Müddetname Nedir, Hatalıysa Ne Yapılır? İtiraz Yolu
Müddetname nedir, hatalıysa ne yapılır: tarihlerin okunması, mahsup hataları, infaz hâkimliğine başvuru, yetkili yer, süre ve itiraz tabloyla.
Müddetname nedir hatalıysa ne yapılır sorusunun kısa cevabı şu: müddetname, hükümlünün cezasını, cezaevine giriş tarihini, düşülen gözaltı ve tutukluluk sürelerini, koşullu salıverilme ve tahliye tarihini gösteren, Cumhuriyet başsavcılığının düzenlediği resmi belgedir. Hükümlü ne zaman çıkacağını bu belgeden öğrenir; denetimli serbestliğe ne zaman ayrılacağı da buradaki tarihlere göre belirlenir. Belgedeki bir günlük hata bile cezaevinde fazladan geçen bir gün demektir. Hata varsa önce infaz savcılığından düzeltme istenir, olmazsa infaz hâkimliğine başvurulur ve ret kararına iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilir. Aşağıda müddetnameyi nasıl okuyacağınızı, en sık görülen hataları ve düzeltme yolunu anlatıyorum.
Müddetnamede Hangi Bilgiler Yazar?
Müddetnamede hükümlünün kimliği, infaz defteri numarası, kuruma giriş tarihi, gözaltı ve tutuklulukta geçen süre, ceza süresi, koşullu salıverilme ve hakederek tahliye tarihleri ile cezanın hangi ilama ait olduğu yazar. Kanun bu belgeyi şöyle tanımlar:
INFAZ 20/4: (4) Hükümlüye, Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen ceza infaz kurumuna alındığı ve salıverileceği tarih ile ceza süresini ve cezanın hangi hükme ilişkin bulunduğunu belirten bir belge verilir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in 54/3. maddesi bu belgeye “süre belgesi” der ve içeriğini sayar: kimlik ve tebligat bilgileri, infaz defteri numarası, kuruma alınma tarihi, tutuklulukta veya gözaltında geçen süre, ceza süresi, hakederek ve koşullu salıverilme tarihi, cezanın hangi hükme ilişkin olduğu. Belgeyi infaz savcılığı (Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosu) düzenler.
Müddetnamedeki tarihler ne anlama gelir?
Hakederek tahliye tarihi, cezanın tamamı çekilseydi çıkılacak tarihtir. Koşullu salıverilme tarihi, iyi hâlle cezanın kanunda öngörülen kısmı (süreli cezalarda kural olarak yarısı) çekildiğinde çıkış tarihidir. Denetimli serbestlik tarihi ise koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az süre kaldığında, açık kurumdaki iyi hâlli hükümlünün dışarıya çıkabileceği tarihtir; sıfır-altı yaş grubunda çocuğu olan kadın hükümlüde bu süre iki yıl, ağır hasta, engelli veya kocamış hükümlüde üç yıldır (İnfaz Kanunu 105/A).
Uygulamada hükümlünün gerçek çıkış tarihi çoğu zaman denetimli serbestlik tarihidir. Bu tarihin nasıl hesaplandığını denetimli serbestlik hesaplama yazısında örneklerle anlattım. Koşullu salıverilme oranlarının suça göre nasıl değiştiğini ise koşullu salıverilme yazısında bulabilirsiniz.
“3 yıl 32 ay 93 gün” gibi rakamlar ne demek?
Birden fazla ceza toplandığında müddetnamede yıl, ay ve gün ayrı ayrı toplanır; bu yüzden 32 ay veya 93 gün gibi rakamlar görünür. TCK 61/6’ya göre bir ay 30 gündür, yıl ise resmi takvime göre hesaplanır. Tarih hesabında artık yıllar da bu kurala göre dikkate alınır; aynı toplamın farklı yöntemle hesaplanması birkaç günlük fark doğurabilir.
Müddetname Kime Verilir, Nasıl Alınır?
Müddetname hükümlünün kendisine verilir; hükümlü kurum idaresinden bir örneğini isteyebilir. Uygulamada avukatınız da infaz dosyasını inceleyerek müddetnamenin örneğini alabilir ve hesabı denetleyebilir.
