Karşılıksız çek

Hamil çeki bankaya ibraz eder, hesapta yeterli para yoksa banka çekin arkasına “karşılıksızdır” işlemi yapar. Bu işlemden sonra hamil savcılığa şikâyette bulunabilir. Suçun faili çeki düzenleyen hesap sahibidir; şirket çeklerinde kural olarak şirketin yetkilileri sorumlu tutulur.

Ayrıntılı rehber: karşılıksız çek davasının adım adım nasıl ilerlediği

Bilmeniz gerekenler

• Her çek yaprağı için bin beş yüz güne kadar adli para cezası verilir; ceza karşılıksız kalan tutardan az olamaz.
• Suç şikâyete bağlıdır; dava hamilin şikâyeti olmadan açılmaz.
• Mahkûmiyetle birlikte çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı da verilir.
• Karşılıksız kalan tutarı faiz ve giderleriyle tamamen ödemek davayı düşürür; hüküm kesinleşmişse ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.
• Ödenmeyen adli para cezası doğrudan hapse çevrilir.

Sık karıştırılan

Karşılıksız çek, taahhüdü ihlal ile karıştırılır. Taahhüdü ihlal, icra dosyasında verilen ödeme taahhüdüne uymamaktır ve yaptırımı icra ceza mahkemesinin verdiği tazyik hapsidir; karşılıksız çek ise çekin kendisinden doğan ayrı bir suçtur.

Sık sorulan sorular

Karşılıksız çek ile karşılıksız senet arasındaki fark nedir?

Karşılıksız çek suçtur ve adli para cezası gerektirir; senedin vadesinde ödenmemesi ise tek başına suç değildir, alacaklı ancak icra takibi ve hukuk yoluyla alacağını ister.

Karşılıksız çek yüzünden hapse girer miyim?

Doğrudan hayır; kanunda bu suç için hapis değil adli para cezası öngörülür. Ancak verilen para cezası ödenmezse hapse çevrilir ve bu hapis infaz edilir.

Borcu ödersem dava düşer mi?

Evet. Karşılıksız kalan tutarı faizi ve giderleriyle birlikte tamamen öderseniz dava düşer; kesinleşmiş mahkûmiyette de ceza bütün sonuçlarıyla ortadan kalkar.

Şirket çekinde kim yargılanır?

Kural olarak çeki düzenleyen şirketin yönetim organındaki ve ticaret sicilinde kayıtlı yetkilileri yargılanır; şirketin kendisine ceza verilmez.