Güveni kötüye kullanma

Suçun başlangıcı hukuka uygun bir teslimdir: mal sahibi aracını, parasını veya eşyasını kendi rızasıyla verir. Suç, teslim alan kişi bu malı satar, kendine mal eder, veriliş amacı dışında kullanır ya da “bana hiç vermedin” diyerek teslimi inkâr ederse oluşur. Halk arasında “emniyeti suiistimal” olarak da bilinir.

Ayrıntılı rehber: güveni kötüye kullanma suçunda ceza ve savunma

Bilmeniz gerekenler

• Temel hâl şikâyete bağlıdır ve 6 aydan 2 yıla kadar hapis ile adli para cezası birlikte verilir (TCK m. 155/1). Şikâyet süresi 6 aydır.
• Mal meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisi ya da başkasının mallarını yönetme yetkisi nedeniyle teslim edildiyse ceza 1 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezasıdır; bu hâlde şikâyet aranmaz (TCK m. 155/2).
• Suçun konusu motorlu kara, deniz veya hava taşıtıysa ceza bir kat artırılır (TCK m. 155/3).
• Üçüncü fıkra dışında suç uzlaştırmaya tabidir; liste için uzlaşmaya tabi suçlar yazısına bakabilirsiniz.
• Zarar kovuşturma başlamadan tamamen giderilirse ceza üçte ikiye kadar indirilir (TCK m. 168); ayrıntılar etkin pişmanlık yazısında.

Sık karıştırılan

Dolandırıcılıkta mal hileyle elde edilir; güveni kötüye kullanmada ise hile yoktur, mal rızayla teslim edilmiştir. Hırsızlıkta ise mal sahibinin rızası hiç yoktur.

Sık sorulan sorular

Güveni kötüye kullanma ile borcunu ödememek arasındaki fark nedir?

Ödünç verilen paranın mülkiyeti karşı tarafa geçer; geri ödenmemesi kural olarak hukuki bir uyuşmazlıktır, suç değildir. Güveni kötüye kullanmada ise mal sahibinde kalır ve yalnız saklamak ya da belirli bir amaçla kullanmak için teslim edilir.

Eşim veya annem bu suçu bana karşı işlerse ceza alır mı?

Hayır. Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşler, üstsoy ve altsoy ile aynı konutta yaşayan kardeşler arasında bu suçtan ceza verilmez (TCK m. 167/1).

Şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?

Temel hâlde evet, dava düşer. Meslek, ticaret veya hizmet ilişkisi nedeniyle teslim edilen malda ise suç şikâyete bağlı olmadığından vazgeçme davayı sona erdirmez.