Müddetname bir kez düzenlenip bırakılmaz. Yeni bir ilam infaza geldiğinde, cezalar toplandığında, infaz kuralları değiştiğinde ya da hesapta hata düzeltildiğinde yeniden düzenlenir. Bu yüzden elinizdeki belgenin en güncel müddetname olduğundan emin olun. Dışarıdaki aile için en güvenli yol, hükümlüden ya da avukattan güncel belgenin bir örneğini almaktır; telefonda söylenen tarihler çoğu zaman eski hesaba dayanır.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Müddetnamede En Sık Görülen Hatalar Nelerdir?
Müddetnamede en sık hata, gözaltı ve tutuklulukta geçen günlerin eksik düşülmesidir. Mahsup kuralının dayanağı TCK 63’tür:
TCK 63/1: (1) Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.
Bu kurala göre gözaltı, tutukluluk ve hürriyeti kısıtlayan diğer hâller cezadan düşülür. Gözaltı gününün atlanması, birden fazla tutukluluk döneminden birinin unutulması veya tahliye günü ile yeniden tutuklanma günü arasında karışıklık sık görülür. Mahsup kurallarını ayrıntısıyla tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü yazısında anlattım.
| Hata | Neye bakılır | Dayanak |
|---|---|---|
| Gözaltı veya tutukluluk günü düşülmemiş | Gözaltı tutanağı, tutuklama ve tahliye kararlarının tarihleri | TCK 63/1 |
| Konutu terk etmeme adli kontrolü düşülmemiş | Her iki gün bir gün sayılır; imza yükümlülüğü düşülmez | CMK 109/6 |
| Yurt dışında aynı suçtan tutuklulukta geçen süre | Yabancı ülkedeki gözaltı, tutukluluk ve hükümlülük belgesi | TCK 16/1 |
| Yanlış koşullu salıverilme oranı | İlamdaki suç maddesi, örgüt veya tekerrür kaydı | İnfaz Kanunu 107, 108 |
| Cezalar toplanmamış veya yanlış toplanmış | Toplama kararı, her ilamın kesinleşme tarihi | İnfaz Kanunu 99/1 |
| Suç tarihi geçici maddelere göre değerlendirilmemiş | Suç tarihi 30.3.2020 öncesi mi | İnfaz Kanunu geçici maddeler |
Başka bir dosyada tutuklu kaldığım süre bu cezadan düşülür mü?
Evet, şartı varsa düşülür. Beraat ettiğiniz veya düşme kararıyla biten başka bir dosyada tutuklu kaldığınız süre, infaz edilen cezanızdan mahsup edilebilir. Şart, mahsup istenen cezaya konu suçun, tutuklu kalınan dosyadaki hükmün kesinleşmesinden önce işlenmiş olmasıdır. Yargıtay bu şartı hatırlatarak, suç tarihini hatalı değerlendirip mahsup talebini reddeden karara yapılan itirazın reddini kanun yararına bozdu.
Uygulamada bir süre ya cezadan düşülür ya da tazminat konusu olur; cezadan düşülen tutukluluk için ayrıca tazminat beklemeyin. Hangisinin sizin için daha uygun olduğunu dosyanın tarihleri belirler; tazminat yolunu haksız tutuklama tazminatı yazısında anlattım.
Yanlış oran ve eksik toplama kararı
Koşullu salıverilme oranı suça göre değişir: süreli cezalarda kural yarıdır; kasten öldürme, cinsel saldırının temel hâli ve örgüt suçlarında üçte iki; nitelikli cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, terör suçları ve uyuşturucu ticaretinde dörtte üçtür. Müddetnamede yanlış suç maddesi esas alınmışsa bütün tarihler kayar. Birden fazla kesinleşmiş ilamınız varsa koşullu salıverilme hesabı için infaz hâkimliğinden toplama (içtima) kararı alınır (İnfaz Kanunu 99/1); toplama yapılmadan düzenlenen müddetname eksik kalır.
