Tehditten Şikayet Edildim Ne Yapmalıyım? Adım Adım Yol
Tehditten şikayet edildiyseniz süreç nasıl işler, ifadede ne söylemelisiniz, uzlaşma ve ceza ihtimalleri nedir? Avukat gözüyle sade anlatım.
Tehditten şikayet edildim ne yapmalıyım sorusu, bana en sık gelen sorulardan biri. Genellikle bir tartışma sonrası söylenen bir söz, karşı taraf tarafından kaydediliyor ve ertesi gün karakolda şikayet dosyası açılıyor. Elinize bir davet kağıdı geliyor ya da telefonla aranıp ifadeye çağrılıyorsunuz. Panik yapmadan doğru adımları atarsanız, bu dosyaların büyük kısmı hapisle sonuçlanmaz. Ama yanlış bir ifade, kolay bir dosyayı zor hale getirir.
Şikayeti Öğrendiğiniz Anda Yapmanız ve Kesinlikle Yapmamanız Gerekenler
İlk yapmanız gereken şey, olayın tarihini ve saatini not etmek. Hafızanız birkaç hafta içinde bulanıklaşır; oysa savcılık size “tam olarak ne dediniz” diye soracak. O anki konuşmayı, kimlerin bulunduğunu, tartışmanın nasıl başladığını yazın. Varsa mesajlaşma kayıtlarını, kamera görüntülerini, komşu beyanlarını bir araya toplayın.
Şikayetçiyle temasa geçmeyin. Uygulamada en çok zarar veren davranış budur. “Neden şikayet ettin”, “bunu yanına bırakmam” gibi bir mesaj attığınızda, karşı taraf onu ekran görüntüsüyle dosyaya sunar. O andan itibaren tek bir tehdit iddiası değil, süregelen bir davranış tablosu tartışılır.
Dikkat: Sosyal medyada olayla ilgili paylaşım yapmayın, karşı tarafı etiketlemeyin, ortak tanıdıklara “ben aslında şöyle demiştim” diye anlatmayın. Bu anlatımlar tanık beyanı olarak dosyaya girer ve sizin aleyhinize döner.
Telefonunuzdaki konuşma kayıtlarını, mesajları silmeyin. Silinen içerik teknik incelemeyle çoğu zaman geri getirilir ve silme davranışının kendisi savcıda olumsuz izlenim bırakır. Lehinize olan içeriği saklayın, aleyhinize olduğunu düşündüğünüzü de bir avukata gösterin.
Söylediğiniz Söz Gerçekten Tehdit mi, Kızgınlıkla Sarf Edilmiş Bir Laf mı
Her sert söz tehdit değildir. Kanun, tehdit için belirli bir içerik arar: kişinin kendisinin veya yakınının hayatına, vücut ya da cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı yapılacağı bildirilmelidir. Malvarlığına büyük zarar verileceği veya başka bir kötülük yapılacağı söylendiğinde ise durum değişir ve daha hafif bir yaptırım devreye girer.
TCK 106/1: (1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz. Malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehditte ise, mağdurun şikayeti üzerine, iki aydan altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Buradaki ayrım hayati. “Seni öldürürüm” ile “seni buradan gönderirim” aynı fıkraya girmez. İkincisi çoğu zaman sair kötülük kapsamında değerlendirilir; hem ceza aralığı düşer hem de suç şikayete bağlı hale gelir. Şikayete bağlı olması demek, şikayetten vazgeçildiğinde dosyanın düşmesi demektir.
Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre sözün ciddi olması, mağdurda korku yaratmaya elverişli bulunması gerekir. Karşılıklı atışma sırasında söylenen, gerçekleşmesi mümkün olmayan, sitem niteliğindeki ifadeler tehdit sayılmaz. Sözün söylendiği ortam, taraflar arasındaki ilişki, tonlama ve öncesindeki olaylar birlikte değerlendirilir. Savunmanızı kurarken buraya yoğunlaşmak gerekir.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Yüz Yüze, Mesajla veya Silah Gösterilerek: Hangi Hal Cezayı Yukarı Çeker
Tehdidin nasıl yapıldığı, karşınıza çıkacak cezayı doğrudan belirler. Kanun bazı halleri ağırlaştırıcı saymış ve ceza aralığını ciddi ölçüde yukarı çekmiştir. Bu haller gerçekleştiğinde uzlaştırma imkanı da ortadan kalkar, çünkü uzlaştırma yalnızca 106. maddenin birinci fıkrası için öngörülmüştür.
