Israrlı Takip Ediliyorum Ne Yapmalıyım? Koruma ve Şikâyet
Israrlı takip ediliyorum ne yapmalıyım? Takip günlüğü, delil, 6284 koruma kararı, 6 aylık şikâyet süresi, baro avukatı ve ceza tablosu tek sayfada.
Israrlı takip ediliyorum ne yapmalıyım diye soran kişiye iki yolu aynı anda açmasını söylerim: ceza dosyası için şikâyet ve sizi bugünden itibaren korumak için koruma kararı. Engellendikçe yeni hesaptan yazan, iş çıkışınızı bekleyen, arkadaşlarınız üzerinden size ulaşmaya çalışan biri TCK 123/A’daki ısrarlı takip suçunu işliyor olabilir. Bu suç şikâyete bağlıdır, uzlaştırmaya gitmez ve barodan ücretsiz avukat isteyebileceğiniz suçlardandır. Evli olmasanız, takip eden kişiyle hiç ilişkiniz olmamış olsa, hatta erkek olsanız bile 6284 sayılı Kanun’a göre koruma isteyebilirsiniz. Aşağıda delili nasıl biriktireceğinizi, nereye başvuracağınızı ve dosyanın nasıl ilerleyeceğini sırayla anlatıyorum.
Israrlı Takip Ediliyorum Ne Yapmalıyım: İlk Gün Yapılacaklar
İlk gün yapacağınız şey takibi belgelemek, güvenliğinizi sağlamak ve şikâyetle koruma başvurusunu birlikte yapmaktır. Israrlı takip dosyaları tek bir mesajla değil, aylara yayılan bir davranış zinciriyle kazanılır; bu yüzden zinciri sizin kayıtlarınız kurar.
| Sıra | Ne yapın? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| 1 | Kendinizi tehlikede hissediyorsanız 112’yi arayın, kalabalık bir yere geçin | Kolluk olayı tutanağa geçirir, kişiyi uzaklaştırır |
| 2 | Bir takip günlüğü açın: her mesaj, arama, karşılaşma için tarih, saat, yer ve ne olduğu | Savcı ve hâkim tek tek eylemlere değil, bütüne bakar |
| 3 | Mesajların, arama listesinin ve profillerin ekran görüntüsünü alın, yedekleyin | Hesap silinse de iz kalır |
| 4 | Engellemeden önce numarayı ve hesabı kaydedin, sonra engelleyin | Engellendikten sonra yeni hesaptan yazması ısrarın en açık kanıtıdır |
| 5 | Yakınlarınızı ve iş yerinizi durumdan haberdar edin | Tanık olurlar, üçüncü kişiler üzerinden temas da belgelenir |
| 6 | Savcılığa veya karakola şikâyet edin, aynı gün koruma kararı isteyin | Şikâyet ceza dosyasını, koruma kararı sizin güvenliğinizi sağlar |
Takip eden kişiye bir kez, kısa ve açık bir cümleyle benimle iletişim kurma demeniz yeterlidir; sonrasında hiçbir mesajına cevap vermeyin. Her cevap, karşı tarafın gözünde konuşmanın devam ettiği anlamına gelir ve savunmada “karşılıklı yazışıyorduk” iddiasına malzeme olur.
Hangi Davranışlar Israrlı Takip Sayılır?
Fiziken peşinize düşmek ya da telefon, sosyal medya, e-posta veya üçüncü kişiler üzerinden size ulaşmaya çalışmak, sizde ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratıyorsa ısrarlı takiptir. Kanun suçu şöyle tanımlar:
TCK 123/A/1: (1) Israrlı bir şekilde; fıziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Kanun bir sayı vermez; “kaç mesaj atınca suç olur” sorusunun cevabı yoktur. Uygulamada belirleyici olan süreklilik ve sizin itirazınıza rağmen devam edilmesidir. Dosyalarda en sık gördüğüm davranışlar şunlardır: engellendikçe yeni numara veya sahte hesap açmak, ev ya da iş çıkışında beklemek, arkadaşlarınıza ve ailenize mesaj attırmak, kapınıza hediye veya not bırakmak, gittiğiniz yerlerde “tesadüfen” karşınıza çıkmak.
