Yaş küçüklüğü

Kanun çocukları üç gruba ayırır. Fiil sırasında 12 yaşını doldurmamış çocuğa ceza verilmez, yalnız güvenlik tedbiri uygulanabilir. 12–15 yaş arasında çocuğun fiilin anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığına bakılır; 15–18 yaş arasında ise ceza sorumluluğu vardır ama ceza indirilir. Belirleyici olan, suçun işlendiği andaki yaştır.

Ayrıntılı rehber: yaş küçüklüğünün cezayı ne kadar düşürdüğü

Bilmeniz gerekenler

• 18 Ağustos 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanan 7593 sayılı Kanun oranları ve üst sınırları değiştirdi; bu tarihten önce işlenen suçlarda failin lehine olan hüküm uygulanır.
• Güncel hâliyle 12–15 yaş grubunda ceza yarı oranında indirilir ve her fiil için dokuz yılı geçemez; 15–18 yaş grubunda üçte biri indirilir ve on beş yılı geçemez.
• Kasten öldürme ve ağır neticeli yaralamada mahkeme, kusurun ağırlığı veya önceki mahkûmiyet gibi nedenlerle 15–18 yaş indirimini uygulamayabilir; ceza sorumluluğu olan 12–15 yaş grubuna da 15–18 yaş hükümlerini uygulayabilir (TCK m. 31/4).
• Bu çocuklar dosyada suça sürüklenen çocuk olarak anılır ve çocuk mahkemelerinde yargılanır.

Sık karıştırılan

Yaş küçüklüğü indirimi, takdiri indirim gibi hâkimin takdirine bırakılmış değildir; 31/4’teki istisna dışında şartları varsa kanun gereği uygulanır. Ayrıca 18 yaşından önce işlenen suçlar tekerrüre esas alınmaz.

Sık sorulan sorular

Yaş küçüklüğü indirimi ile takdiri indirim birlikte uygulanır mı?

Evet. Yaş küçüklüğü kanuni bir indirimdir ve şartları varsa uygulanır; takdiri indirim ise hâkimin takdirine bağlıdır ve hesabın en sonunda, yaş küçüklüğünden sonra yapılır (TCK m. 61/5).

12 yaşından küçük çocuk suç işlerse ne olur?

Çocuğa ceza verilmez ve hakkında kovuşturma yapılamaz; yalnız çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir (TCK m. 31/1). Zararın tazmini ise ayrıca hukuk mahkemesinde istenebilir.

Suça sürüklenen çocuk tutuklanabilir mi?

Bazı durumlarda evet, ama sınırlıdır. Fiili işlediğinde 15 yaşını doldurmamış çocuk, üst sınırı beş yılı aşmayan suçlardan tutuklanamaz (ÇKK m. 21); tutukluluk süreleri de çocuklarda kısaltılmış uygulanır.

Yaş küçüklüğünde suç tarihindeki yaş mı, yargılama tarihindeki yaş mı esas alınır?

Suç tarihindeki yaş esas alınır. Yargılama sırasında 18 yaşını doldurmuş olsanız bile suçu 18’den önce işlediyseniz indirimden yararlanırsınız.