Karşılıklı hakaret

Karşılıklı hakaret, komşu kavgalarında, trafik tartışmalarında ve mesajlaşmalarda en sık karşılaşılan durumdur. Çoğu zaman iki taraf da birbirinden şikâyetçi olur ve dosyalar tek yargılamada birleşir. Kanun bu durumda hâkime geniş bir takdir alanı tanır.

Kanundaki yeri

TCK m. 129/3’e göre hakaret karşılıklı işlenirse hâkim, olayın niteliğine bakarak taraflardan her ikisinin ya da yalnız birinin cezasını üçte birine kadar indirebilir veya ceza vermekten tamamen vazgeçebilir. Aynı maddenin ilk fıkrası, hakaretin haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde de aynı imkânı tanır; ikinci fıkrası ise kasten yaralamaya tepki olarak hakaret edene ceza verilmeyeceğini söyler. Hâkim ceza vermekten vazgeçerse ceza verilmesine yer olmadığı kararı verir (CMK m. 223/4-c).

Uygulamada ne anlama gelir

Dosya mahkemeye gelmeden önce savcı, kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakaret dışında, her iki tarafa da önödeme teklif eder; ödeyen tarafın dosyası dava açılmadan kapanır. Bu yol önödeme yazısında anlatılıyor. Dava açılırsa mahkeme hakaretlerin aynı olay içinde, birbirine cevap olarak söylenip söylenmediğine ve tartışmayı kimin başlattığına bakar. Bu yüzden mesajlaşmanın yalnız bir kısmını değil tamamını delil olarak sunmak önemlidir. Cezanın temel hesabı hakaret cezası yazısında yer alıyor.

Örnek

İki komşu otopark yeri yüzünden tartışır ve birbirlerine ağır sözler söyler; ikisi de ertesi gün şikâyetçi olur. Önödeme teklifini ikisi de kabul etmez ve dava açılır. Mahkeme, sözlerin aynı tartışmada ve birbirine karşılık olarak söylendiğini kabul eder ve iki sanık hakkında da ceza verilmesine yer olmadığına karar verir. Mahkeme isteseydi yalnız tartışmayı başlatan tarafa indirimli ceza da verebilirdi.

Sık karıştırılan

Karşılıklı hakaret, haksız tahrik indirimiyle karıştırılır. Haksız tahrik bütün suçlarda uygulanabilen genel bir indirimdir ve cezayı dörtte birden dörtte üçe kadar indirir (TCK m. 29); karşılıklı hakaret ise yalnız hakarete özgüdür ve cezanın hiç verilmemesine kadar gidebilir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret ise ayrı kurallara tabidir.

Sık sorulan sorular

Karşılıklı hakaret ile hakarete tepki arasındaki fark nedir?

Karşılıklı hakarette iki taraf da birbirine hakaret eder; tepki hâlinde ise bir taraf önce hakaret dışında haksız bir fiil işler, öbürü buna hakaretle karşılık verir. İkisinde de hâkim cezayı indirebilir ya da hiç vermeyebilir.

Tartışmayı karşı taraf başlattı, ben yine de ceza alır mıyım?

Alabilirsiniz. Karşılıklı hakarette ceza vermemek ya da indirmek hâkimin takdirindedir; tartışmayı kimin başlattığı bu takdirde önemli bir ölçüttür.

Karşılıklı hakarette şikâyetimi geri alırsam ne olur?

Sizin şikâyetinizle açılan dava düşer. Karşı tarafın sizin hakkınızdaki şikâyeti ise o da vazgeçmedikçe devam eder.

Ceza verilmesine yer olmadığı kararı sabıka kaydına işler mi?

Hayır. Bu karar mahkûmiyet değildir ve adli sicil belgenizde görünmez.