Israrlı takip başka suçlarla çoğu zaman birlikte gelir. Mesajlarda “sana bir şey yaparım” gibi sözler varsa tehdit ayrıca suçtur ve tehdit mağdurunun yapacakları sizin için de geçerlidir. Mesajlar cinsel içerikliyse cinsel taciz, özel fotoğraflarınız paylaşılıyorsa özel hayatın gizliliğini ihlal gündeme gelir. Aracınıza gizlice konum cihazı takılması da olaya göre özel hayatın gizliliğini ihlal veya kişisel verilerin hukuka aykırı kaydı olarak ayrıca soruşturulabilir.
Sırf rahatsız etmek için arıyorsa: ısrarlı takipten farkı
Size korku salmasa da yalnız huzurunuzu bozmak için ısrarla telefon eden, gürültü yapan kişi için TCK 123’teki kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu uygulanır; bu suç da şikâyete bağlıdır. Israrlı takipte ise sizde ciddi huzursuzluk veya kendinizin ya da bir yakınınızın güvenliğinden endişe oluşması aranır. Hangisinin uygulanacağına savcı karar verir; siz şikâyetinizde yaşadıklarınızı ve hissettiğiniz korkuyu somut olarak anlatın.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Delil Nasıl Toplanır: Takip Günlüğü, Ekran Görüntüsü, Kamera
Israrlı takipte en güçlü delil, tek bir ekran görüntüsü değil, tarih sırasıyla tutulmuş bir takip günlüğü ile onu destekleyen mesaj, arama kaydı, kamera görüntüsü ve tanıklardır. Savcılık ayrıca operatörden, hangi numaranın sizi kaç kez aradığını gösteren kayıtları isteyebilir; bu kaydın nasıl alındığını HTS kaydı nedir yazısında anlattım.
Ekran görüntülerinde numara veya kullanıcı adı, tarih ve saat görünmelidir. Silinen mesajlar için “bu mesaj silindi” ibaresinin görüntüsünü de alın. Ev, site veya iş yeri girişindeki kameraların kaydı çoğu zaman birkaç hafta içinde üzerine yazılır; kişinin beklediği günleri günlüğünüze yazıp savcılıktan kayıtların hemen istenmesini talep edin. Mesajların delil değerini ve telefonunuzun incelemeye gönderilip gönderilmeyeceğini WhatsApp mesajlarının delil değeri yazısında ele aldım.
Takip sahte hesaplardan yapılıyorsa her hesabın kullanıcı adını ve profil bağlantısını ayrı ayrı kaydedin. Savcılık platformlardan ve operatörlerden kayıt isteyerek hesapların arkasındaki kişiye ulaşmaya çalışır; bu süreci sahte hesap sahibinin kimliğinin tespiti yazısında anlattım.
Dikkat: Takip eden kişinin telefonuna veya hesabına girerek delil toplamaya çalışmayın. Bu yolla elde ettiğiniz kayıt hem delil olarak tartışmalı hâle gelir hem de sizin hakkınızda ayrı bir soruşturma açılmasına yol açabilir.
Evli Olmasanız da Koruma Kararı Alabilir misiniz?
Evet; 6284 sayılı Kanun kadınları, çocukları ve aile bireylerini olduğu kadar tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını da korur. Takip eden kişi eski sevgiliniz, iş arkadaşınız, komşunuz ya da hiç tanımadığınız biri olabilir; cinsiyetiniz de önemli değildir.
Başvuruyu karakola ya da doğrudan aile mahkemesine yapabilirsiniz; tedbir kararı için delil sunmanız şart değildir ve karar gecikmeksizin verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri, takip edenin size tehdit ve hakaret etmemesi ile konutunuza, okulunuza ve iş yerinize yaklaşmaması gibi tedbirleri hemen uygulayabilir; hâkim bu kararı 24 saat içinde uygun bulmazsa tedbir kendiliğinden kalkar. Telefonla, mesajla veya sosyal medyadan rahatsız etmeme yasağını ise yalnız aile mahkemesi hâkimi verir; ısrarlı takipte en çok ihtiyaç duyulan tedbir bu olduğu için başvurunuzda bunu açıkça isteyin. Başvurunun adım adım nasıl yapılacağını koruma kararı nasıl alınır yazısında anlattım.
Tedbir kararı ilk defa en çok 6 ay için verilir; tehlike sürüyorsa süre bitmeden uzatılmasını isteyin. Takip eden kişi karara uymazsa hâkim zorlama hapsine karar verir: ilk ihlalde 3 ile 10 gün, her tekrarında 15 ile 30 gün; toplamı 6 ayı geçemez. İhlalin nasıl ispatlanacağını koruma kararına aykırılık yazısında ele aldım. Uzaklaştırma kararına rağmen takibi sürdürmek, ısrarlı takibin cezasını da 1 ile 3 yıla çıkarır.
