İdare Mahkemesi Kararına İstinaf: 30 Gün, Kesin Karar, Harç

İdare Mahkemesi Kararına İstinaf Süresi Kaç Gün, Ne Zaman Başlar?

Süre 30 gündür ve kararın size tebliğ edildiği günü izleyen günden işlemeye başlar (İYUK 45/1, 8/1). Karar tarihi ya da UYAP’ta görünme tarihi değil, tebliğ tarihi esastır. Tatiller süreye dahildir; son gün tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş gününün bitimine uzar. Son gün 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındaki adli ara vermeye denk gelirse süre, ara vermenin bitimini izleyen günden itibaren 7 gün uzar (8/2-3).

Karar elektronik tebligatla geldiyse, elektronik adresinize ulaştığı günü izleyen 5. günün sonunda tebliğ edilmiş sayılır; 30 gün bu tarihten sonra işler. Avukatı olan davacıda tebligat avukata yapılır ve süre avukata tebliğden başlar. Ceza davasındaki istinaf süresi farklıdır (iki hafta); onu ceza davasında istinaf başvuru süresi yazısında bulabilirsiniz.

Süreyi kaçırırsanız istinaf ne olur?

Süresi geçtikten sonra yapılan istinaf başvurusu süre aşımıyla reddedilir ve ilk derece kararı kesinleşir. Anayasa Mahkemesi 2022’de verdiği kararla, süre aşımı nedeniyle istinafın reddine ilk derece mahkemesinin değil bölge idare mahkemesinin karar vereceğini kabul etti. Bölge idare mahkemesinin bu yöndeki kararına karşı tebliği izleyen günden itibaren 7 gün içinde temyiz yolu açıktır (İYUK 45/2 son cümle). Danıştay 10. Daire, son günden bir gün sonra yapılan istinaf başvurusunun süre aşımıyla reddini onadı ve bu ret kararına karşı 7 günlük temyiz yolunun dayanağını bu cümle olarak gösterdi.

Hangi İdare Mahkemesi Kararları Kesindir, İstinafa Gidilemez?

Konusu her yıl güncellenen parasal sınırı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davalarındaki kararlar kesindir (İYUK 45/1). Sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla artar (Ek 1/1); hangi sınırın uygulanacağı ise kararın değil, davanın açıldığı tarihe göre belirlenir (Ek 1/2). Örneğin küçük tutarlı bir idari para cezasının ya da düşük bir tazminat talebinin reddi bu sınırın altında kalabilir.

Kanun bazı işlerde istinafı tamamen kapatır. İhale işlemleri (yasaklama hariç), acele kamulaştırma, Özelleştirme Yüksek Kurulu kararları ve idari yaptırım dışındaki ÇED kararları gibi ivedi yargılama işlerinde istinaf yoktur; karara karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde Danıştay’a temyiz yolu açıktır (İYUK 20/A-2-g, 45/8). Yabancılar hakkındaki sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinin verdiği karar kesindir (YUKK 53/3); bu dosyalarda yol sınır dışı kararına itiraz yazısında anlatılan yargılamadır.

Kararın altında “kesin olarak” yazıyorsa ve dava gerçekten kesinlik kapsamındaysa, istinaf dilekçesi reddedilir. Bu durumda hak ihlali iddianız varsa, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunu değerlendirin. Kesinlik yazısının yanlış olduğunu düşünüyorsanız, dava değerini ve davanın açıldığı tarihteki sınırı kontrol ettirin; şüphede istinaf süresini kaçırmamak için dilekçeyi yine 30 gün içinde verin.

İstinaf Dilekçesi Nereye Verilir, Neler Yazılır?

İstinaf dilekçesi kural olarak kararı veren idare mahkemesine verilir; istinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir (İYUK 45/2). Temyiz dilekçeleri için öngörülen kurala göre dilekçe kararı veren mahkemeye ya da İYUK 4. maddedeki yerlere (başka yer idare mahkemesi, idare mahkemesi olmayan yerde asliye hukuk, yurt dışında konsolosluk) verilebilir; karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf 30 gün içinde cevap verir (48/3). Dilekçede hitabı yanlış yazmak başvuruyu geçersiz kılmaz, dosya yine bölge idare mahkemesine gönderilir (45/2).

Dilekçe İYUK 3. maddeye göre düzenlenir: tarafların ve vekilin adı, adresi, kimlik numarası; istinaf edilen kararın tarihi ve numarası, tebliğ tarihi; kararın neden hukuka aykırı olduğu ve istem. Eksik varsa mahkeme 15 gün içinde tamamlatır; tamamlanmazsa istinaf isteminde bulunulmamış sayılır (48/2). Danıştay 4. Daire, istinaf dilekçesini ilk derece mahkemesinin inceleyebileceğini, ama istemi açıkça anlaşılan yenileme dilekçesinin şekilci gerekçeyle “istinaf yapılmamış” sayılamayacağını kabul etti.

