Tutuklulukta Geçen Süre Cezadan Düşülür mü? Mahsup Rehberi
Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü (mahsup)? Gözaltı, ev hapsinde 2 gün 1 gün, adli para cezasında 500 TL, başka dosya ve yurt dışı kuralı.
Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü (mahsup) sorusunun kısa cevabı evettir: hüküm kesinleşmeden önce gözaltında ve tutuklulukta geçirdiğiniz her gün, verilen hapis cezasından gün gün indirilir. Hukukta buna mahsup denir ve dayanağı TCK 63’tür. Ev hapsinde geçen süre yarı oranında sayılır, adli para cezasında ise her gün belli bir tutar olarak düşülür. Başka bir dosyada ya da yurt dışında tutuklu kaldığınız süre de belli şartlarla bu cezanızdan düşülebilir. Aşağıda hangi sürelerin sayıldığını, hesabın nasıl yapıldığını, beraat ederseniz ne olacağını ve mahsup unutulduysa nereye başvuracağınızı anlatıyorum.
Tutuklulukta Geçen Süre Cezadan Düşülür mü (Mahsup)? Hangi Süreler Sayılır
Özgürlüğünüzü fiilen kısıtlayan her tedbir cezadan düşülür; yalnız yükümlülük getiren tedbirler düşülmez. Kanunun ölçüsü, sürenin “şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğurması”dır.
| Tedbir | Cezadan düşülür mü? | Oran | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Yakalama ve gözaltı | Evet | 1 gün = 1 gün | TCK 63/1 |
| Tutukluluk | Evet | 1 gün = 1 gün | TCK 63/1 |
| Akıl sağlığının incelenmesi için hastanede gözlem (CMK 74) | Evet | 1 gün = 1 gün | TCK 63/1 |
| Konutu terk etmeme (ev hapsi) | Evet | 2 gün = 1 gün | CMK 109/6 |
| Tedavi veya muayene tedbiri (hastaneye yatma dahil) | Evet | Kanunda ayrı oran yok | CMK 109/6 |
| İmza, yurt dışı çıkış yasağı, kefalet, diğer adli kontrol | Hayır | – | CMK 109/6 |
| Aynı suçtan yurt dışında gözaltı, tutukluluk, hükümlülük | Evet | 1 gün = 1 gün | TCK 16/1 |
| Başka dosyada tutukluluk | Şartlı | 1 gün = 1 gün | TCK 63, Yargıtay içtihadı |
| Adli para cezasına mahsup | Evet | 1 gün = 500 TL | TCK 63/1 |
Kuralın kendisi kısa bir fıkradır:
TCK 63/1: (1) Hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran bütün haller nedeniyle geçirilmiş süreler, hükmolunan hapis cezasından indirilir. Adlî para cezasına hükmedilmesi durumunda, bir gün beşyüz Türk Lirası sayılmak üzere, bu cezadan indirim yapılır.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Gözaltında geçirdiğiniz tek bir gün de bu kapsamdadır; gözaltının kısa olması mahsubu engellemez. Tutukluluk sürelerinin üst sınırını merak ediyorsanız tutukluluk süresi en fazla ne kadar yazısına bakabilirsiniz.
Mahsup Nasıl Hesaplanır? Hapis ve Adli Para Cezasında Örnek
Hapis cezasında tutuklulukta geçen her gün, cezaevinde geçmiş sayılır ve koşullu salıverilmeye kadar içeride kalmanız gereken süreden düşülür. Hesabı müddetname ile infaz savcılığı yapar.
Örnek: koşullu salıverilme oranı yarı olan bir suçtan 6 yıl hapis aldınız ve yargılama sırasında 8 ay tutuklu kaldınız. Koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirmeniz gereken süre 3 yıldır; tutuklulukta geçen 8 ay düşülünce 2 yıl 4 ay kalır. Denetimli serbestlik koşullu salıverilmeye 1 yıl kala başladığından, hüküm kesinleştikten sonra cezaevinde yaklaşık 1 yıl 4 ay daha kalırsınız. Suç türü, suç tarihi ve iyi hâl bu hesabı değiştirir; 30 Mart 2020 öncesi suçlarda geçici maddeler farklı sonuç verebilir; kendi tarihlerinizi infaz ve yatar hesaplama aracı ile görebilirsiniz.