TCK 106/2: (2) Tehdidin;
- a) Silahla,
- b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle, imzasız mektupla veya özel işaretlerle,
- c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
- d) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak, İşlenmesi halinde, fail hakkında iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Silah kavramı sandığınızdan geniş
Uygulamada silah sadece ateşli silah değildir. Bıçak, sopa, demir çubuk, hatta saldırıda kullanılmaya elverişli bir alet de bu kapsama girebilir. Tartışma sırasında elinize aldığınız bir nesne, kamera kaydında görünüyorsa dosyanın niteliği tamamen değişir. Bu nedenle olay yerinde ne tuttuğunuz sorulduğunda gerçeği doğru anlatmak, sonradan çelişkiye düşmekten iyidir.
Mesaj, sosyal medya ve isimsiz aramalar
WhatsApp mesajı ya da sosyal medya yorumuyla yapılan tehdit de suçtur. Burada dikkat edilecek nokta, kendinizi tanınmayacak hale koyup koymadığınız. Sahte hesap açarak veya numaranızı gizleyerek mesaj attıysanız, ağırlaştırıcı hal tartışılır. Kendi hesabınızdan, açık kimliğinizle yazılmış bir mesaj ise kural olarak birinci fıkra kapsamında kalır.
Tehdit ederken karşı tarafa vurduysanız veya eşyasına zarar verdiyseniz, bunlar ayrıca cezalandırılır. TCK 106/3 bu durumu açıkça düzenler; tek bir olaydan iki ayrı ceza çıkabilir. Ayrıca bir hakkı kullanacağınızdan ya da kişinin sırlarını açıklayacağınızdan bahisle çıkar sağlamaya yönelik tehditler TCK 107’deki şantaj suçunu, cana veya vücuda yönelik tehditle para ya da mal istemek ise TCK 148’deki yağma suçunu oluşturur; ikisinde de ceza çok daha ağırdır.
Karakolda ve Savcılıkta İfade Verirken Dosyanızın Kaderi Belirlenir
İfade, dosyanın en kritik anıdır. Söylediğiniz her cümle tutanağa geçer ve sonradan “yanlış anlaşıldım” demeniz pek işe yaramaz. CMK 147/1-c uyarınca size müdafi (savunmanızı yapacak avukat) seçme hakkınız olduğu bildirilir. Bu hakkı kullanın; avukat gelene kadar beklemek yasal hakkınızdır.
CMK 147/1-e: Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu söylenir.
Susma hakkınız var ama körü körüne susmak da her zaman doğru değildir. Lehinize somut deliller varsa, bunları ilk aşamada dosyaya sokmak dosyanın kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapanmasını sağlayabilir. CMK 147/1-f size şüpheden kurtulmak için delil toplanmasını isteme hakkı tanır. Kamera kaydı, tanık, mesaj geçmişi neyse talebinizi ifadeye yazdırın.
Dikkat: Tutanağı imzalamadan önce baştan sona okuyun. Söylemediğiniz bir ifade yazılmışsa düzeltilmesini isteyin, düzeltilmezse şerh koyarak imzalayın. Uygulamada dosyaların kaderini belirleyen en önemli belge, ilk ifade tutanağıdır.
Karşı Tarafın Elindeki Ses Kaydı, Mesaj ve Tanık Beyanı Ne Kadar Delil Sayılır
Ses kaydı meselesi göründüğünden karmaşık. Bir kişinin, kendisine yönelen bir saldırıyı o an başka türlü ispatlama imkanı yoksa aldığı kayıt, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre hukuka uygun delil sayılabilir. Ama önceden planlanmış, sistematik biçimde tuzak kurularak alınan kayıtlar farklı değerlendirilir. Karşı taraf sizi kayda almak için tartışmayı kışkırttıysa bunu savunmanızda dile getirmelisiniz.
Kaydın bütünlüğü de tartışılabilir. Konuşmanın sadece bir bölümü sunulmuşsa, öncesindeki kışkırtma ve karşılıklı hakaretleşme görünmez. Kaydın tamamının dosyaya getirilmesini, gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmasını talep edin. Kesik ya da montajlı kayıtlar üzerinde teknik inceleme istemek sizin hakkınız.
Tanık beyanlarında ise akrabalık ve husumet ilişkisi önemli. Şikayetçinin eşi veya kardeşi tanık gösterilmişse, bu beyanın tek başına mahkumiyete yetmeyeceğini savunabilirsiniz. Tarafsız komşu, esnaf ya da güvenlik görevlisi beyanı ise çok daha ağır basar. Sizin de tanığınız varsa isim ve adresini erken aşamada bildirin.