Gerekçe yazarken mahkemenin kararını hangi noktada yanlış verdiğini somut gösterin: hangi belgeyi değerlendirmedi, hangi bilirkişi raporuna dayandı ve bu rapor neden eksik, hangi mevzuat hükmünü yanlış uyguladı. Dava dilekçesinde ileri sürmediğiniz yeni bir istemi istinafta ilk kez ileri sürmeyin; bölge idare mahkemesi bunu davanın genişletilmesi sayabilir.

Harç, posta gideri ve teminat

İstinaf dilekçesi verilirken başvuru harcı ve posta gideri yatırılır; tutarlar her yıl güncellenir. Harç ve gider eksikse mahkeme 7 günlük süre verir; bu sürede tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır (İYUK 48/6). Bu karara karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde kanun yoluna başvurulabilir. Adli yardımdan yararlanan kişiden ve idareden teminat alınmaz (52/3).

İstinaf Başvurusu Kararın Uygulanmasını Durdurur mu?

Hayır; istinaf başvurusu idare mahkemesi kararının yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz (İYUK 52/1). İptal kararı aldıysanız idare, istinaf etmiş olsa da kararın gereğini tebliğden itibaren en geç 30 gün içinde yerine getirmek zorundadır (28/1). Kararın durdurulmasını isteyen taraf bunu bölge idare mahkemesinden ayrıca ister:

İYUK 52/1: (1) (Değişik: 5/4/1990-3622/21 md.) Temyiz veya istinaf yoluna başvurulmuş olması, hakim, mahkeme veya Danıştay kararlarının yürütülmesini durdurmaz. Ancak, bu kararların teminat karşılığında yürütülmesinin durdurulmasına temyiz istemini incelemeye yetkili Danıştay dava dairesi, kurulu veya istinaf başvurusunu incelemeye yetkili bölge idare mahkemesince karar verilebilir. (Ek Cümle: 10/6/1994-4001/22 md.) Davanın reddine ilişkin kararlara karşı temyiz ya da istinaf yoluna başvurulması halinde, dava konusu işlem hakkında yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi 27 nci maddede öngörülen koşulun varlığına bağlıdır.

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Davanız reddedildiyse ve işlemin uygulanmasını durdurmak istiyorsanız, istinaf dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebini de yazın; bu talep yine telafisi güç veya imkânsız zarar ve açık hukuka aykırılık şartlarına bağlıdır (52/1, 27/2). İptal davalarında teminat istenmeyebilir (52/2). İstinaf aşamasında yürütmenin durdurulması hakkında verilen kararlar kesindir (52/4).

Bir istisna var: kolluk, askerî ve istihbarat personeli ile bunların adaylarına ilişkin, terör örgütüyle irtibat veya iltisak gerekçesiyle göreve almama ya da görevden çıkarma davaları ve güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirildiği davalarda, göreve iade sonucunu doğuran kararlar kesinleşmeden uygulanmaz (İYUK 28/1, 7588 sayılı Kanunla eklenen cümle).

Yürütmenin durdurulması kararına itiraz istinaf değildir

Dava sürerken idare mahkemesinin yürütmenin durdurulması isteminiz hakkında verdiği karara karşı yol istinaf değil itirazdır: tebliği izleyen günden itibaren 7 gün içinde, bir defa, bölge idare mahkemesine (İYUK 27/7). Bölge idare mahkemesi 7 gün içinde karar verir ve bu karar kesindir. İvedi yargılama ve merkezî sınav davalarında bu itiraz da yoktur. Yürütmenin durdurulması talebinin dava dilekçesinde nasıl yazılacağını yürütmenin durdurulması talepli iptal davası dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

Bölge İdare Mahkemesi İstinaf Üzerine Hangi Kararları Verir?

Bölge idare mahkemesi kararı hukuka uygun bulursa istinafı reddeder, uygun bulmazsa kaldırır ve esas hakkında kendisi yeniden karar verir (İYUK 45/3-4). Ret kararı verirken mahkemenin gerekçesini değiştirebilir ya da karardaki maddi hatayı düzeltebilir (45/3; 7589 sayılı Kanunla 31.7.2026’dan itibaren yeni metin). Kaldırma hâli şöyle düzenlenir:

İYUK 45/4: (4) Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir.

Bölge idare mahkemesi dosyayı ilk derece mahkemesine yalnız 45/5’te sayılan hâllerde geri gönderir: ilk inceleme ve usule ilişkin kararların haklı bulunması, görevsiz veya yetkisiz mahkemenin ya da reddedilmiş veya yasaklanmış hâkimin davaya bakması, dilekçe reddi gerekirken karar verilmesi, eksik veya yanlış hasım, talep hakkında karar verilmemesi, keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gerekirken yapılmaması. Son iki hâlde eksikliği kendisi de giderebilir; sayılanlar dışında geri gönderme yapamaz (45/5). Yani istinafta dosyanın “baştan” idare mahkemesinde görülmesini beklemeyin; çoğu dosyada son değerlendirme bölge idare mahkemesinde yapılır.