Adli para cezasında hesap tutarla yapılır. 20.000 TL adli para cezası alan ve 3 gün gözaltı ile tutuklulukta kalan kişinin cezasından 1.500 TL düşülür, ödeyeceği tutar 18.500 TL olur. Adli para cezasının gün ve tutar olarak nasıl belirlendiğini adli para cezası nasıl hesaplanır yazısında anlattım.
İstinaf ve Yargıtay aşamasında tutuklu kaldığım süre de sayılır mı?
Evet. İlk derece mahkemesi mahkûmiyet kararı verdikten sonra dosya istinafta veya Yargıtay’dayken tutuklu kaldığınız süre de hüküm henüz kesinleşmediği için tutukluluktur ve cezadan düşülür. Bozma kararından sonra yeniden yapılan yargılamada da aynı kural geçerlidir; önceki ve sonraki bütün tutukluluk dönemleri birlikte hesaba katılır.
Tutuklulukta geçen süre verilen cezanın tamamını karşılıyorsa hüküm kesinleştiğinde cezaevine dönmezsiniz. Tutukluluk cezadan bile uzun sürdüyse, fazladan geçen süre için tazminat hakkı doğar (CMK 141/1-f).
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Ev Hapsi, İmza ve Yurt Dışı Yasağı Cezadan Düşer mi?
Ev hapsi düşer, imza ve yurt dışı yasağı düşmez. Adli kontrol kural olarak cezadan mahsup edilmez; kanun bu kurala yalnız iki istisna tanır: konutu terk etmeme ve tedavi tedbiri.
CMK 109/6: (6) Adlî kontrol altında geçen süre, şahsî hürriyeti sınırlama sebebi sayılarak cezadan mahsup edilemez. Bu hüküm, maddenin üçüncü fıkrasının (e) ve (j) bentlerinde belirtilen hallerde uygulanmaz. Ancak, (j) bendinde belirtilen konutunu terk etmemek yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınır.
Ev hapsinin 2 gün = 1 gün kuralı 2021’de 7331 sayılı Kanunla getirildi. Yargıtay Ceza Genel Kurulu bu düzenlemeyi, ev hapsinin şahsi hürriyeti sınırlayan bir tedbir olduğunun kanunla kabulü olarak değerlendirdi ve ev hapsinden sonra beraat edenin tazminat isteyebileceğine karar verdi. Haftada üç gün karakola imza atmak ya da yurt dışına çıkamamak ise ne cezadan düşülür ne de bu yolla süre kazandırır. Ev hapsinin nasıl uygulandığını ev hapsi nasıl uygulanır yazısında anlattım; diğer tedbirler adli kontrol yazısında.
Başka Dosyadaki Tutukluluk Bu Cezadan Düşülür mü?
Düşülebilir; şartı, cezası infaz edilecek suçun, tutuklu kaldığınız dosyadaki hüküm kesinleşmeden önce işlenmiş olmasıdır. Yargıtay bu kuralı mahsup istenen suçun, tutuklu kalınan suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden önce işlenmiş olması diye koyuyor.
Kuralın mantığı, kimsenin geçmiş bir tutukluluğu ileride işleyeceği suçlar için “kredi” gibi kullanamamasıdır. Bir örnekle: A dosyasında 2022’de 10 ay tutuklu kaldınız ve beraat kararınız 2024’te kesinleşti. B suçunu 2023’te işlediyseniz, B’den alacağınız cezadan bu 10 ay düşülebilir. B suçunu 2025’te işlediyseniz düşülmez. A dosyasının sonucu beraat ya da düşme olabilir; önemli olan sürenin henüz hiçbir cezadan düşülmemiş olmasıdır.
