Uzman mütalaası

Ceza dosyalarında teknik sorular çoğu zaman mahkemenin atadığı bilirkişiye sorulur. Bilirkişi raporu aleyhinize ise ya da önemli bir noktanın hiç incelenmediğini düşünüyorsanız, alanında uzman bir hekimden, mühendisten veya bilişim uzmanından kendi adınıza görüş alabilirsiniz. Bu rapora uzman mütalaası ya da uzman görüşü denir; kanundaki adı “bilimsel mütalaa”dır.

Kanundaki yeri

CMK 67/6’ya göre Cumhuriyet savcısı, katılan ve vekili, şüpheli veya sanık, müdafi ya da kanuni temsilci; olayla ilgili olarak, bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da hazırlanmış bir bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alabilir. Aynı fıkra, yalnız mütalaa almak gerekçesiyle ayrıca süre istenemeyeceğini de söyler. CMK 68/3 ise mütalaayı hazırlayan uzmanın, istem üzerine duruşmada dinlenebileceğini düzenler.

Uygulamada ne anlama gelir

Uzman mütalaası en çok tıbbi uygulama hatası, trafik kazası, iş kazası, bilişim ve imza incelemesi gibi teknik dosyalarda karşınıza çıkar. Raporu siz ya da avukatınız istersiniz; ücretini de mütalaayı isteyen taraf öder. Mütalaa mahkemeyi bağlamaz ve bilirkişi raporunun yerine geçmez. Ama bilirkişi raporundaki eksikleri somut biçimde gösterdiği için yeni bir bilirkişi incelemesi ya da bilirkişinin duruşmada dinlenmesi talebini güçlendirir. Bilirkişi raporu size bildirildiğinde itirazlarınız için verilen süreyi kaçırmamak gerekir; mütalaa hazırlatıyor olmanız bu süreyi kendiliğinden uzatmaz. Doktor hatası dosyalarında bu yolun nasıl kullanıldığını doktor hatasına uğradığınızda izlenecek yol yazısında bulabilirsiniz.

Örnek

Bir trafik kazası dosyasında bilirkişi, sürücüyü asli kusurlu bulur. Sanığın avukatı, kavşaktaki kamera görüntüsünün ve fren izlerinin raporda hiç değerlendirilmediğini fark eder ve bir trafik mühendisinden uzman mütalaası alır. Mütalaa dilekçeyle dosyaya sunulur. Mahkeme, iki görüş arasındaki çelişki nedeniyle yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verir; mütalaayı hazırlayan mühendis de talep üzerine duruşmada dinlenir.

Sık karıştırılan

Uzman mütalaası, esas hakkında mütalaa ile karıştırılır. Esas hakkında mütalaa, yargılamanın sonunda savcının sanığın beraatini mi cezalandırılmasını mı istediğini açıkladığı görüştür; teknik bir rapor değildir. Uzman mütalaası ise bir uzmanın teknik bir soruya verdiği cevaptır. Mahkemenin atadığı bilirkişi ile de aynı şey değildir: bilirkişiyi mahkeme ya da savcı seçer, uzmanı ise taraf.