11. Yargı Paketi İnfaz Düzenlemesi: 3 Yıl Erken Kimlere?

11. Yargı Paketi İnfaz Düzenlemesi Neyi Değiştirdi?

7571 sayılı Kanun, üç yıl erken açık cezaevi ve denetimli serbestlik imkânını cezaevinde bulunma tarihine değil, suçun işlendiği tarihe bağladı. Değişikliğin özü budur ve en çok sorulan “ben de yararlanacak mıyım” sorusunun cevabı da buradan çıkar.

Temmuz 2023’te 7456 sayılı Kanunla getirilen ilk metin yalnız 31 Temmuz 2023 itibarıyla kapalı cezaevinde bulunan hükümlülere ve o gün Covid düzenlemesiyle açık cezaevinde olanlara uygulanıyordu. Aynı tarihte suç işlemiş, ama hükmü daha sonra kesinleştiği için o gün dışarıda olan kişiler yararlanamıyordu. Dosyalarda en sık duyduğum şikâyet de buydu: aynı suçu aynı yıl işleyen iki kişiden biri üç yıl erken çıkıyor, diğeri çıkamıyordu.

7571 ile metindeki “tarihi itibarıyla” ifadesi “tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle” olarak değiştirildi. Aynı değişiklikle istisna listesine TCK 82/1-d, e, f’deki kasten öldürmeler, deprem nedeniyle yapıların yıkılması sonucu meydana gelen öldürmeler ve cinsel dokunulmazlığa karşı bazı suçlar eklendi. Geçici 10’un yedinci ve sekizinci fıkraları yürürlükten kaldırıldı; sekizinci fıkra, koşullu salıverilmesi geri alınanları ve ikinci kez tekerrür hükmü uygulananları altıncı fıkranın dışında tutuyordu. Değişiklik, kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı 25 Aralık 2025’te yürürlüğe girdi.

Kimler Yararlanır: Suç Tarihi 31 Temmuz 2023 ve Öncesi

Suçu 31 Temmuz 2023 günü veya daha önce işleyen, kapsam dışı bir suçtan hüküm giymemiş her hükümlü yararlanabilir; cezaevine ne zaman girdiği önemli değildir. Kanun “31/7/2023 tarihi ve öncesinde” dediği için 31 Temmuz 2023 günü de kapsamdadır. Suç 1 Ağustos 2023 veya sonrasında işlendiyse olağan kurallar uygulanır.

Düzenleme hükümlüler içindir. Dosyası istinafta veya Yargıtay’da olan, tutuklu ya da tutuksuz yargılanan kişi bugün yararlanamaz; hüküm kesinleşip infaz başladığında suç tarihi esas alınarak yararlanır. Hükmü kesinleşmiş ama henüz cezaevine girmemiş kişi için de aynısı geçerlidir: cezaevine girdiği gün şartları saymaya başlar.

Birden fazla cezanız toplandıysa

Cezalar toplanarak infaz ediliyorsa her cezanın suç tarihine ve suç türüne ayrı ayrı bakılır. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.6/3’e göre açığa ayrılmada en ağır şartı arayan suç esas alınır. Toplamın içinde 1 Ağustos 2023 sonrası işlenmiş ya da istisna listesindeki bir suç varsa hesap değişir; hangi cezanın hangi kurala tabi olacağı uygulamada en çok tartışılan noktadır ve müddetnamenin (cezaevinin hazırladığı süre belgesi) mutlaka kontrol edilmesi gerekir.

Hangi Suçlar 11. Yargı Paketinin Kapsamı Dışında?

Geçici 10/6 altı suç grubunu açıkça kapsam dışında bırakır; bu suçlardan hüküm giyenler suç tarihi ne olursa olsun üç yıl erken çıkıştan yararlanamaz:

• TCK 82/1-d, e, f: üstsoya, altsoya, eşe, boşanılan eşe veya kardeşe; çocuğa ya da kendini savunamayacak kişiye; gebe olduğu bilinen kadına karşı kasten öldürme
• Deprem kaynaklı öldürme: deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları
• Cinsel suçlar: cinsel saldırı (TCK 102), çocukların cinsel istismarı (TCK 103) ve reşit olmayanla cinsel ilişkinin 104/2 ve 104/3 hâlleri
• Devlete karşı suçlar: TCK İkinci Kitap Dördüncü Kısmın 4-7. bölümleri, yani devletin güvenliğine (302-308), anayasal düzene (309-316), millî savunmaya karşı suçlar (317-325) ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (326-339)
• Terör suçları: Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar
• Örgüt suçları: örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar

Listede olmayan suçlar kapsamdadır. TCK 81’deki kasten öldürme ve 82’nin diğer bentleri, uyuşturucu ticareti (TCK 188), reşit olmayanla cinsel ilişkinin temel hâli (104/1), cinsel taciz (105), yağma, dolandırıcılık, kasten yaralama ve taksirli suçlar bu düzenlemeden yararlanır. Terör suçlarında denetimli serbestlik sorusunu terör suçlarında denetimli serbestlik yazısında ayrıca ele alıyorum.