Aynı tutukluluk süresi iki kez kullanılmaz; ama bir kısmı bir cezadan düşüldüyse, kalan kısmı başka bir cezadan düşülebilir. Bu talepler hükümde değil infaz aşamasında incelenir; başvuru yeri infaz hâkimliğidir (İnfaz Kanunu 98/1-b). Başka dosyanızda tutuklu kaldığınız tarihleri gösteren belgeyi o dosyanın mahkemesinden alıp dilekçenize ekleyin.
Yurt Dışında Tutuklu Kaldığım Süre Düşülür mü?
Evet, aynı suçtan dolayı yabancı ülkede gözaltında, gözlem altında, tutuklulukta veya hükümlülükte geçen süre Türkiye’deki cezadan düşülür (TCK 16/1). En sık karşılaşılan durum, hakkında yakalama kararı olan kişinin yurt dışında yakalanıp iade sürecinde tutuklu kalmasıdır.
Bu sürenin belgelenmesi gerekir. Yargıtay, yurt dışında tutuklu kaldığını ileri süren hükümlünün talebinin, gerekli bilgi ve belgeler getirtilmeden reddedilmesini eksik inceleme saydı. Yani belgeniz elinizde değilse talebiniz reddedilmemeli; mahkeme veya infaz hâkimliği yabancı ülkeden ve iade dosyasından bilgi istemelidir. Yine de yakalama ve tahliye tarihlerini gösteren her belgeyi, avukatınızın yazışmalarını ve cezaevi kayıtlarını saklayın. Mahsup yalnız aynı suç için geçerlidir; yurt dışında başka bir suçtan çektiğiniz ceza Türkiye’deki cezanızdan düşülmez. Yurt dışındayken yürüyen dosyalar için yurt dışındayken Türkiye’deki ceza davası yazısına bakabilirsiniz.
Beraat Edersem Tutuklulukta Geçen Süre Ne Olur?
Beraat ederseniz düşülecek bir ceza kalmaz; o süre için devletten maddi ve manevi tazminat isteyebilirsiniz (CMK 141/1-e). Bu hak, tutuklanmadan yalnız gözaltında kalıp beraat eden ya da hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişi için de vardır. Talep, kararın kesinleştiğinin size tebliğinden itibaren 3 ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde yapılır (CMK 142/1).
Aynı süre başka bir cezanızdan düşülebiliyorsa iki yol arasında karar vermeniz gerekebilir; mahsup ve tazminatın birlikte nasıl değerlendirileceği dosyaya göre değişir. Tazminat davası açmadan önce sürenin başka bir cezadan düşülüp düşülmediğini kontrol edin. Ev hapsinde geçen süre için de beraat sonrası tazminat yolu açıktır (CMK 141/1-l). Sürecin tamamını haksız tutuklama tazminatı yazısında adım adım anlattım.
Mahsup Yapılmadıysa Ne Yapmalı? Müddetname ve İtiraz
Mahsup hükümde yazılmamış olsa bile infaz savcılığı müddetnamede hesaba katar; katmadıysa infaz hâkimliğine başvurursunuz. Hükümde “tutuklulukta geçen sürenin mahsubuna” ibaresi bulunmaması bir hak kaybı değildir; çünkü mahsup infazla ilgili bir işlemdir.
Tutukluluk tarihlerimi nereden öğrenirim?
Gözaltında veya tutuklu kaldığınız tarih ve süre, mahkûmiyet hükmünün başında yazılmak zorundadır (CMK 232/2-d). Tutuklama ve tahliye müzekkereleri ile cezaevinin giriş ve çıkış kayıtları da bu tarihleri gösterir; başka dosyalarınız için o dosyanın mahkemesinden yazı isteyebilirsiniz.
