İfade alma

Hakkınızda bir şikâyet ya da ihbar varsa, karakoldan veya savcılıktan “ifadeniz alınacak” diye çağrı gelebilir. İfade alma, şüphelinin olayla ilgili anlatımının tutanağa geçirildiği işlemdir. Bu aşamada kişi henüz suçlu sayılmaz; anlatımı, dosyanın nasıl devam edeceğini belirleyen delillerden biridir.

Ayrıntılı rehber: ifadeye çağrıldığınızda süreç ve haklarınız

Bilmeniz gerekenler

• İfade başında size suçlama anlatılır, avukat seçme ve susma hakkınız bildirilir; lehinize delillerin toplanmasını isteyebilirsiniz (CMK m. 147).
• Avukat olmadan kollukta verilen ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK m. 148/4).
• Aynı olayla ilgili yeniden ifade gerekirse bunu yalnızca savcı alabilir (CMK m. 148/5).
• Çağrıya uymayan şüphelinin zorla getirilmesine karar verilebilir (CMK m. 145, 146).

Sık sorulanlar için verdiğim ifadeyi değiştirebilir miyim ve ifade sırasında avukat ne yapar yazılarına bakabilirsiniz.

Sık karıştırılan

İfade alma ile sorgu farklıdır. İfadeyi kolluk veya savcı alır; sorgu ise şüpheli ya da sanığın hâkim veya mahkeme tarafından dinlenmesidir (CMK m. 2/1-h). Tutuklama talebiyle sulh ceza hâkimi önüne çıkarıldığınızda yapılan işlem ifade değil, sorgudur. Tanık olarak dinlenmek de şüpheli ifadesinden ayrıdır; tanığın genel susma hakkı yoktur, ama tanıklıktan çekinme ve kendini suçlayıcı soruya cevap vermeme hakkı vardır (CMK m. 45, 48).

Sık sorulan sorular

Kollukta verilen ifade ile savcılıkta verilen ifade arasındaki fark nedir?

Avukat olmadan kollukta verilen ifade, hâkim önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz; savcılık ifadesinde böyle bir sınır yoktur (CMK m. 148/4). Ayrıca aynı olay için ikinci kez ifade gerekirse bunu yalnız savcı alabilir (CMK m. 148/5); farkları kollukta ifade ile savcılıkta ifade farkı yazısında anlattık.

İfadeye avukatla gitmek zorunlu mu?

Kural olarak hayır. Ancak çocuk, kendini savunamayacak derecede malul, sağır ve dilsiz olan şüpheliye ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda istem aranmadan müdafi görevlendirilir (CMK m. 150/2-3); diğer durumlarda isterseniz baro bir avukat görevlendirir (CMK m. 150/1).

İfade tutanağını okumadan imzalamak zorunda mıyım?

Hayır. Tutanak size okunur ya da siz okursunuz; bunun yapıldığı tutanağa yazılır (CMK m. 147/1-i). Söylediğiniz gibi yazılmayan bir kısım varsa düzeltilmesini isteyin; imzadan çekinirseniz nedeni de tutanağa geçirilir.

Avukatım ifadeden önce dosyayı görebilir mi?

Evet, müdafi soruşturma evresinde dosyayı inceleyebilir ve belgelerin örneğini alabilir (CMK m. 153/1). Ancak kanunda sayılan bazı ağır suçlarda hâkim kararıyla bu yetki kısıtlanabilir (CMK m. 153/2).