Suça sürüklenen çocuk

Kanun, suça karışan çocuğu “suçlu” yerine “suça sürüklenen” olarak adlandırır; amaç cezalandırmaktan çok korumak ve topluma kazandırmaktır. İşlediği fiil nedeniyle hakkında güvenlik tedbiri verilen çocuk da bu kapsamdadır. Soruşturmayı kural olarak çocuk bürosundaki savcı yürütür; ceza sorumluluğu ise çocuğun suç tarihindeki yaşına göre değişir (TCK m. 31).

Ayrıntılı rehber: çocuğun yaşına göre suç işlediğinde neyle karşılaşacağını

Bilmeniz gerekenler

• 12 yaşını doldurmamış çocuğun ceza sorumluluğu yoktur ve kovuşturma yapılamaz; yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m. 31/1).
• 12 yaşını doldurmuş, 15 yaşını doldurmamış çocukta fiilin anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine bakılır; yetenek varsa ceza indirilerek verilir (TCK m. 31/2).
• 15 ile 18 yaş arasında da ceza indirilir; 7593 sayılı Kanun’la (RG 18.8.2026) kasten öldürme ve bazı ağır yaralama suçlarında hâkimin bu indirimi uygulamayabileceği düzenlendi, önceki suçlarda lehe olan eski hüküm uygulanır (TCK m. 31/4).
• Çocuğun müdafii yoksa istemi aranmadan müdafi görevlendirilir (CMK m. 150/2); ifade sürecinde veli hakları çocuğun ifadesinin nasıl alındığını anlatan yazıda.

Sık karıştırılan

Suça sürüklenen çocuk, korunma ihtiyacı olan çocukla karıştırılır. Korunma ihtiyacı olan çocuk, gelişimi ya da güvenliği tehlikede olan veya suç mağduru olan çocuktur; suça sürüklenen çocuk ise bir fiilin faili olduğu iddia edilen çocuktur. Yaşın cezaya etkisi için yaş küçüklüğü maddesine bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Suça sürüklenen çocuk ile korunma ihtiyacı olan çocuk arasındaki fark nedir?

Suça sürüklenen çocuk bir fiilin faili olduğu iddia edilen çocuktur; korunma ihtiyacı olan çocuk ise gelişimi ya da güvenliği tehlikede olan veya suç mağduru olan çocuktur. Aynı çocuk duruma göre her iki kapsamda da değerlendirilebilir.

12 yaşından küçük çocuk suç işlerse ne olur?

Ceza verilmez ve kovuşturma yapılmaz; çocuk hakkında yalnız danışmanlık, eğitim, bakım gibi çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m. 31/1).

15-18 yaş arasındaki çocuğa ne kadar ceza indirimi yapılır?

Ceza kural olarak üçte bir oranında indirilir ve bir fiil için verilecek hapis 15 yılı geçemez; müebbet yerine 15 ila 18 yıl, ağırlaştırılmış müebbet yerine 19 ila 27 yıl verilir (TCK m. 31/3). Bu sınırlar ve kasten öldürme ile bazı ağır yaralamalarda indirimin uygulanmayabilmesi 7593 sayılı Kanun’la (RG 18.8.2026) geldi; daha önce işlenen suçlarda lehe olan eski hüküm uygulanır. Ayrıntı yaş küçüklüğü maddesinde.

Suça sürüklenen çocuk tutuklanabilir mi?

Bazı hâllerde evet, ama sınırlar yetişkinlere göre dardır. 15 yaşını doldurmamış çocuk, üst sınırı 5 yılı aşmayan suçlardan tutuklanamaz; tutuklamada azami süreler de yetişkinlere göre kısadır.