Müddetname elinize geçince gözaltı ve tutukluluk tarihlerini hükümdeki ve kendi kayıtlarınızdaki tarihlerle karşılaştırın. Bir gün bile eksikse, hesapta duraksama olduğu için infaz hâkimliğinden karar istenir (İnfaz Kanunu 98/1-b). İnfaz hâkimliğinin kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde, yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edilir. Hesabın genel mantığını infaz hesaplama yazısında bulabilirsiniz.
Dikkat: Başka dosyadaki ya da yurt dışındaki tutukluluğu savcılık kendiliğinden bilmeyebilir. Bu süreler için mutlaka siz başvurun ve belgeleri ekleyin.
Yaşanmış Olaydan
Bir müvekkilim bir yağma dosyasında 11 ay tutuklu kalmış, sonunda beraat etmiş ve karar kesinleşmişti. Birkaç ay sonra, tutuklanmadan önce işlediği bir kasten yaralama suçundan aldığı 1 yıl 3 ay hapis cezası kesinleşti ve infaz için çağrı kâğıdı geldi. Ailesi, oğullarının yeniden cezaevine gireceğini düşünerek beni aradı.
Önce suç tarihlerine baktım. Yaralama suçu, yağma dosyasındaki beraat hükmü kesinleşmeden önce işlenmişti; yani yağma dosyasındaki 11 aylık tutukluluk bu cezadan düşülebilirdi. Müddetnamede bu süre yoktu, çünkü iki dosya farklı şehirlerdeydi. Yağma dosyasından tutukluluk tarihlerini gösteren yazıyı alıp infaz hâkimliğine mahsup talebiyle başvurduk.
İnfaz hâkimliği talebi kabul etti. 11 aylık tutukluluk, koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirmesi gereken süreyi karşıladığı için müvekkilim cezaevine hiç girmedi. Bu dosyada sonucu belirleyen, iki tarihin, yani suç tarihinin ve beraat kararının kesinleşme tarihinin yan yana konmasıydı.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 01.04.2024 tarihli, 2023/8295 E., 2024/2170 K.
Birden fazla cezası toplanan bir hükümlü, toplama kararına dahil dosyalardan birinde 517 gün tutuklu kalmıştı; bu sürenin 240 günü daha önce başka bir dolandırıcılık cezasından düşülmüş, 277 günü kalmıştı. İnfaz hâkimliği, başka bir dosyadaki tutukluluk için verilmiş mahsup kararını gerekçe göstererek kalan 277 günün mahsubu talebini reddetmiş, itiraz da reddedilmişti. Adalet Bakanlığının istemi üzerine kararı inceleyen Yargıtay, başka dosyadaki tutukluluğun bir cezadan düşülebilmesi için o cezanın suçunun, tutuklu kalınan dosyadaki hükmün kesinleşmesinden önce işlenmiş olması gerektiğini hatırlattı. Kullanılmamış 277 günün mahsup edilmesi gerektiğini belirterek itirazın reddine dair kararı kanun yararına bozdu. Bir tutukluluk süresi bir kez kullanılır, kullanılmayan kısmı kaybolmaz.
… hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve şahsi hürriyeti sınırlama sonucunu doğuran hallerin bir başka mahkumiyet kararında yer alan cezadan mahsup edilebilmesi için, mahsup istenen mahkumiyete ait suçun, tutuklu kalınan suçtan verilen hükmün kesinleşmesinden önce işlenmesi gerekmektedir. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.10.2023 tarihli, 2023/5759 E., 2023/6165 K.
Uyuşturucu ticaretinden kesinleşmiş 12 yıl 6 ay hapis cezası bulunan hükümlü, yurt dışına çıkmış, hakkında çıkarılan uluslararası yakalama kararıyla Birleşik Arap Emirliklerinde yakalanıp toplam 97 gün tutuklu ve gözaltında kaldığını ileri sürmüştü. İnfaz hâkimliği, yurt dışında tutuklu kaldığına dair bilgi tespit edilemediği gerekçesiyle mahsup talebini reddetmişti. Yargıtay, TCK 16’daki açık düzenleme karşısında gerekli bilgi ve belgeler getirtilip incelenmeden karar verilmesini eksik inceleme sayarak kararı kanun yararına bozdu. Yurt dışında aynı suçtan geçen tutukluluğu ispat yükü yalnız hükümlüye bırakılmamalıdır.
