Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma
Suçun oluşması için kişinin uzun süre kapatılması gerekmez; kısa süreli alıkoyma da yeterli olabilir. Kapıyı kilitleyip çıkmasına izin vermemek, arabadan inmesine engel olmak, zorla bir yere götürmek bu suçun tipik görünümleridir. Kanunda “adam kaçırma” diye ayrı bir suç yoktur; bu olaylar da TCK 109 kapsamında değerlendirilir.
Ayrıntılı rehber: alıkoyma suçunda ceza aralıkları ve tutuklama ihtimali
Bilmeniz gerekenler
- Temel ceza 1–5 yıl hapistir; fail cebir, tehdit veya hile kullanırsa ceza 2–7 yıldır (TCK 109/1, 109/2).
- Suç silahla, birden fazla kişiyle, eşe ya da çocuğa karşı işlenirse ceza bir kat artırılır (TCK 109/3).
- Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında yer almaz; tarafların barışması dosyayı kapatmaz.
- Alıkoyma sırasında yaralama, tehdit ya da yağma gibi başka suçlar işlenirse bunlar ayrıca değerlendirilir.
Sık karıştırılan
Bu suç, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu (TCK 234) ile karıştırılır. TCK 234 asıl olarak ana-babanın ya da vasinin çocuk üzerindeki hakkını korur ve uzlaştırmaya tabidir. TCK 109 ise kişinin hareket özgürlüğünü korur; çocuğa karşı işlenmesi cezayı artıran bir hâldir.
Sık sorulan sorular
Hürriyetten yoksun kılma ile yağma arasındaki fark nedir?
Hürriyetten yoksun kılmada amaç kişinin hareketini engellemektir; yağmada ise cebir veya tehditle mal almaktır. Kişi para ya da eşya almak için alıkonulursa iki suç birlikte gündeme gelebilir.
Eşini evden çıkarmamak bu suçu oluşturur mu?
Evet, oluşturabilir. Kanun eşe ve boşanılan eşe karşı işlenmesini ayrıca saymış ve bu hâlde cezanın bir kat artırılmasını öngörmüştür (TCK 109/3-e).
Hürriyetten yoksun kılma suçunda tutuklama olur mu?
Olabilir. Cezanın üst sınırı 2 yılı aştığı için tutuklama yasağı (CMK 100/4) bu suçta uygulanmaz; hâkim kuvvetli suç şüphesine ve kaçma ya da delil karartma şüphesine göre karar verir.
Olay hiç yaşanmadıysa ve beni suçluyorlarsa ne olur?
Bilerek asılsız suçlama yapılmışsa iftira suçu gündeme gelir. Savunmanızı kamera kayıtları, telefon konum bilgileri ve tanıklarla kurmanız gerekir; ayrıntı için iftiraya karşı atılacak adımlar yazısına bakabilirsiniz.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.