Suç tarihi 30 Mart 2020’den önceyse geçici maddeler farklı bir hesap öngörebilir; bunu 30 Mart 2020 öncesi suçlarda infaz yazısında anlattım. Kendi hesabınızı kontrol etmek için infaz hesaplama yazısındaki adımları kullanabilirsiniz.
Müddetname Hatalıysa Ne Yapılır, Nereye Başvurulur?
Müddetname hatalıysa önce infaz savcılığına dilekçeyle düzeltme istenir; sonuç alınamazsa İnfaz Kanunu 98/1-b uyarınca infaz hâkimliğinden karar istenir. Kanun bu başvuruyu şöyle düzenler:
INFAZ 98/1-b: Çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa ya da cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülürse, infaz hâkimliğinden, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için karar istenir.
Dilekçede hatanın ne olduğunu gün ve tarih vererek yazın: “gözaltında geçen 03.03 tarihli bir gün düşülmemiş” gibi. Gözaltı tutanağı, tutuklama ve tahliye kararları, toplama kararı gibi belgeleri ekleyin. İnfaz hâkimi kararı duruşma yapmadan, dosya üzerinden verir; Cumhuriyet savcısının ve hükümlünün yazılı görüşünü isteyebilir (İnfaz Kanunu 101/1).
Hükmün yorumunda tereddüt varsa ya da sonradan yürürlüğe giren bir kanunun lehe olup olmadığı tartışılıyorsa başvuru infaz hâkimliğine değil, hükmü veren mahkemeye yapılır (98/1-a). Örneğin suçun cezasını azaltan bir kanun değişikliğinden sonra uyarlama talebi hükmü veren mahkemeye yapılır.
Hangi infaz hâkimliğine başvurulur?
Müddetnameye yönelik başvuruya, müddetnameyi düzenleyen Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yerdeki infaz hâkimliği bakar. Hükümlü başka bir ildeki cezaevinde olsa bile durum değişmez; çünkü 4675 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre yetki, infaza ilişkin işlemin yapıldığı yere göre belirlenir. Yargıtay, müddetnameyi düzenleyen başsavcılığın bulunduğu yer infaz hâkimliğinin yetkisizlik kararı vermesini kanuna aykırı buldu. Dilekçeyi bulunduğunuz cezaevi idaresi aracılığıyla da verebilirsiniz.
Müddetnameye itiraz süresi var mı?
İnfaz Kanunu 98. maddedeki başvuru için kanunda bir süre öngörülmemiştir. Ancak başvuru 4675 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki şikâyet yoluyla yapılıyorsa süre öğrenmeden itibaren 15 gün, her hâlde işlemden itibaren 30 gündür. Bu yüzden müddetnameyi aldığınız gün kontrol edin ve hata gördüyseniz 15 gün içinde başvurun; böylece süre tartışması hiç doğmaz.
Dikkat: Başvuru infazı durdurmaz (98/2). Tahliye tarihiniz geçmişse ya da birkaç gün içindeyse dilekçede durumu açıkça yazın ve infazın durdurulmasını da isteyin; mahkeme veya infaz hâkimliği olayın özelliğine göre bu kararı verebilir.
İnfaz Hâkimliği Talebi Reddederse Ne Olur?
İnfaz hâkimliğinin kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde, hâkimliğin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edilir (İnfaz Kanunu 101/3 ve 4675 sayılı Kanun m.6). İtiraz mercii kararı da kesinleşirse, Adalet Bakanlığı aracılığıyla kanun yararına bozma yolu kalır; bu yola başvurmak için dilekçe Bakanlığa verilir ve sonuç aylar sürebilir.
İtirazda hâkimliğin gerekçesine doğrudan cevap verin. Ret gerekçesi “suç tarihi tutukluluk kararının kesinleşmesinden sonra” ise, ilamdaki suç tarihini belgeyle gösterin. Dosyalarda en sık gördüğüm sorun, birden fazla suç tarihi olan ilamlarda yanlış tarihin esas alınmasıdır.
