinin şiddet uygulayan olmasını öngörür. Yani “ben mi çıkacağım” diye düşünmeyin; talebiniz onun çıkarılması yönünde olsun.
Koruma Kararı Nasıl Alınır: Karakol, Kaymakamlık mı Aile Mahkemesi mi Daha Hızlı
Üç kapı da açık ve üçü de aynı kanuna dayanıyor. Fark, hangi tedbirin kim tarafından verilebildiğinde. Barınma, geçici maddi yardım, rehberlik ve kreş desteği gibi koruyucu tedbirleri mülki amir, yani kaymakam veya vali verir. Şiddet uygulayanın evden uzaklaştırılması, size yaklaşmaması, iletişim kurmaması gibi önleyici tedbirlerde ise asıl yetkili aile mahkemesi hâkimidir.
Mesai saatleri içindeyseniz ve durumunuz acil değilse doğrudan aile mahkemesine dilekçe vermek en temiz yol. Mesai bittiyse, hafta sonuysa ya da olay az önce yaşandıysa karakol en hızlısı. Kolluk, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı tedbirleri kendisi uygular ve tutanağı hemen üst makama gönderir. Karar sonradan hâkim tarafından onaylanır; siz bu arada korumasız kalmazsınız.
Pratikte en sık gördüğüm hata, kişinin sadece suç duyurusunda bulunup koruma talebini ağzına almaması. Şikâyet başka şeydir, 6284 tedbiri başka. Şikâyetiniz savcılıkta ceza soruşturması olarak yürür, koruma kararı ise sizi bugünden itibaren korur. İkisini birlikte isteyin.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Başvuruda Ne Anlatmanız Gerekiyor, Delil İstenir mi
Delil sunma zorunluluğunuz yok. Bu kanunun en önemli özelliği budur: hâkim, şiddet uygulandığına ya da uygulanma ihtimali bulunduğuna dair beyanınızı yeterli görebilir. Hastane raporunuz olmasa da, tanığınız olmasa da başvurunuz reddedilmez. Elinizde mesaj, ses kaydı, fotoğraf ya da rapor varsa elbette ekleyin; ama yoksa beklemeyin.
Anlatırken somut olun. “Sürekli beni tehdit ediyor” cümlesi yerine, “önceki akşam saat onda evde bana tokat attı, telefonumu kırdı, seni öldürürüm dedi” demek çok daha etkilidir. Tarih, saat, yer ve söylenen sözleri hatırladığınız kadar aktarın. Daha önce polis çağırdıysanız ya da hastaneye gittiyseniz bunu da söyleyin; sistemde kaydı bulunur.
Korkunuzun sebebini de anlatmanız gerekiyor. Silahı var mı, alkol veya madde kullanıyor mu, daha önce başkasına saldırdı mı, iş yerinizi biliyor mu? Bu bilgiler hâkimin hangi tedbirleri vereceğini doğrudan etkiler. Silah bilgisini özellikle söyleyin; ruhsatlı silahın teslim alınması ayrı bir tedbir olarak karara yazılabilir.
Kararda İsteyebileceğiniz Yasaklar ve Çoğu Kişinin Atladığı Talepler
Çoğu kişi sadece “uzaklaştırma” istiyor ve karar da dar kapsamlı çıkıyor. Oysa isteyebileceğiniz tedbirlerin listesi epey geniş. Şiddet uygulayanın ortak konuttan çıkarılması, size ve çocuklarınıza yaklaşmaması, telefon, mesaj ve sosyal medya dâhil her türlü iletişim kurmaması istenebilir. İş yerinize, okulunuza ve çocuğunuzun okuluna yaklaşmaması da ayrıca yazılmalı.
- Ortak konuttan uzaklaştırma ve konutun size tahsisi
- Size, yakınlarınıza ve tanıklara yaklaşmama
- Her türlü iletişim aracıyla rahatsız etmeme
- Ruhsatlı silahın kolluğa teslim edilmesi
- Çocuklarla kişisel ilişkinin kaldırılması ya da refakatçi eşliğinde kurulması
- Sizin ve çocuklarınızın geçimi için nafakaya hükmedilmesi
- Kimlik ve adres bilgilerinizin gizlenmesi
- Alkol veya madde bağımlılığı varsa muayene ve tedavi, öfke kontrolü programına katılım
- Elektronik kelepçeyle teknik yöntemlerle takip
Dikkat: Nafaka talebini söylemeyi unutmayın. Evden uzaklaştırılan kişi çoğu zaman parasal desteği de kesiyor ve kadın birkaç hafta içinde eve dönmek zorunda kalıyor. Koruma kararıyla birlikte tedbir nafakası isterseniz, ayrıca dava açmanıza gerek kalmadan hâkim buna karar verebilir.
