AİHM başvurusu

AİHM bir temyiz mahkemesi değildir: Türk mahkemesinin kararını bozmaz, delilleri yeniden değerlendirip suçlu veya suçsuz demez. Yalnızca devletin adil yargılanma, kişi özgürlüğü veya kötü muamele yasağı gibi Sözleşme’deki bir hakkı ihlal edip etmediğine bakar; ihlal bulursa tazminata hükmedebilir. Ceza davasında verilen ihlal kararı, yargılamanın yenilenmesi için bir sebeptir. Başvurular yoğun olduğu için sonuç çoğu zaman yıllar sürer; bu süreçte Türkiye’deki kararın infazı da kendiliğinden durmaz.

Ayrıntılı rehber: AİHM başvurusunun adım adım nasıl yapıldığı

Bilmeniz gerekenler

• Türkiye’de önce Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılması gerekir; bu da tüketilmesi gereken bir iç hukuk yoludur.
• Başvuru süresi, iç hukuktaki son kararın öğrenilmesinden itibaren dört aydır; 1 Şubat 2022’den önce bu süre altı aydı.
• Başvuru, mahkemenin resmî formuyla ve gerekli belgeler eksiksiz eklenerek yapılmalıdır; eksik başvuru incelemeye alınmayabilir.
• İhlal kararı ceza davasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz; yeniden yargılama ayrıca talep edilmelidir.

Sık sorulan sorular

AİHM başvurusu ile Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu arasındaki fark nedir?

Bireysel başvuru Türkiye’deki son iç hukuk yoludur ve kesin kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılır; AİHM başvurusu ise bundan sonra, Strazburg’daki uluslararası mahkemeye dört ay içinde yapılır. AİHM, Anayasa Mahkemesi’nin kararını da Sözleşme açısından denetleyebilir.

AİHM başvurusu için avukat şart mı?

Hayır, başvuruyu kendiniz yapabilirsiniz. Ancak başvuru hükümete bildirildikten sonra kural olarak bir avukatla temsil edilmeniz gerekir.

AİHM başvurusu ücretli mi?

Hayır, AİHM başvuru harcı almaz. Masraf, avukat tutarsanız avukatlık ücreti ve belge çevirisi gibi giderlerden ibarettir.

Takipsizlik kararından sonra doğrudan AİHM’e gidebilir miyim?

Hayır, önce takipsizlik kararına itiraz ve ardından bireysel başvuru yollarını tüketmeniz gerekir. Kararın anlamı ve itiraz yolu için takipsizlik kararı yazısına bakın.