Daha genel infaz işlemleri için, örneğin kurumun bir işlemine karşı, yol infaz hâkimliğine şikâyet başvurusudur; süreleri ve dilekçe içeriğini o yazıda anlattım.
Müddetname Aleyhe Değişebilir mi, Fazla Yattıysam Ne Olur?
Evet, müddetname aleyhinize de değişebilir; Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında infaza ilişkin hesaplar kazanılmış hak oluşturmaz. Savcılık bir hatayı fark ederse, örneğin oranı düşük uyguladığını görürse, yeni müddetname düzenler ve tahliye tarihiniz ileri gidebilir.
Bu nedenle bir hatayı tek başınıza düzelttirmeye çalışmadan önce bütün hesabı baştan denetletin. Bir kalemi düzeltirken başka bir kalemde aleyhe bir hata ortaya çıkabilir. Benim tavsiyem, dilekçeyi vermeden önce müddetnamenin her satırını ilamlarla karşılaştırmaktır.
Cezanızın bir kısmını fazla çektiyseniz bu süre, şartları varsa infaz edilmekte olan başka bir cezanızdan düşülebilir. Yargıtay, infazı biten bir cezada tekerrür hükmünün sonradan lehe değiştirildiği iddiasında, fazla çekilen sürenin diğer cezalarda dikkate alınıp alınamayacağının araştırılmadan reddini eksik inceleme saydı. Fazla çekilen süreyi düşecek başka bir ceza yoksa tazminat yolu gündeme gelir.
Yaşanmış Olaydan
Hırsızlık suçundan kesinleşmiş cezasını çeken bir müvekkilimin annesi, oğlunun müddetnamesini getirip “bu tarih bana yanlış geliyor” dedi. Müddetnamede yalnız bu dosyadaki tutukluluk düşülmüştü. Oysa müvekkil iki yıl önce başka bir dosyada üç ay tutuklu kalmış, o dosyada beraat etmişti. Tarihleri karşılaştırdım: infaz edilen cezanın suç tarihi, beraat kararının kesinleşmesinden önceydi; yani mahsup şartı vardı.
Önce infaz savcılığına dilekçe verdik; savcılık talebi infaz hâkimliğine gönderdi. Dilekçeye eski dosyanın tutuklama ve tahliye kararlarını, beraat kararının kesinleşme şerhini ekledik. Aynı dilekçede, müvekkilin yargılama sırasında aylarca imza attığı adli kontrol süresinin de düşülmesini istedik. İnfaz hâkimliği tutukluluk süresini mahsup etti, ama imza yükümlülüğü cezadan düşülmediği için ikinci talebi reddetti; bu ret kanuna uygundu ve itiraz etmedik.
Yeni müddetnamede koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri üç ay öne geldi. Müvekkil, ilk müddetnameye göre çıkacağı tarihten aylar önce denetimli serbestliğe ayrıldı. Annesinin o gün masaya koyduğu belge olmasaydı bu üç ay cezaevinde geçecekti.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 22.05.2026 tarihli, 2025/7601 E., 2026/4226 K.
Hükümlü, yıllar önce zamanaşımı nedeniyle düşme kararıyla biten bir dosyada gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürenin, hâlen çektiği toplanmış cezadan düşülmesini istedi. İnfaz hâkimliği mahsup şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle talebi reddetti, itiraz da reddedildi. Yargıtay, başka dosyadaki tutukluluğun mahsubu için mahsup istenen cezaya ait suçun, tutuklu kalınan dosyadaki hükmün kesinleşmesinden önce işlenmesi gerektiğini hatırlattı; mahsubu istenen mahkûmiyetin suç tarihinin bu kesinleşmeden önce olduğunu, hâkimliğin suç tarihini hatalı değerlendirdiğini belirterek itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu.
… hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran hallerin bir başka mahkumiyet kararında yer alan cezadan mahsup edilebilmesi için, mahsup istenen mahkumiyete ait suçun, tutuklu kalınan suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden önce işlenmesi gerekmektedir. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 26.04.2024 tarihli, 2024/1112 E., 2024/2897 K.