Listede olmadığı hâlde yararlanamayanlar

Geçici 10/6 açık cezaevine geçişe bağlıdır; açığa hiç ayrılamayan hükümlü bu yoldan da yararlanamaz. Yönetmelik m.8’e göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar ve hakkında ikinci kez tekerrür hükmü uygulananlar açık cezaevine ayrılamaz. Koşullu salıverilmesi geri alınan cezanın tamamı da kapalı cezaevinde infaz edilir (Yönetmelik m.8/2-a); denetimli serbestliği ihlal eden hükümlü ise kanun gereği açık cezaevine geri gönderilir (105/A/6). Sekizinci fıkranın kaldırılması bu kişilere kapıyı açmadı; araç da bu durumlarda erken çıkış göstermez. Çocuk eğitimevindeki hükümlülere uygulanıp uygulanmayacağı ise uygulamada tartışmalıdır.

Kapalıda Kaç Ay, Açıkta Kaç Ay Kalmak Gerekir?

Toplam ceza 10 yıldan azsa 1 ay, 10 yıl veya fazlaysa 3 ay kapalı cezaevinde kalmak ve sonra açık cezaevinde en az 3 ay geçirmek gerekir. Bu sürelerden kısa kalışla denetimli serbestliğe ayrılmak mümkün değildir.

Açığa ayrılma da üç yıl öne çekilir. Olağan kurala göre süreli hapiste açık cezaevine ayrılma koşullu salıverilmeye 7 yıl kala, müebbette 5 yıl kala, uyuşturucu ticareti gibi bazı suçlarda 5 yıl kala mümkündür (Yönetmelik m.6). Geçici 10/6 kapsamındaki hükümlü bu tarihten üç yıl önce, kapalıdaki 1 veya 3 aylık süreyi doldurmuşsa açığa ayrılabilir. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az ceza alanlar, terör, örgüt ve cinsel suçlar hariç, zaten doğrudan açık cezaevinde başlar (Yönetmelik m.5); onlar için yalnız açıkta 3 ay şartı aranır.

Üç yıllık erken çıkış, kalan süre yetmiyorsa bu asgari kalış süreleriyle sınırlanır. 6 yıllık bir cezada koşullu salıverilme 3 yıl sonradır; denetimli serbestlik 4 yıl önceden başlayamayacağı için hükümlü kapalıda 1 ay, açıkta 3 ay kalır ve yaklaşık 4 ay sonra çıkar. Denetimli serbestliğin temel kuralı İnfaz Kanunu 105/A/1’dedir; Geçici 10/6 bu kuraldaki bir yıla üç yıl ekler:

INFAZ 105/A/1: (1) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Fıkranın son cümlesindeki onda bir kuralı 4 Haziran 2025’ten önce işlenen suçlara uygulanmaz (Geçici 11). Geçici 10/6 kapsamındaki bütün suçlar bu tarihten önce işlendiği için bu hesapta onda bir kuralı yoktur.

Örnek Hesaplar: Aynı Ceza, Farklı Suç Tarihi

Aynı ceza, suç tarihi bir gün farklı olduğunda bile yıllarca farklı yatırılabilir; aşağıdaki sekiz örnek bunu gösteriyor. Hepsini sitedeki infaz aracıyla hesapladım ve cezaevine ilk girişten itibaren saydım.

31 Temmuz 2023 ile 1 Ağustos 2023 arasındaki satırlara dikkat edin: tek günlük fark, 6 yıllık cezada yaklaşık 4 ay ile 2 yıl arasındaki farktır. Kasten öldürmede ise suçun 81. maddeden mi, 82/1-d, e, f’den mi verildiği 3 yıllık fark yaratır. Uyuşturucu ticaretinde koşullu salıverilme oranı 3/4 olduğu için düzenlemeye rağmen yatar 3 yılın üzerinde kalır; ayrıntıyı uyuşturucu ticareti yatarı yazısında anlattım.

30 Mart 2020 Öncesi Suçlarda Geçici 6 ile Birlikte Nasıl Hesaplanır?

30 Mart 2020 ve öncesinde işlenen suçlarda Geçici 6’nın üç yılı ile Geçici 10/6’nın üç yılı toplanır; denetimli serbestlik koşullu salıverilmeye 6 yıl kala başlayabilir. 70 yaşını bitirmiş hükümlüler ve 0-6 yaş çocuğu olan kadınlarda Geçici 6/2-a’nın 4 yılı ile toplam 7 yıla çıkar.

İki maddenin istisna listeleri aynı değildir. Kasten öldürme (82/1-d, e, f hâlleri hariç), aile içi kasten yaralama ve uyuşturucu ticareti Geçici 6’nın dışında, ama Geçici 10/6’nın içindedir; bu suçlarda olağan 1 yıla 10/6’nın 3 yılı eklenir ve toplam 4 yıl olur. Geçici 6/3 kapalı cezaevinden de denetimli serbestliğe izin verirken Geçici 10/6 açıkta 3 ay ister; araç ikisini karşılaştırıp lehe olanı uygular. Dönemin bütün ayrıntılarını 30 Mart 2020 öncesi suçlarda infaz yazısında topladım.

