SEGBİS
SEGBİS, Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi’nin kısaltmasıdır. Davanın görüldüğü şehre gitmeden, bulunduğunuz yerdeki adliyeden ya da tutukluysanız cezaevinden duruşma salonuna canlı bağlanmanızı sağlar. Hâkim sizi ekranda görür ve duyar, siz de duruşmayı aynı şekilde izlersiniz.
Kanundaki yeri
Kanun bu yöntemi birkaç yerde öngörür. Tanık ya da bilirkişinin görüntülü ve sesli iletişimle dinlenme imkânı varsa ifadesi bu yolla alınır (CMK 180/5). Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda yurt içindeki sanığın sorgusu bu yolla yapılabilir ya da sanığın duruşmalara bu yolla katılmasına karar verilebilir (CMK 196/4). Hâkim veya mahkemenin yakalama emri üzerine yakalanan kişi 24 saat içinde yetkili mahkeme önüne çıkarılamıyorsa, yakalandığı yer adliyesindeki sistemle sorgusu yapılır veya ifadesi alınır (CMK 94/2). Adliyede ses ve görüntü kaydı yasağı bu uygulamalar için istisnadır (CMK 183).
Uygulamada ne anlama gelir
Başka bir şehirde görülen ceza davasında sanık, bulunduğu yerin adliyesinden SEGBİS ile bağlanmak istediğini dilekçeyle bildirebilir; talebin kabulü mahkemenin takdirindedir. Tutuklu sanıklar duruşmalara çoğu zaman cezaevinden bu sistemle bağlanır. Hakkında yakalama emri bulunan kişinin en yakın adliyeye giderek SEGBİS ile ifade vermesi de sık görülen bir yoldur; ayrıntı hakkımda yakalama kararı çıktı yazısında. Kanun bu imkânı yurt içindeki sanık için düzenler; yurt dışındaki sanık için duruşmadan önce sorgu veya istinabe gibi başka yollar öngörülmüştür (CMK 196/6). Bu konuyu yurt dışındayken Türkiye’deki ceza davası yazısı anlatıyor.
Örnek
Ankara’da yaşayan bir sanık hakkında İzmir’de dava açılır. Sanık, işi nedeniyle İzmir’e gidip gelmenin zor olduğunu belirten bir dilekçeyle SEGBİS ile bağlanmak ister. Mahkeme talebi kabul eder. Duruşma günü sanık Ankara Adliyesindeki SEGBİS odasına gider, kimliği orada tespit edilir ve İzmir’deki duruşmaya ekrandan katılarak savunmasını yapar.
Sık karıştırılan
SEGBİS ile duruşmadan vareste tutulma karıştırılır. SEGBİS’te sanık duruşmaya katılır, yalnız fiziksel olarak salonda değildir. Vareste tutulmada ise sorgusu yapılmış sanık, duruşmalarda hazır bulunmaktan bağışık tutulur (CMK 196/1).
Sık sorulan sorular
SEGBİS ile istinabe arasındaki fark nedir?
İstinabede sorgunuzu bulunduğunuz yerdeki mahkeme yapar ve tutanağı asıl mahkemeye gönderir; SEGBİS’te ise sizi doğrudan davayı gören mahkeme canlı bağlantıyla dinler. İstinabe alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis gerektiren suçlarda kullanılamaz (CMK 196/2).
SEGBİS ile duruşmaya katılmak benim hakkım mı?
Hayır, mahkemenin takdirindedir. Kanun bu yöntemi hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlara bağlar; talebiniz gerekçesiyle değerlendirilir.
SEGBİS ile yapılan sorgu geçerli mi?
Evet. Kanunun öngördüğü şekilde yapılan sorgu ve alınan ifade, duruşma salonunda yapılmış gibi geçerlidir.
SEGBİS bağlantısında avukatım nerede olur?
Avukatınız duruşma salonunda ya da sizin bulunduğunuz adliyede yanınızda olabilir. Hangisinin daha yararlı olacağını dosyanın durumuna göre birlikte belirlemeniz gerekir.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.