Karar Kaç Günde Çıkar, Ne Kadar Süreyle Geçerli, Nasıl Uzatılır
Karar aynı gün çıkar. Hâkim sizi dinlemeden, karşı tarafı hiç çağırmadan, dosya üzerinden karar verebilir. Bu bir haksızlık değil; şiddet tehlikesi karşısında beklemenin bedeli ağır olduğu için kanun bilerek böyle düzenlenmiş. Karşı tarafın itiraz hakkı sonradan doğar, tedbir bu arada yürürlüktedir.
Tedbirin süresi kararın içinde yazar. Hâkim somut olaya göre bir süre belirler ve bu süre dolduğunda tedbir kendiliğinden sona erer. Otomatik uzamaz; uzatma istemezseniz koruma biter. Bu yüzden kararı aldığınız gün bitiş tarihini telefonunuza hatırlatıcı olarak kaydedin.
Süre dolmadan önce, tercihen bitişten birkaç hafta önce uzatma dilekçesi verin. Dilekçede tehdidin devam ettiğini, aradaki dönemde yaşananları ve varsa ihlalleri anlatın. Aynı mahkeme, tedbirin kaldırılmasına ya da değiştirilmesine de karar verebilir. Barışmayı düşünüyorsanız bile kararı hemen kaldırtmayın; süreyi doldurmasını beklemek daha güvenlidir.
Şiddet Uygulayan Karara Uymazsa Ne Yapacaksınız
İhlal olduğu anda 155’i arayın ve “hakkımda 6284 kararı var, ihlal ediliyor” deyin. Kolluk kaydı tutar, gerekirse kişiyi yakalar. İhlali kanıtlamak size düşmez ama kanıt biriktirmeniz işinizi çok kolaylaştırır. Gelen mesajları silmeyin, arama kayıtlarının ekran görüntüsünü alın, kapınıza geldiyse kamera görüntüsünü isteyin.
Karara uymayan kişi hakkında hâkim zorlama hapsine karar verir. Bu bir ceza mahkûmiyeti değildir; kişiyi karara uymaya zorlamak için uygulanan bir yaptırımdır. Bu yüzden şikâyetinizden vazgeçmeniz sonucu değiştirmez, adli sicile de işlemez. İhlal tekrarlandıkça verilecek gün sayısı artar; kanun toplam için bir üst sınır öngörür.
Dikkat: Uzaklaştırma kararı varken şiddet uygulayanın telefonuna kendiniz cevap verirseniz, ihlal iddianız pratikte zayıflar. Görüşmek zorunda kaldığınız durumlarda bile bunu yazılı ve kayıt altında yapın. Çocuk teslimi gibi konuları avukat ya da üçüncü bir kişi üzerinden yürütmek en sağlıklısı.
Adresinizin Gizli Tutulması ve Çocuklarınızın Durumu
Yeni bir eve taşındıysanız ya da konukevindeyseniz, adresinizin gizlenmesini ayrıca talep edin. Bu talebi yaparsanız yeni adresiniz karara ve tebligatlara yazılmaz, nüfus kayıtlarında kısıtlanır. Talep etmezseniz adresiniz mahkeme dosyasından ya da bir tebligat zarfından öğrenilebilir. Bu, uygulamada en çok can yakan ihmallerden biri.
Çocuklarınız varsa iki ayrı konuyu birlikte düşünmeniz gerekiyor. Birincisi, çocukların da tedbir kapsamına alınması: okuluna yaklaşmama, okuldan almama, iletişim kurmama gibi. İkincisi, kişisel ilişki, yani görüşme düzeni. Şiddet çocuğun gözü önünde yaşandıysa ya da çocuğa da yöneldiyse, görüşmenin tamamen kaldırılmasını veya uzman refakatinde yapılmasını isteyebilirsiniz.
Okula durumu bildirmeyi de ihmal etmeyin. Kararın bir örneğini okul idaresine verin ve çocuğun yalnızca sizin tarafınızdan teslim alınacağını yazılı olarak bildirin. Servis şoförüne de aynı bilgiyi verin. Bu küçük adımlar, kâğıt üzerindeki korumayı gerçek korumaya dönüştürür.
Başvurudan Önce Yanınıza Almanız Gerekenler
Vakit varsa şu listeyi toplayın; yoksa hiçbirini beklemeden çıkın. Can güvenliği her belgeden önce gelir, eksik evrakla da başvuru yapılır.