11. Yargı Paketi Af mı, Cezam Düştü mü?

Hayır, 11. yargı paketi infaz düzenlemesi af değildir; hükümdeki ceza da koşullu salıverilme tarihi de aynı kalır. Değişen tek şey, koşullu salıverilmeye kadar olan sürenin daha büyük kısmının cezaevi dışında, denetimli serbestlikte geçmesidir.

Denetimli serbestlik serbest dolaşım demek değildir. Denetimli serbestlik müdürlüğü kamuya yararlı işte çalışma, belirli bir konut veya bölgede denetim, belirli yerlere gitmeme ve programlara katılma yükümlülüklerinden bir veya birkaçını koyar (105/A/5). Müdürlüğe süresinde başvurmayan, yükümlülüklere uymamakta ısrar eden hükümlü açık cezaevine geri gönderilir; bu durumda koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezanın tamamı cezaevinde çekilir. Ayrıntısı denetimli serbestlik ihlali yazısında.

12. Yargı Paketi İnfazda Ne Değiştirdi?

12. Yargı Paketi olan 7589 sayılı Kanun İnfaz Kanunu’nda hiçbir değişiklik yapmadı; yatar oranları, açık cezaevi ve denetimli serbestlik kuralları aynı kaldı. İnfaz Kanunu’nun değişiklik listesinde 7571’den sonra gelen tek kanun 7593 sayılı Kanun’dur.

7593 sayılı Kanun 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi ve çocuk hükümlüleri ilgilendiren hükümleri değiştirdi; 15 yaşına kadar cezaevinde geçen bir günün iki gün sayılması kuralına kasten öldürme, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçlarında istisna getirdi. Bunu çocuklarda infaz ve yatar hesabı yazısında anlatıyorum. Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun ise ikinci kez tekerrürde koşullu salıverilme oranını 3/4 yaptı ve denetimli serbestlik için onda bir kuralını getirdi; mükerrirlerin ne kadar yatacağını ayrı yazıda hesapladım. 7589’un ceza tarafındaki değişiklikler için 12. Yargı Paketi rehberine bakabilirsiniz.

Açık Cezaevi ve Denetimli Serbestlik Talebi Nasıl Yapılır?

Açığa ayrılmaya kapalı cezaevinin idare ve gözlem kurulu, denetimli serbestliğe infaz hâkimi karar verir; denetimli serbestlik için hükümlünün talebi şarttır. Talep, cezaevi idaresine verilen bir dilekçeyle yapılır.

Yönetmelik m.10’a göre idare ve gözlem kurulu talep üzerine, şartlar varsa açığa ayrılma kararı verir; şartlar yoksa gerekçeli ret kararını hükümlüye tebliğ eder. Kurul şartlar oluştuğunda talep olmasa da açığa ayırma kararı verebilir. Açık cezaevinde 3 ay dolduktan sonra verilen denetimli serbestlik talebi, cezaevinin değerlendirme raporuyla infaz hâkimine gider. Ret kararlarına karşı infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır.

Yaşanmış Olaydan

Ocak 2026’da bir anne, oğlunun durumunu sormak için büroma geldi. Oğlu 2021’de işlediği bir dolandırıcılık suçundan 8 yıl hapis almış, hüküm 2024’te kesinleşmişti. 2023’teki ilk düzenlemeden yararlanamamıştı, çünkü 31 Temmuz 2023’te henüz cezaevinde değildi. Aile, yeni düzenlemenin de kendilerini kapsamadığını düşünüyordu.

Müddetnameyi inceledim. Suç tarihi 31 Temmuz 2023’ten önceydi, suç istisna listesinde yoktu ve oğul kapalı cezaevinde 1 ayı çoktan doldurup açık cezaevine geçmişti. Açık cezaevindeki 3 aylık süre de dolmuştu. Aynı hafta denetimli serbestlik talebini cezaevi idaresine verdirdik.

Süreç beklediğimizden uzun sürdü: oğlun açık cezaevinde aldığı bir kınama cezası nedeniyle iyi hâl değerlendirmesi bir ay ertelendi. Sonunda infaz hâkimi talebi kabul etti ve oğul, eski hesapla bir yıldan fazla daha kalacağı cezaevinden denetimli serbestliğe ayrıldı. Ders şu: 7571 sonrasında “o tarihte içeride değildim” itirazı geçersiz; bakılacak tek tarih suç tarihidir.

Kendi dosyanızın tarihlerini görmek için yatar hesaplama sayfasına suç tarihinizi ve cezanızı girebilirsiniz; sonuç, müddetnamenizle karşılaştırılacak bir ön hesaptır.