İstinaf incelemesi kural olarak dosya üzerinden yapılır; duruşma, tarafların istemi ve bölge idare mahkemesinin kararına bağlıdır (İYUK 17/2). Duruşma istiyorsanız bunu istinaf dilekçesinde ya da cevap dilekçesinde açıkça yazın (17/3). Kararı veren ya da karara katılan hâkim, aynı davanın istinaf incelemesinde görev alamaz (45/7).

İstinaf Kararından Sonra Danıştay’a Temyiz Var mı?

Bölge idare mahkemesinin kararı yalnız İYUK 46. maddede sayılan davalarda tebliğden itibaren 30 gün içinde Danıştay’da temyiz edilebilir; diğerleri kural olarak kesindir (45/6). 46/1’deki başlıca davalar: düzenleyici işlemlere karşı iptal davaları, her yıl güncellenen temyiz sınırını aşan vergi, tam yargı ve idari işlem davaları, meslekten, kamu görevinden veya öğrencilikten çıkarma sonucunu doğuran işlemler, bir ticari faaliyeti süresiz ya da 30 gün veya daha uzun engelleyen işlemler, imar planı ve parselasyon davaları, ülke çapındaki sınavlar. Maddenin tam listesi İYUK 46. madde sayfasındadır.

7589 sayılı Kanunla 31.7.2026’da yürürlüğe giren 46/2 yeni bir kapı açtı: 46/1 dışındaki davalarda bölge idare mahkemesi ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verdiyse, bu karar da 30 gün içinde temyiz edilebilir. Tek hâkimle görülen davalar, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu davaları, 4081 ve 3091 sayılı Kanun davaları, yalnız vekâlet ücreti veya yargılama giderine ilişkin kararlar ve iki karar arasındaki farkı istinaf sınırını geçmeyen kararlar bu yolun dışındadır (46/2). Bu düzenlemeden önce de Danıştay 12. Daire, Anayasa Mahkemesinin 2025 tarihli iptal kararı üzerine, istinafın kabulüyle verilen ve henüz kesinleşmemiş bölge idare mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolunun açık olduğunu kabul etti. Bölge idare mahkemesi kararınız 31.7.2026’dan önce verildiyse hangi kuralın uygulanacağını ayrıca kontrol ettirin.

İstinaf ve temyiz arasındaki fark, kararın esasının iki kez incelenmesidir: bölge idare mahkemesi olayı ve hukuku birlikte inceler, Danıştay ise temyizde kararın görev ve yetki, hukuka aykırılık ve usul yönünden bozulmasını gerektiren bir hata olup olmadığına bakar (İYUK 49/2). İstinaf kanun yolunun genel işleyişi istinaf sözlük maddesinde, maddenin tam metni ve fıkra açıklamaları İYUK 45. madde sayfasında yer alır. Davanın ilk aşamasını merak ediyorsanız iptal davası nedir, nasıl açılır yazısına bakabilirsiniz.

Yaşanmış Olaydan

Bir esnaf müvekkilim, belediyenin işyerini 30 gün süreyle kapatma kararına karşı idare mahkemesinde dava açmış, dava reddedilmişti. Karar elektronik tebligatla gelmişti ve müvekkilim süreyi bildirimin kendisine ulaştığı günden saymıştı. Bana geldiğinde, kendi hesabına göre 3 gün kaldığını düşünüyordu.

Tebligat kaydını açtığımızda elektronik adrese ulaşma tarihinin 27 gün önce olduğunu ve 5 günlük sürenin eklenmesiyle aslında elimizde 8 gün bulunduğunu gördük. Dilekçeyi aynı hafta idare mahkemesine verdik; mahkemenin bilirkişi raporunda işyerindeki ölçümün yapıldığı saati ve yöntemi değerlendirmediğini, kapatmanın dayanağı olan tutanağın da imzasız olduğunu ayrıntısıyla yazdık. Kapatma uygulandığı için yürütmenin durdurulması talebini de ekledik, ancak bölge idare mahkemesi bu talebi reddetti.

Bölge idare mahkemesi esasta istinafı kabul etti, ilk derece kararını kaldırdı ve kapatma işlemini iptal etti. Belediye, işlem ticari faaliyeti 30 gün engellediği için Danıştay’a temyiz yoluna gitti; Danıştay kararı onadı. Müvekkilim kapatma süresini çoktan yaşamıştı; iptal kararı ise sonraki denetimlerde ve uğradığı zarar için açacağı tam yargı davasında elini güçlendirdi.