Uzlaşma Teklifi Gelirse: Kabul Etmek Sicilinizi Nasıl Etkiler
Tehdit suçunun basit hali, kanun koyucunun uzlaştırma kapsamına aldığı suçlar arasında sayılmıştır. Savcılık yeterli şüphe görürse dosyayı doğrudan uzlaştırma bürosuna gönderir. Bu, suçlu olduğunuzun kabulü değildir; kanunun öngördüğü bir usul adımıdır.
CMK 253/1-b-3: Tehdit (madde 106, birinci fıkra),
Uzlaştırmacı sizi arar ve teklifte bulunur. CMK 253/4’e göre teklif size ulaştıktan sonra yedi gün içinde cevap vermezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız. Bu yüzden telefonu açmamak, tebligatı almamak lehinize değildir; sessiz kalmak ret anlamına gelir.
Uzlaşma sağlanır ve edimi yerine getirirseniz, CMK 253/19 uyarınca hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Bu karar mahkumiyet değildir, adli sicil kaydınıza işlemez, memuriyet ve silah ruhsatı gibi süreçlerde karşınıza çıkmaz. Edim her zaman para olmak zorunda da değil; özür dilemek, bir daha rahatsız etmemeyi taahhüt etmek de edim olabilir. Ancak edim ileri tarihe bırakılır, taksitlendirilir ya da süreklilik gösterirse, örneğin bir daha rahatsız etmeme taahhüdünde, kovuşturmaya yer olmadığı kararı yerine kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir (CMK 253/19).
Dikkat: Uzlaşma müzakerelerinde söylediğiniz sözler CMK 253/20 gereği delil olarak kullanılamaz. Ama uzlaşma sonuçsuz kalırsa bir daha uzlaştırma yoluna gidilemez. Yani teklifi hafife alıp reddederseniz, o kapı kapanır ve dosya doğrudan dava yoluna girer.
Dava Açılırsa Alabileceğiniz Ceza, Erteleme ve HAGB İhtimali
Uzlaşma olmazsa savcı iddianame düzenler ve asliye ceza mahkemesinde dava açılır. Mahkumiyet çıksa bile hapse girmeniz otomatik sonuç değildir. Kanun, ilk kez suç işleyenler için birkaç ayrı imkan tanımış durumda.
Bunlardan ilki hükmün açıklanmasının geri bırakılması. CMK 231/5’e göre hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise mahkeme bu kararı verebilir. Şartları CMK 231/6’da sayılır: daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olmanız, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceğinize kanaat getirmesi ve varsa zararın giderilmesi. Bu karar verilirse hüküm sizin hakkınızda hukuki sonuç doğurmaz ve normal adli sicilde görünmez.
İkinci imkan erteleme. TCK 51’e göre mahkeme cezanın infazını erteleyip denetim süresi belirleyebilir. Üçüncü imkan ise kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi; TCK 50/1-a uyarınca ceza adli para cezasına dönüşebilir. Hangisinin uygulanacağı sabıka kaydınıza, duruşmadaki tavrınıza ve zararın giderilip giderilmediğine bağlı.
Dikkat: HAGB kararı verilirse belirlenen denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemeyin. CMK 231/11 uyarınca bu durumda mahkeme hükmü açıklar ve askıya alınan ceza canlanır.
Şikayet Asılsızsa Karşı Tarafa Karşı Elinizde Hangi Yollar Var
Hiç söylemediğiniz bir sözle suçlanıyorsanız pasif kalmayın. Hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığı kararı çıkar ya da beraat ederseniz, şikayetçi hakkında iftira suçundan suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Ancak burada eşik yüksek: karşı tarafın sizi bilerek ve isteyerek, gerçek dışı bir isnatla suçladığını ortaya koymak gerekir.
Sadece olayı abartmış ya da yanlış hatırlamış olması iftira için yeterli sayılmaz. Uygulamada savcılıklar, taraflar arasında eski husumet varsa ve şikayet bu husumetin devamı niteliğindeyse iftira iddiasına daha sıcak bakar. Bu yüzden aranızdaki geçmiş uyuşmazlığı belgelemek işinize yarar.
Asılsız şikayet nedeniyle itibarınız zedelendiyse, iş kaybı ya da manevi yıpranma yaşadıysanız hukuk mahkemesinde tazminat davası da açabilirsiniz. Ceza dosyasının beraatle kesinleşmesini bekleyip sonra bu yola gitmek genellikle daha sağlıklı. Ayrıca karşı taraf sizin hakkınızda gerçek dışı beyanları çevreye yaydıysa, ayrı bir hakaret dosyası gündeme gelebilir.
