Denetimli serbestlik

Hükümlü cezaevinden çıkar, ama cezası bitmiş sayılmaz; denetimli serbestlik müdürlüğünün belirlediği yükümlülüklere uyarak koşullu salıverilme tarihine kadar dışarıda kalır. Kararı infaz hâkimi verir. Yükümlülükler kamuya yararlı işte çalışma, belli bir konutta bulunma, bazı yerlere gitmeme ya da programlara katılma olabilir.

Ayrıntılı rehber: denetimli serbestliğin şartları ve hesabı

Bilmeniz gerekenler

• Genel kural: açık cezaevinde iyi hâlli olmak ve koşullu salıverilmeye en çok 1 yıl kalmış olmak (105/A-1).
• 0–6 yaş çocuğu olan kadında bu süre 2 yıl, ağır hasta, engelli ya da kocamış hükümlüde 3 yıldır (105/A-3).
• Çıkıştan sonra beş gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurulmazsa ya da yükümlülüklere uyulmamakta ısrar edilirse kişi açık cezaevine geri gönderilir (105/A-6); sonuçları denetimli serbestlik ihlali yazısında.
• Adli para cezası ödenmediği için hapse çevrilenler yararlanamaz (105/A-4).

Sık karıştırılan

Denetimli serbestlik ile koşullu salıverilme ardışık iki aşamadır: önce denetimli serbestlikle dışarı çıkılır, koşullu salıverilme tarihi gelince o başlar. Ayrıca HAGB ve ertelemedeki denetim süresi de halk arasında aynı adla anılır, ama bunlar infaz değil, mahkemenin verdiği denetimdir.

Sık sorulan sorular

Denetimli serbestlik ile açık cezaevi arasındaki fark nedir?

Açık cezaevinde cezanızı hâlâ kurum içinde çekersiniz; denetimli serbestlikte ise cezaevinden çıkar, kalan kısmı dışarıda yükümlülüklerle tamamlarsınız. Denetimli serbestliğe genellikle açık cezaevinden geçilir.

Denetimli serbestlik kendiliğinden uygulanır mı?

Hayır. Hükümlünün talebi gerekir; infaz hâkimi, cezaevi idaresinin değerlendirme raporunu dikkate alarak karar verir (5275 m. 105/A-1).

Kapalı cezaevindeyim, denetimli serbestlikten yararlanabilir miyim?

Kural olarak açık cezaevinde bulunmak gerekir. Ancak açık kuruma ayrılma şartlarını taşıdığı hâlde kendi iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan iyi hâlli hükümlü de diğer şartlar varsa yararlanabilir (5275 m. 105/A-2).

Denetimli serbestlikteyken hakkımda yeni dava açılırsa ne olur?

Alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis gerektiren kasıtlı bir suçtan dava açılırsa infaz hâkimi sizi açık cezaevine geri gönderebilir. Bu davada beraat ya da düşme gibi bir karar çıkarsa denetimli serbestliğe devam edilir (5275 m. 105/A-7).

Müdürlüğe zamanında başvurmazsam firar sayılır mıyım?

Evet, olabilir. Beş günlük başvuru süresinin bitiminden itibaren iki gün daha geçmesine rağmen başvurmayan hükümlü hakkında firar hükümleri (TCK 292, 293) uygulanır (5275 m. 105/A-8).