Israrlı Takip Şikâyeti Nasıl Yapılır, Süre Ne Zaman Başlar?
Israrlı takip şikâyete bağlıdır; fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet başsavcılığına dilekçeyle ya da karakola sözlü olarak şikâyet etmelisiniz. Takip aylarca sürdüyse süre uygulamada çoğu zaman son eylemden itibaren hesaplanır, ama bunu beklemeyin. Sürenin nasıl hesaplandığını şikâyet süresi 6 ay yazısında ayrıntılı anlattım.
Şikâyetinizde şunları anlatın:
- Takibin ne zaman başladığı ve aranızdaki ilişki
- Kişiye iletişim kurmamasını ne zaman ve nasıl söylediğiniz
- Takip günlüğünüzdeki eylemler, tarih sırasıyla
- Kullandığı numaralar, hesaplar ve aracı olarak kullandığı kişiler
- Evinizin, iş yerinizin veya okulunuzun önünde beklediği günler ve oradaki kameralar
- Bu yüzden değiştirmek zorunda kaldığınız ev, iş veya okul
- Hakkında daha önce verilmiş bir koruma veya uzaklaştırma kararı
- Korkunuzun nedeni, istediğiniz koruma tedbirleri ve barodan avukat talebiniz
İfade verirken takip eden kişiyle karşılaşmak istemiyorsanız bunu açıkça söyleyin. Savcı veya hâkim, şüpheliyle yüz yüze gelmenizde sakınca gördüğü mağdurların ifadesini özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alabilir (CMK 236/4).
Şikâyetten Sonra Dosya Nasıl İlerler?
Şikâyetten sonra savcı ifadenizi alır, takip edeni şüpheli olarak dinler, kayıtları toplar ve uzlaştırma yapmadan doğrudan iddianame düzenler ya da kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Israrlı takip uzlaştırma kapsamı dışında olduğu için uzlaştırmacı sizi aramaz ve kimse sizi karşı tarafla masaya oturmaya zorlayamaz.
Temel hâlde üst sınır 2 yılı geçmediği için tutuklama yasağı vardır (CMK 100/4); ama hâkim adli kontrol olarak evinize, iş yerinize veya okulunuza gitmeme (CMK 109/3-l) gibi yükümlülükler koyabilir. Nitelikli hâllerde ve takibe tehdit ya da yaralama eşlik ediyorsa tutuklama da gündeme gelir. Dava açılırsa katılan olarak yer almanızı öneririm. Avukatınız yoksa baro size avukat görevlendirir:
CMK 239/1: (1) Mağdur veya suçtan zarar gören davaya katıldığında, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir.
Bu hakkın ayrıntılarını ve ücretin sonunda kimden alındığını mağdur avukatı ücretsiz olur mu yazısında anlattım. Savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK 173/1); itirazın nasıl kurulacağını takipsizlik kararına itiraz yazısında bulabilirsiniz.
Dikkat: Suç şikâyete bağlı olduğu için şikâyetten vazgeçerseniz dosya düşer (TCK 73/4). Takip eden kişi veya yakınları “şikâyetini geri al” diye baskı kuruyorsa bu baskıyı da kaydedin ve savcılığa bildirin; mağdur üzerinde baskı kurmaya çalışmak tutuklama nedenleri arasında sayılır (CMK 100/2).
Takip Eden Kişi Ne Ceza Alır, Cezayı Ne Ağırlaştırır?
Takip eden kişi temel hâlde 6 ay ile 2 yıl hapis cezası alır; aşağıdaki üç durumdan biri varsa ceza 1 yıldan 3 yıla çıkar:
TCK 123/A/2: (2) Suçun;
- a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
- b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
- c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi, hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
| Durum | Dayanak | Ceza | Tutuklama |
|---|---|---|---|
| Temel hâl | TCK 123/A/1 | 6 ay – 2 yıl hapis | Yasak; adli kontrol verilebilir |
| Çocuğa, ayrılık kararı verilen veya boşanılan eşe karşı | TCK 123/A/2-a | 1 – 3 yıl hapis | Şartları varsa mümkün |
| Mağdur okulunu, işini veya evini değiştirdi ya da bıraktı | TCK 123/A/2-b | 1 – 3 yıl hapis | Şartları varsa mümkün |
| Uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbirine rağmen devam | TCK 123/A/2-c | 1 – 3 yıl hapis; ayrıca zorlama hapsi | Şartları varsa mümkün |
İşinizi, okulunuzu veya evinizi değiştirmek zorunda kaldıysanız kira sözleşmesi, istifa yazısı veya nakil belgesi gibi kanıtları şikâyetinize ekleyin; cezayı artıran hâli bu belgeler ispatlar. Takip eden kişi hakkında savunma tarafının neler ileri sürdüğünü merak ediyorsanız ısrarlı takipten şikâyet edilen kişinin durumunu anlattığım yazıya bakabilirsiniz. Taşınma, tedavi ve iş kaybı gibi zararlarınız için ayrıca hukuk mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz; ceza mahkemesi tazminata hükmetmez. Bu yolun ayrıntıları ceza davasında tazminat nasıl istenir yazısında.
