Arama

Arama, makul şüphe bulunduğunda şüphelinin veya sanığın, belli şartlarla da başkasının üstü, eşyası, konutu ve işyeri üzerinde yapılabilir. Kural olarak hâkim kararı gerekir; gecikmesinde sakınca varsa savcı, savcıya ulaşılamıyorsa kolluk amiri yazılı emir verebilir. Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda ise kolluk amiri arama emri veremez.

Ayrıntılı rehber: polisin evinize hangi şartlarda girebileceği

Bilmeniz gerekenler

• Arama kararında aramanın nedeni olan fiil, aranacak kişi veya yer ve kararın geçerli olduğu süre açıkça yazılır (CMK m. 119/2).
• Savcı hazır değilse konut ve işyeri aramasında o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur.
• Avukatınızın aramada hazır bulunmasına engel olunamaz (CMK m. 120/3).
• Arama sonunda isterseniz aramanın dayanağını ve el konulan eşyanın listesini gösteren belge verilir (CMK m. 121).
• Üzerinizin aranması için ayrıca üst aramasının sınırları yazısına bakabilirsiniz.

Sık karıştırılan

Arama ile el koyma ayrı işlemlerdir: arama delil bulmaya yönelik incelemedir, el koyma ise bulunan eşyanın alınmasıdır ve kendi kurallarına tabidir. Adli arama, suç işlenmesini önlemeye yönelik önleme aramasıyla da karıştırılmamalıdır; önleme araması Ceza Muhakemesi Kanunu’na değil polis mevzuatına dayanır.

Sık sorulan sorular

Adli arama ile önleme araması arasındaki fark nedir?

Adli arama, işlenmiş bir suçla ilgili delil bulmak veya şüpheliyi yakalamak için Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre yapılır. Önleme araması ise henüz işlenmemiş bir suçu önlemek amacıyla polis mevzuatına göre yapılır; o da kural olarak hâkim kararı, gecikmede sakınca varsa mülki amirin yazılı emri gerektirir.

Polis kararsız evime girip arama yapabilir mi?

Hayır, kural olarak yapamaz. Konutta arama için hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emri gerekir; kolluk amirinin emri konut için yetmez (CMK m. 119/1). Ayrıntılar polis evime hangi şartlarda girebilir yazısındadır.

Arama kararını görmek isteyebilir miyim?

Evet. Kararda aramanın nedeni olan fiil, aranacak yer ve kararın geçerlilik süresi yazılı olmalıdır (CMK m. 119/2); arama tutanağını imzalamadan önce okuyun ve itirazınızı tutanağa yazdırın.

Hukuka aykırı aramada bulunan delil kullanılabilir mi?

Kural olarak hayır. Suç ancak hukuka uygun elde edilmiş delillerle ispat edilebilir (CMK m. 217/2); kararsız veya yetkisiz yapılan aramada bulunan delilin hukuka aykırılığını avukatınız aracılığıyla ileri sürebilirsiniz.