Bireysel başvuru

Bireysel başvuru bir üst mahkeme aşaması değildir; Anayasa Mahkemesi davayı yeniden yargılamaz, yalnız hakkınızın ihlal edilip edilmediğine bakar. Ceza dosyalarında en çok uzun tutukluluk, adil yargılanma, ifade özgürlüğü ve kötü muamele iddialarıyla karşılaşılır. Başvurunun konusu, hem Anayasa’da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınmış bir hak olmalıdır.

Ayrıntılı rehber: Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun nasıl yapıldığı

Bilmeniz gerekenler

• Süre 30 gündür; kanun yollarının tükendiği tarihten, yol öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten başlar (6216 s. K. m. 47/5).
• Önce olağan kanun yollarının (itiraz, istinaf, temyiz) tüketilmesi gerekir.
• Başvuru, mahkûmiyetin infazını kendiliğinden durdurmaz.
• Gözaltında kötü muamele iddiasında önce iç hukuk yolları işletilir: gözaltında kötü muamele gördüm, ne yapmalıyım.

Sık karıştırılan

Bireysel başvuru, AİHM başvurusu ile karıştırılır. Anayasa Mahkemesi iç hukuktaki son duraktır; AİHM’e gitmeden önce kural olarak bireysel başvurunun da tüketilmesi gerekir.

Sık sorulan sorular

Bireysel başvuru ile AİHM başvurusu arasındaki fark nedir?

Bireysel başvuru Türkiye’deki Anayasa Mahkemesine, AİHM başvurusu Strazburg’daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılır. Sıra önce Anayasa Mahkemesi, sonra AİHM’dir.

Yargıtay kararından sonra bireysel başvuru yapılabilir mi?

Evet. Kesinleşen kararın size tebliğ edildiği ya da öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün içinde başvurabilirsiniz.

Anayasa Mahkemesi ihlal bulursa ne olur?

İhlalin sonuçlarının giderilmesine karar verilir. Ceza dosyalarında bu çoğu zaman yeniden yargılama, bazen de tazminat demektir (6216 s. K. m. 50).

30 günlük süre kaçırılırsa ne olur?

Başvuru kural olarak süre aşımından reddedilir. Yalnız haklı bir mazeret varsa, mazeretin kalktığı tarihten itibaren 15 gün içinde belgeleriyle başvurulabilir.