Yaşanmış Olaydan
Bir süre önce bir müvekkil, eski bir iş arkadaşının aylardır peşinde olduğunu anlatarak bana geldi. Müvekkil erkekti ve “erkekler koruma kararı alamaz” diye duyduğu için bir yıla yakın beklemişti. Kadın, engellendikçe yeni hesap açıyor, müvekkilin annesine ve kardeşine mesaj atıyor, haftada birkaç akşam iş yerinin otoparkında bekliyordu. Müvekkil sonunda otoparkı kullanmayı bırakmış, işe toplu taşımayla gitmeye başlamıştı.
Önce son altı ayın takip günlüğünü birlikte çıkardık; ekran görüntülerini tarih sırasına koyduk, otopark güvenlik görevlisini ve müvekkilin kardeşini tanık olarak yazdık. Aynı hafta aile mahkemesine 6284 kapsamında başvurduk; hâkim, kadının müvekkile ve iş yerine yaklaşmamasına ve kendisini hiçbir iletişim aracıyla rahatsız etmemesine karar verdi. Savcılığa da ısrarlı takipten şikâyet dilekçesi verdik ve özel ortamda ifade talebinde bulunduk.
Koruma kararı tebliğ edildikten sonra temaslar kesildi. Savcılık iddianame düzenledi; kadın duruşmada mesajları kabul etti, ama kastının “konuşmak” olduğunu söyledi. Mahkeme temel hâlden, alt sınıra yakın bir hapis cezası verdi ve kısa süreli olduğu için cezayı adli para cezasına çevirdi. Müvekkil için asıl sonuç, bir yıl boyunca beklemek yerine ilk hafta başvursaydı aynı korumayı çok daha erken alabileceğini öğrenmesiydi.
Sık Sorulan Sorular
Erkekler ısrarlı takip için koruma kararı alabilir mi?
Evet. 6284 sayılı Kanun tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını cinsiyet ve ilişki ayrımı yapmadan korur; başvuruyu karakola veya aile mahkemesine yapabilirsiniz.
Takip eden kişiyi engellemeli miyim?
Engelleyin, ama önce numarayı, hesabı ve mevcut yazışmaları kaydedin. Engellendikten sonra yeni hesaptan veya başka numaradan yazması, ısrarın en güçlü kanıtlarından biri olur.
Şikâyetimden vazgeçersem sonra tekrar şikâyet edebilir miyim?
Vazgeçtiğiniz eylemler için tekrar şikâyet edemezsiniz. Vazgeçtikten sonra takip yeniden başlarsa, yeni eylemler için yeniden şikâyette bulunabilirsiniz.
Israrlı takip ediliyorum ne yapmalıyım diye karakola gittim, bana “aile mahkemesine git” dediler; doğru mu?
Kısmen doğru. Kolluk şikâyetinizi almak zorundadır ve acil hâllerde bazı tedbirleri kendisi uygulayabilir; iletişim yasağı gibi tedbirleri ise aile mahkemesi hâkimi verir, iki başvuruyu aynı gün yapabilirsiniz.
Takip eden kişi yurt dışındaysa veya kim olduğunu bilmiyorsam ne olur?
Şikâyetiniz yine işleme konur; savcılık hesap ve numara kayıtları üzerinden kimliği tespit etmeye çalışır. Kim olduğunu öğrendiğiniz gün 6 aylık şikâyet süresi de başlar, bu yüzden yeni bilgiyi hemen dosyaya bildirin.
Çocuğum ısrarlı takip ediliyorsa ne yapmalıyım?
Şikâyeti veli olarak siz yaparsınız; mağdur çocuk olduğu için ceza 1 ile 3 yıla çıkar ve çocuğunuza talep aranmadan barodan avukat görevlendirilir. Okul idaresini de yazılı olarak bilgilendirin.