- Kimliğiniz ve çocuklarınızın kimlikleri
- Reçeteli ilaçlarınız ve sağlık raporlarınız
- Banka kartınız, varsa bir miktar nakit
- Telefonunuz ve şarj aleti
- Çocukların birkaç günlük kıyafeti
- Varsa eski darp raporları, önceki kararlar, mesaj ekran görüntüleri
- Ev tapusu veya kira sözleşmesinin fotoğrafı
Belgelerin aslını taşımak zorunda değilsiniz. Telefonunuzla fotoğraflayıp kendinize e-posta olarak göndermek çoğu zaman yeterli oluyor. Önemli olan, gerektiğinde bu bilgilere şiddet uygulayan kişinin evine dönmeden ulaşabilmeniz. Güvendiğiniz bir yakınınıza yedek anahtar ve belge kopyası bırakmak da işe yarar.
Yaşanmış Olaydan
Bir gece saat birde telefonum çaldı. Arayan kişi bir tanıdığımın kız kardeşiydi; eşinden fiziksel şiddet görmüş, iki çocuğuyla apartman boşluğunda oturuyordu. Ona tek bir şey söyledim: en yakın karakola gidin, “6284 kapsamında koruma ve barınma istiyorum” deyin, gerisini sabah konuşuruz. Karakola gittiğinde üzerinde görünür darp izleri vardı ama elinde hiçbir belge yoktu.
Kolluk aynı gece tutanağı düzenledi, ŞÖNİM’e bilgi verdi ve barınma talebini mülki amire iletti. Onay o gece geldi; kendisi ve çocukları sabaha karşı konukevine yerleştirildi. Eşinin ortak konuttan uzaklaştırılması ve kendisine yaklaşmaması yönündeki tedbir de gecikmesinde sakınca bulunduğu için kolluk tarafından uygulandı. Ertesi gün dosya aile mahkemesine gitti ve hâkim tedbiri onayladı, üzerine iletişim yasağı ile tedbir nafakası ekledi.
Sonrasında iki iş yaptık. Adresinin gizlenmesini talep ettik, çünkü eş kayınvalidesinin evini biliyordu ve oraya gitmesi ihtimali vardı. İkinci olarak, sürenin bitimine yakın uzatma dilekçesi verdik; bu arada gelen tehdit mesajlarını da dosyaya koyduk. Eş bir kez yasağı deldi, hakkında zorlama hapsi uygulandı ve o günden sonra bir daha yaklaşmadı. Kadın şu an çocuklarıyla kendi kiraladığı evde yaşıyor.
Sık Sorulan Sorular
6284 koruma kararı almak için darp raporu veya tanık şart mı?
Hayır, şart değil; kanun delil aramaz ve hâkim beyanınızı esas alarak karar verebilir. Elinizde rapor, mesaj ya da tanık varsa sunun, ama yoksa başvurunuzu ertelemeyin.
Koruma kararı başvurusu ücretli mi, avukat tutmam gerekir mi?
Başvuru harca ve masrafa tabi değildir, tamamen ücretsizdir. Avukat zorunlu değil ama özellikle nafaka, adres gizliliği ve çocukla kişisel ilişki gibi talepler için barodan ücretsiz avukat isteyebilirsiniz.
Karar kaç ay geçerli olur ve süresi bittiğinde ne yapmalıyım?
Süre kararın içinde açıkça yazar ve hâkim somut duruma göre belirler; süre dolduğunda tedbir kendiliğinden sona erer. Tehlike devam ediyorsa bitiş tarihinden önce aynı mahkemeye uzatma dilekçesi vermeniz gerekir.
Şiddet uygulayan kişi karara uymazsa kaç gün zorlama hapsi verilir?
Hâkim ilk ihlalde üç günden on güne kadar zorlama hapsine karar verir; ihlal tekrarlanırsa her defasında on beş günden otuz güne kadar verilir ve toplam süre altı ayı geçemez. Bu bir ceza mahkûmiyeti olmadığı için adli sicile işlemez, sizin şikâyetten vazgeçmeniz de uygulanmasını engellemez.
Erkekler veya aile dışındaki kişiler 6284 koruma kararı alabilir mi?
Evet; kanun sadece kadınları değil, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını da kapsar. Eski sevgili, iş arkadaşı ya da komşu tarafından takip ediliyorsanız da başvurabilirsiniz.
Koruma kararı aldığımda eşim bunu öğrenir mi, adresimi görebilir mi?
Kararın kendisi ona tebliğ edilir, çünkü neye uymak zorunda olduğunu bilmesi gerekir. Ancak adres gizliliği talep ederseniz yeni adresiniz karara ve tebligata yazılmaz; bu talebi başvuru sırasında açıkça dile getirin.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
