Takdiri indirim

Hâkim önce temel cezayı belirler, sonra kanuni artırım ve indirimleri uygular; takdiri indirim bu hesabın en sonunda yer alır (TCK m. 61/5). Ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet, müebbet yerine 25 yıl hapis verilir; diğer cezalarda indirim altıda bire kadardır. Kanun, takdiri indirim nedenlerinin kararda gerekçeleriyle gösterilmesini ister.

Ayrıntılı rehber: iyi hal indiriminin cezayı ne kadar düşürdüğü

Bilmeniz gerekenler

• Kanunda sayılan ölçütler: failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığı, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri (TCK m. 62/2).
• Duruşmada yalnız mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli tutum ve davranışlar indirim nedeni sayılmaz.
• İndirim zorunlu değildir; Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında uygulanmaması da gerekçelendirilmelidir.
• Birkaç aylık fark, sonuç cezayı erteleme veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması sınırının altına indirebilir.

Sık karıştırılan

Takdiri indirim, cezaevindeki iyi hâl ile aynı şey değildir. Takdiri indirim hüküm kurulurken mahkemenin cezayı düşürmesidir; infazdaki iyi hâl ise hükümlünün koşullu salıverilmeden yararlanabilmesi için cezaevindeki davranışına bakılmasıdır. Haksız tahrik gibi kanuni indirimler de farklıdır: şartları varsa uygulanmaları zorunludur.

Sık sorulan sorular

Takdiri indirim ile etkin pişmanlık arasındaki fark nedir?

Takdiri indirim her suçta hâkimin takdiriyle en çok altıda bir oranında yapılır. Etkin pişmanlık ise yalnız kanunun öngördüğü suçlarda, zararın giderilmesi gibi belirli davranışlara bağlanan ve şartları varsa uygulanması zorunlu olan, çoğu zaman çok daha yüksek bir indirimdir.

Takdiri indirim cezayı ne kadar düşürür?

Süreli hapis ve adli para cezalarında en çok altıda bir oranında. Ağırlaştırılmış müebbet yerine müebbet, müebbet yerine 25 yıl hapis verilir (TCK m. 62/1); rakamlı örnekler iyi hal indirimi ne kadar yazısındadır.

Suçu kabul etmeyen sanık takdiri indirim alabilir mi?

Kanunda inkâr eden sanığa indirim yapılamayacağına dair bir kural yoktur. Ancak ölçütlerden biri pişmanlık olduğu için mahkeme sanığın tutumunu da değerlendirir; sonuç somut dosyaya ve mahkemenin takdirine bağlıdır.

Sabıkası olan kişiye takdiri indirim uygulanır mı?

Uygulanabilir; sabıka tek başına engel değildir. Failin geçmişi kanundaki ölçütlerden biridir, bu yüzden önceki mahkûmiyetler mahkemenin indirimi uygulamama gerekçesi olabilir ama bunu kararda gerekçelendirmesi gerekir.