Yüzleştirme
Yüzleştirme, tanıkların birbirleriyle ya da şüpheli veya sanıkla karşı karşıya getirilip anlattıkları arasındaki çelişkinin aynı anda sorularak giderilmesidir (CMK m. 52/2). Kanunun kuralı, her tanığın ayrı ayrı ve sonraki tanıklar yanında bulunmadan dinlenmesidir (CMK m. 52/1); yüzleştirme bu kuralın bilinçli istisnasıdır. Soruşturmada yalnız gecikmesinde sakınca bulunan veya kimliğin belirlenmesine ilişkin hâllerde yapılabilir, asıl yeri kovuşturma yani duruşmadır.
Bilmeniz gerekenler
- Mağdur da tanık gibi dinlenir (yemin hariç), bu yüzden mağdur ile sanık da yüzleştirilebilir (CMK m. 236/1).
- Savcı veya hâkim, bir çocuğun ya da mağdurun sanıkla yüz yüze gelmesinde sakınca görürse beyanı özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır (CMK m. 236/4). Bu kişiler için salonda karşılıklı yüzleştirme kural değildir.
- Tanığın duruşmadaki anlatımı önceki ifadesiyle çelişirse önce eski ifadesi okunarak çelişki giderilmeye çalışılır (CMK m. 212/2). Yüzleştirme ise iki ayrı kişinin anlatımı çatıştığında devreye girer.
- Duruşmada sanık veya müdafi, çelişki gördüğü tanıkla yüzleştirme isteyebilir. Mahkeme delil isteklerini ancak delilin kanuna aykırı olması, karara etkisinin bulunmaması ya da istemin yalnız davayı uzatmaya yönelik olması hâlinde reddedebilir (CMK m. 206/2).
- Failin kimliği konusunda beyanlar çelişirken yüzleştirme yapılmadan hüküm kurulması eksik araştırmadır. Ceza Genel Kurulu, yalnız SEGBİS ekranından gösterilen ve tanıklarla salonda yüzleştirilmeyen sanığın mahkûmiyetini bu gerekçeyle bozdu.
- Mahkeme hangi tanığa neden inandığını gerekçede göstermek zorundadır (CMK m. 230/1-b). Yüzleştirme tutanağı bu değerlendirmenin dayanağı olur.
Sık karıştırılan
Yüzleştirme teşhis değildir. Teşhis, soruşturmada savcının talimatıyla kolluğun yaptırdığı, failin gözaltındaki kişi olup olmadığını belirlemeye yönelik bir tanıma işlemidir. Yüzleştirmede ise tanık veya mağdur, sanıkla ya da başka tanıkla aynı anda dinlenir ve çelişen anlatımlar karşılıklı sorulur. Ayrıntı için tanığın duruşmada nasıl dinlendiği yazısına bakabilirsiniz.
Yargıtay Kararı
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.01.2026 tarihli, 2024/439 E., 2026/26 K.
Kasten öldürme davasında tutuklu sanık bütün duruşmalara yalnız SEGBİS ile bağlandı. Olayı gören tanıklar ekrandaki sanığın fail olup olmadığını kesin söyleyemedi; sanık, kimliği tartışılan diğer kişiyle yan yana getirilip tanıklarla salonda yüzleştirilmedi ve tanık beyanlarındaki çelişkiler giderilmedi. Ceza Genel Kurulu, failin kimliğine dair çelişkinin kovuşturmada yüzleştirmeyle giderilmesinin mahkemenin görevi olduğunu belirtti; savunma hakkının kısıtlanması ve eksik araştırma nedeniyle mahkûmiyeti oy birliğiyle bozdu. Kimlik tartışılan dosyada yüzleştirme bu yüzden bir formalite değil, hükmün sağlamlık şartıdır.
… Tanık beyanları arasında özellikle de failin kimliğine dair çelişki bulunması hâlinde bu çelişkinin giderilmesi için kovuşturma aşamasında yüzleştirme yapılması suretiyle elde edilecek beyan delillerinden hangisinin güvenilir olup olmadığının ortaya konulması şüphesiz mahkemenin görevidir …
… Kovuşturma aşamasında bulunduğu cezaevinden duruşma salonuna getirtilip inceleme dışı sanıkla birlikte aynı duruşmada bizzat hazır edilmek suretiyle kendisini önceden tanımayan tanıklarla yüzleştirilmeyen sanığın, ayrıca diğer tanıkların aşamalardaki beyanlarında ortaya çıkan çelişkiler de giderilmeksizin eksik araştırma sonucu ve savunma hakkı da kısıtlanarak mahkûmiyetine karar verildiği …
Sık sorulan sorular
Sanık olarak yüzleştirmede konuşmak zorunda mıyım?
Hayır. Yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakkınız (susma hakkı) yüzleştirmede de geçerlidir (CMK m. 147/1-e). Sadece kimliğinize ilişkin sorulara doğru cevap vermekle yükümlüsünüz.
Yüzleştirme SEGBİS ile yapılabilir mi?
Kanun bunu açıkça yasaklamaz. Ancak Ceza Genel Kurulu, failin kimliği tartışmalıyken sanığın yalnız cezaevi kamerasından gösterilmesini ve boy, kilo, ses gibi özelliklerin yan yana karşılaştırılmamasını yetersiz buldu. Kimlik tartışmasında sanığın salona getirilmesini istemek bu yüzden önemlidir. Bkz. SEGBİS.
Soruşturmada savcıdan yüzleştirme istenebilir mi?
İstenebilir, ama savcılık bunu ancak gecikmesinde sakınca bulunan veya kimliğin belirlenmesine ilişkin hâllerde yapabilir (CMK m. 52/2). Diğer durumlarda talebinizi kovuşturma evresinde mahkemeye yöneltmeniz gerekir.
Yüzleştirme yapılmadan mahkûmiyet verilebilir mi?
Kanun her dosyada yüzleştirmeyi şart koşmaz. Ama mahkûmiyet çelişkili beyanlara dayanıyorsa ve bu çelişki yüzleştirmeyle giderilebilecekken giderilmemişse, hüküm eksik araştırma gerekçesiyle bozulabilir.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.