Hükümlü, cezasını infaz eden Cumhuriyet başsavcılığının düzenlediği müddetnameye karşı o yerin infaz hâkimliğine başvurmuş; hâkimlik ise hükümlünün başka bir yerdeki infaz hâkimliğinin yetkili olduğunu söyleyerek yetkisizlik kararı vermişti. Yargıtay, 4675 sayılı Kanun’un 2. maddesine göre infaza ilişkin işlemin yapıldığı yer infaz hâkimliğinin yetkili olduğunu, şikâyetin esastan incelenmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu. Müddetnameye itiraz, belgeyi düzenleyen başsavcılığın bulunduğu yer infaz hâkimliğine yöneltilir.
… 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanun’un 2 nci maddesi gereğince infaza ilişkin işlemin yapıldığı yer olan Batman İnfaz Hakimliğinin yetkili ve görevli olup, hükümlünün şikayetinin esastan incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, yetkili İnfaz Hakimliğinin Siirt İnfaz Hakimliği olduğundan bahisle verilen yetkisizlik kararı Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 10.04.2026 tarihli, 2025/4915 E., 2026/2775 K.
Hükümlü, infazı yıllar önce tamamlanan 6 aylık bir cezasında ikinci kez tekerrür hükmünün mahkemece sonradan kaldırıldığını, bu yüzden fazladan çektiği sürenin hâlen infaz edilen cezalarından düşülmesini istedi; infaz hâkimliği talebi reddetti, itiraz da reddedildi. Yargıtay, infazı tamamlanmış bir cezanın kural olarak diğer cezalarla toplanamayacağını belirtti. Ancak tekerrür kısmı kaldırılınca bu cezanın sırada bekletilen diğer cezalarla toplanmasının ve mükerrirlik nedeniyle geçen sürenin dikkate alınmasının mümkün olabileceğini, bu araştırılmadan verilen kararın eksik incelemeye dayandığını belirterek kanun yararına bozdu.
… İnfazı tamamlanmış bir hükmün, infaza konu mahkumiyet hükümleri ile içtima edilmesi kural olarak mümkün değildir …
… sırada bekletilen cezaları varsa bu cezaları ile içtima edilmesi mümkün hale geldiği ve ikinci kez mükerrirlikte geçen sürenin dikkate alınmasının mümkün olabileceği dikkate alınmaksızın, İnfaz hakimliğince eksik inceleme sonucu verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup …
Sık Sorulan Sorular
Müddetname nedir hatalıysa ne yapılır, kısaca?
Müddetname cezanızın ve çıkış tarihlerinizin resmi hesabıdır. Hatalıysa önce infaz savcılığından düzeltme, olmazsa infaz hâkimliğinden karar istenir; ret kararına iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilir.
Müddetname ile süre belgesi aynı şey mi?
Evet. Kanun “belge”, yönetmelik “süre belgesi” der; uygulamada bu belgeye müddetname denir.
Adli kontrolde imza attığım süre cezadan düşülür mü?
Hayır. CMK 109/6’ya göre adli kontrol süresi kural olarak cezadan düşülmez; yalnız konutu terk etmeme yükümlülüğünde her iki gün bir gün sayılır, tedavi tedbirinde de mahsup yapılır.
Yurt dışında tutuklu kaldığım süre düşülür mü?
Evet. Aynı suçtan yabancı ülkede gözaltında, tutuklulukta veya hükümlülükte geçen süre Türkiye’de verilen cezadan düşülür (TCK 16/1).
Müddetnameye itiraz ederken avukat şart mı?
Hayır, hükümlü dilekçeyi kendisi de verebilir. Ancak hesap birden fazla ilam ve tarih içeriyorsa, aleyhe bir değişikliğe yol açmamak için önce bir avukata denetletmek uygun olur.
Disiplin cezası müddetnamedeki tarihi değiştirir mi?
Disiplin cezası müddetnamedeki ceza süresini değiştirmez; ancak cezaların tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işlemi yapılmaz (İnfaz Kanunu 48/3-b). Ayrıntısı cezaevinde disiplin cezası yazısında.