Danıştay Kararları

Danıştay 10. Daire, 23.12.2025 tarihli, 2025/4971 E., 2025/6389 K.

Bir işverene Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından verilen idari para cezasına karşı açılan dava reddedilmiş, davacı istinaf başvurusunu 30 günlük sürenin son gününden bir gün sonra yapmıştı. Bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu süre aşımı nedeniyle reddetti ve bu karara karşı 7 gün içinde temyiz yolunu açık tuttu. Danıştay 10. Daire, 7 günlük temyiz yolunun dayanağının 7524 sayılı Kanunla İYUK 45/2’ye eklenen son cümle olduğunu belirterek bölge idare mahkemesi kararını sonucu itibarıyla onadı. Tek günlük gecikme bile istinaf hakkını ortadan kaldırır.

… 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “İstinaf” başlıklı 45. maddesinin 2. fıkrasında, istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu; “Temyiz dilekçesi” başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması hâlinde kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği; aynı maddenin 7. fıkrasında ise, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olması hâlinde 6. fıkrada sözü edilen kararın Danıştayın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır. …

↑ Metne dön

Danıştay 4. Daire, 11.12.2025 tarihli, 2025/5314 E., 2025/6617 K.

Arazi toplulaştırma işlemine karşı açılan dava ehliyet yönünden reddedilmiş, davacının istinaf dilekçesi ilk derece mahkemesince İYUK 3. maddeye uygun görülmeyerek 15 gün içinde yenilenmek üzere geri çevrilmişti. Davacı yeni dilekçe verdi, ancak mahkeme eksikliklerin giderilmediği gerekçesiyle istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verdi; bölge idare mahkemesi de bu karara karşı istinafı reddetti. Danıştay 4. Daire, istinaf dilekçesini ilk derece mahkemesinin inceleyebileceğini, ancak yenileme dilekçesinin usule uygun olduğunu ve davacının neyi istediğinin açıkça anlaşıldığını belirterek kararı bozdu ve istinafın esastan incelenmesini istedi. İstinaf dilekçesi aşırı şekilci gerekçelerle geçersiz sayılamaz.

… 2577 sayılı Kanunun 45/2. maddesinde yer alan istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu yolundaki hüküm uyarınca istinaf dilekçelerinin Kanunun 48. maddesinde yer alan hükümler uyarınca ilgili idare mahkemesince ilk incelemesinin yapılabileceği tabiidir. …

… söz konusu ifadenin istinaf dilekçesinde yer alması halinde dahi, bu durumun dilekçenin 3. maddeye göre reddedilmesini gerektirmediği, zira, davacının toplulaştırma işlemi kapsamındaki işlemlerin iptalini istediğinin açık olduğu, kaldı ki söz konusu istemin gerekli görülmesi halinde, istinaf aşamasında “davanın genişletilmesi yasağı” kapsamında İdare Dava Dairesi tarafından değerlendirilebileceği, sonuç olarak, yenileme dilekçesinin 2577 sayılı Kanunda öngörülen usule uygun olduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince istinaf dilekçesinin işin esasının incelenmek üzere İdare Dava Dairesi’ne gönderilmesi gerekirken, istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararında ve bu karara yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 12. Daire, 15.10.2025 tarihli, 2025/2120 E., 2025/4388 K.

Sözleşmesi feshedilen bir uzman erbaştan, fesihten sonraki döneme ait maaşının iadesi istenmişti. İdare mahkemesi işlemi kısmen iptal etti; bölge idare mahkemesi idarenin istinafını kabul ederek ilk derece kararını kaldırdı ve davayı kesin olarak reddetti, davacının temyiz dilekçesini de kesin karar gerekçesiyle reddetti. Danıştay 12. Daire, Anayasa Mahkemesinin 26.06.2025’te yayımlanan kararıyla İYUK 45/6’daki kesinlik kuralının istinafın kabulü hâli yönünden iptal edildiğini, bu tarihte kesinleşmemiş davalarda temyiz yolunun açık olduğunu belirterek kararı bozdu. Bugün bu yol 7589 sayılı Kanunla eklenen İYUK 46/2’de ayrıca düzenlenmiştir.

… Anayasa Mahkemesi kararının Resmi Gazete’de yayımlandığı 26/06/2025 tarihi itibarıyla derdest olan ve kesinleşmeyen davalarda, 2577 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca temyiz yoluna başvurulabilecek kararların belirlenmesinde iptal kararıyla ortaya çıkan hukukî durumun esas alınacağı açık olduğundan, dava konusu işleme karşı açılan iş bu davanın, Anayasa Mahkemesinin ilgili kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce kesinleşmemesi nedeniyle, temyiz kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. …

↑ Metne dön