Karşı taraf da sizi tehdit ettiyse kendi şikâyetinizi nasıl yapacağınızı tehdit ediliyorum ne yapmalıyım yazısında bulabilirsiniz.
Yaşanmış Olaydan
Bana gelen bir dosyada müvekkilim, apartman otoparkında komşusuyla park yeri yüzünden tartışmıştı. Tartışma büyüyünce sinirle “seni burada barındırmam” demiş. Komşu o sırada telefonunu cebinde açık tutuyormuş ve ertesi sabah karakola gidip kaydı teslim ederek tehdit şikayetinde bulunmuş. Müvekkilim bana geldiğinde ifadeye çağrılmıştı ve “ben ona öldürürüm demedim ki” diyerek olayı önemsemiyordu.
İlk yaptığım şey kaydı baştan sona dinlemek oldu. Kayıtta müvekkilimin sözünden önce komşunun ona ağır küfürler ettiği net biçimde duyuluyordu, ama şikayet dilekçesinde bu kısımdan hiç söz edilmemişti. Ayrıca söylenen sözün hayata veya vücut bütünlüğüne yönelik bir saldırı bildirmediğini, olsa olsa sair kötülük kapsamında değerlendirilebileceğini savunmamıza yazdık. İfadede müvekkilimin yanında bulundum, otopark kamerasının çekilmesini ve iki komşunun tanık dinlenmesini talep ettik.
Savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderdi. Uzlaştırmacı görüşmesinde karşı taraf başta direndi, ancak kaydın tamamının dosyada olduğunu ve kendi küfürlerinin de görüldüğünü fark edince tavrı yumuşadı. Taraflar uzlaştı; müvekkilim uzlaştırmacının huzurunda komşusundan özür diledi, edim para değildi ve o anda yerine getirildi. Dosya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapandı ve müvekkilimin adli siciline hiçbir kayıt düşmedi.
Savunma dilekçesi örneği: Bu suçtan yargılanıyorsanız tehdit davasında savunma dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Tehdit şikayetinde tutuklanır mıyım?
Tehdidin basit halinde tutuklama uygulamada neredeyse hiç görülmez; genellikle ifadeniz alınıp serbest bırakılırsınız. Silahla veya birlikte işlenme gibi ağırlaştırıcı haller varsa ya da başka suçlarla birleşmişse tablo değişebilir.
Şikayetçi vazgeçerse tehdit dosyası kapanır mı?
Sair kötülük biçimindeki tehdit şikayete bağlı olduğundan, vazgeçme halinde TCK 73/4 uyarınca dosya düşer. Hayata veya vücut bütünlüğüne yönelik tehditte ise suç şikayete bağlı değildir; vazgeçme tek başına dosyayı kapatmaz ama lehinize bir unsur olarak değerlendirilir.
Tehdit suçu uzlaşmaya tabi mi, uzlaşırsam sicilime işler mi?
TCK 106’nın birinci fıkrasındaki tehdit, CMK 253/1-b’de uzlaştırma kapsamında sayılmıştır. Uzlaşma sağlanıp edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir ve bu karar adli sicilinize mahkumiyet olarak işlemez.
Karşı tarafın izinsiz aldığı ses kaydı delil olarak kullanılabilir mi?
Kişi kendisine yönelen bir eylemi o an başka türlü ispatlayamıyorsa aldığı kayıt hukuka uygun delil sayılabilir; Yargıtay’ın yerleşik uygulaması bu yöndedir. Ancak önceden tuzak kurularak, planlı biçimde alınan kayıtlar aynı korumadan yararlanmaz.
İlk ifadeyi avukatsız vermem aleyhime sonuç doğurur mu?
Doğurabilir, çünkü ilk ifadedeki bir cümle dosyanın tamamına yön verir ve sonradan geri almanız çok zordur. CMK 147/1-c size müdafi hakkını tanır; avukat gelene kadar beklemek yasal hakkınızdır.
Tehditten ceza alırsam hapse girer miyim, para cezasına çevrilir mi?
İlk kez yargılanıyorsanız uygulamada çoğunlukla hükmün açıklanmasının geri bırakılması, erteleme veya adli para cezasına çevirme yollarından biri devreye girer. TCK 50/1-a kısa süreli hapsin adli para cezasına çevrilmesine imkan tanır, ancak bu mahkemenin takdirindedir.
