Eski hâle getirme

Ceza yargılamasında itiraz, istinaf ve temyiz gibi işlemler kısa sürelere bağlıdır ve süre geçince hak kural olarak kaybolur. Eski hâle getirme, bu kuralın istisnasıdır: Hastalık, doğal afet ya da usulsüz bilgilendirme gibi sizin elinizde olmayan bir engel yüzünden süre kaçtıysa, işlemi sonradan yapma imkânı verir. Kanun yolu hakkı size hiç bildirilmemişse de kusursuz sayılırsınız (CMK m. 40/2).

Ayrıntılı rehber: eski hâle getirme dilekçesi ve şartları

Bilmeniz gerekenler

• Dilekçe, engelin kalktığı tarihten itibaren iki hafta içinde verilir (CMK m. 41/1).
• Kaçırılan işlem, örneğin istinaf başvurusu, aynı dilekçeyle birlikte yapılır.
• Kusursuzluğu gösteren belgeler (hastane raporu, tebligat kayıtları) eklenmelidir; “haberim olmadı” demek tek başına yetmez.
• Talebin kabulü kesindir; reddine karşı itiraz edilebilir (CMK m. 42/2).
• Başvuru kararın infazını kendiliğinden durdurmaz; mahkeme infazı erteleyebilir (CMK m. 42/3).

Sık karıştırılan

Eski hâle getirme, yargılamanın yenilenmesi ile karıştırılır. Eski hâle getirme yalnız kaçırılmış bir süreyi kurtarır; yargılamanın yenilenmesi ise kesinleşmiş bir hükmün yeni delil ya da sahte belge gibi kanunda sayılan sebeplerle yeniden ele alınmasıdır.

Sık sorulan sorular

Eski hâle getirme ile yargılamanın yenilenmesi arasındaki fark nedir?

Eski hâle getirme, kusursuz kaçırılan süreyi telafi eder ve iki haftalık süreye bağlıdır. Yargılamanın yenilenmesi ise kesinleşmiş hükme karşı, kanunda sayılan özel sebeplerle başvurulan olağanüstü bir yoldur.

Hastaneye yattığım için istinaf süresini kaçırdım, ne yapabilirim?

Taburcu olduğunuz tarihten itibaren iki hafta içinde, hastane kayıtlarınızı ekleyerek eski hâle getirme talep edebilir ve istinaf başvurunuzu aynı dilekçeyle yapabilirsiniz. Mahkeme hastalığın başvuru yapmanızı gerçekten engelleyip engellemediğini değerlendirir.

Dilekçeyi hangi mahkemeye vermeliyim?

Süre içinde işlem yapılsaydı o işlemi hangi mahkeme yürütecek idiyse dilekçe ona verilir (CMK m. 41/1). Kanun yolu başvurularında bu genellikle kararı veren mahkemedir.

Avukatımın süreyi kaçırması eski hâle getirme sebebi olur mu?

Bu nokta tartışmalıdır ve dosyaya göre değişir. Müdafiin kusurunun sanığa yüklenip yüklenemeyeceği her olayda ayrıca değerlendirilir; kendiliğinden kabul edileceğine güvenmemek gerekir.