… hükümlü infazı halen devam etmekte olan mahkumiyetine konu suç nedeniyle hakkında çıkartılan uluslararası yakalama kararı nedeniyle yakalandığı Birleşik Arap Emirlikleri devletinde 97 gün tutuklu kaldığını ileri sürmesi karşısında, 5237 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesindeki açık düzenleme dikkate alınarak bu konuda gerekli bilgi ve belgeler getirtilip, incelenmek suretiyle hükümlünün mahsup talebi ile ilgili karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu verilen karar Kanun’a aykırı olup …
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 22.10.2025 tarihli, 2024/72 E., 2025/424 K.
Kasten öldürme suçundan yargılanan kişi yaklaşık 5 hafta ev hapsi şeklinde adli kontrol altında kalmış, sonra beraat etmişti. Ev hapsi, CMK 141’e konutu terk etmeme tedbiri tazminat sebebi olarak eklenmeden önceki dönemde uygulanmıştı; Yargıtay 12. Ceza Dairesi bu nedenle tazminat isteminin reddedilmesi gerektiğini düşünmüştü. Ceza Genel Kurulu oy çokluğuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazını kabul etti; ev hapsinin kişi özgürlüğüne müdahale olduğunu, 7331 sayılı Kanunla getirilen 2 gün = 1 gün mahsup kuralının da bunu kanunla kabul ettiğini belirtti ve davacının tazminat isteme hakkı bulunduğuna karar verdi. Ev hapsinde geçen süre mahkûmiyette cezadan düşülür, beraatte tazminat konusu olur.
… konutunu terk etmemek yükümlülüğü altında geçen her iki günün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınacağı hükmüne yer verilerek, konutunu terk etmeme yükümlülüğünün şahsi hürriyeti sınırlama sebebi olduğu da kabul edilmiştir. …
… Davacının konutu terk etmemek yükümlülüğü sebebiyle de CMK’nın 141 ve devamı maddeleri uyarınca tazminat isteme hakkının bulunduğu kabul edilmelidir. …
Sık Sorulan Sorular
Gözaltında geçen 1 gün de cezadan düşülür mü?
Evet, gözaltı da şahsi hürriyeti sınırlayan bir tedbirdir ve TCK 63’e göre cezadan düşülür. Süresinin kısa olması fark etmez.
Adli kontrolde imza attığım süre cezadan düşülür mü?
Hayır, imza yükümlülüğü cezadan mahsup edilmez (CMK 109/6). Yalnız ev hapsi ve tedavi tedbiri istisnadır.
Tutuklu kaldığım süre cezamdan fazlaysa ne olur?
Fazladan geçen süre için devletten tazminat isteyebilirsiniz (CMK 141/1-f). Şartları varsa bu süre, başka bir cezanızdan düşülmek için de kullanılabilir.
Mahsup için dilekçe vermem gerekir mi?
Aynı dosyadaki gözaltı ve tutukluluk kendiliğinden hesaba katılır. Başka dosya veya yurt dışı tutukluluğu için ise sizin başvurmanız gerekir.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında mahsup nasıl olur?
Hüküm açıklanmadığı sürece infaz edilecek bir ceza yoktur. Denetim süresinde yeni suç işlenip hüküm açıklanırsa, tutuklulukta geçen süre o cezadan düşülür.
Çocuklarda mahsup farklı mı?
Hayır, TCK 63 çocuklar için de aynı şekilde uygulanır. Çocuklarda farklı olan koşullu salıverilme oranları ve infaz süreleridir.
