İYUK 28 Mahkeme Kararının Uygulanması: 30 Gün, Tazminat, Faiz

İYUK 28 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

İYUK 28’in 1. fıkrası 1994’te bugünkü 30 günlük kuralı aldı; 2012–2015 arasında eklenen ve değiştirilen cümlelerin çoğu Anayasa Mahkemesince iptal edildi, 2026’da da 7588 sayılı Kanunla son cümle eklendi.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

İYUK 28, davayı kazandıktan sonraki aşamayı düzenler: idare kararı ne kadar sürede uygular, para nasıl ödenir, faiz işler mi ve idare kararı uygulamazsa kime karşı tazminat istenir.

1. fıkra: gecikmeksizin, her hâlde 30 gün

İdare, idari yargı kararlarının “icaplarına göre”, yani kararın gerektirdiği şekilde yeni işlem yapmak ya da eylemde bulunmak zorundadır. Kural iptal ve tazminat gibi esasa ilişkin kararları da, yürütmenin durdurulması kararlarını da kapsar. Kanunun ilk şartı “gecikmeksizin” uygulamadır; 30 gün bunun üst sınırıdır ve kararın idareye tebliğini izleyen günden işler (İYUK 8/1).

“İcaplarına göre” ifadesi, kararın şeklen değil özüyle uygulanmasını ister. İptal kararı işlemi baştan ortadan kaldırır; idare, iptal edilen işlemden doğan bütün sonuçları gidermek ve önceki hukuki durumu yeniden kurmakla yükümlüdür. Görevden alınan memurun eski görevine başlatılması, kapatılan işyerinin mührünün kaldırılması, kesilen ödemenin yapılması bu yükümlülüğün tipik sonuçlarıdır.

Metindeki “(…)” işaretleri Anayasa Mahkemesince iptal edilen cümleleri gösterir; 2014’te eklenen kurallardan geriye yalnız “ancak disiplin hükümleri saklıdır” ibaresi kalmıştır. Bu ibare, kararı süresinde uygulamayan kamu görevlisinin disiplin sorumluluğunun ayrıca doğabileceğini hatırlatır.

1. fıkranın son cümlesi (7588): kesinleşmeden göreve iade yok

11.7.2026’da yürürlüğe giren son cümle, sayılan personel grupları için genel kuralın istisnasıdır. Millî Savunma Bakanlığı personeli, askerî öğrenciler, jandarma, sahil güvenlik ve emniyet personeli, Polis Akademisi ve Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencileri ile bunların adayları ve MİT personeli hakkında, terör örgütleriyle irtibat ya da iltisak gerekçesiyle göreve alınmama, görevden çıkarma veya sözleşme feshi davalarında, 375 sayılı KHK geçici 35. madde işlemlerinde ve güvenlik soruşturması ya da arşiv araştırmasının olumsuz değerlendirilmesi üzerine açılan davalarda, göreve iade sonucu doğuran karar ancak kesinleşince uygulanır. Bu dosyalarda ilk derece ya da YD kararıyla hemen göreve dönülmez. Cümle bu personel gruplarını sayarak yazılmıştır; sayılmayan memurlar için kural, kesinleşme beklenmeden uygulamadır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması davalarının da yalnız bu gruplarla sınırlı olup olmadığı cümlenin yapısından tam açık değildir; bu tür bir dosyada idarenin kesinleşmeyi beklemesi ihtimalini hesaba katın.

2. fıkra: para, vekâlet ücreti ve yargılama gideri nasıl ödenir?

Mahkeme belli bir paranın ödenmesine hükmettiyse (tazminat, maaş farkı, iade edilecek vergi gibi) ya da idareyi vekâlet ücreti ve yargılama giderine mahkûm ettiyse, bu tutarlar davacının veya avukatının idareye yazılı olarak bildireceği banka hesabına yatırılır. Ödeme süresi bu bildirimden itibaren işler ve 1. fıkradaki 30 günlük usule tabidir. Bu yüzden bildirim yapılmadıkça ödeme süresi işlemeye başlamaz. Süresinde ödeme yapılmazsa karar genel hükümlere göre, yani icra dairesi aracılığıyla takip edilerek tahsil edilir.

3. ve 4. fıkralar: uygulanmayan karar ve tazminat

İdare karara göre işlem ya da eylemde bulunmazsa, idare aleyhine Danıştay’da veya ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Bu bir tam yargı davasıdır ve uygulanmamanın yarattığı zararı konu alır. 4. fıkraya göre kararı süresinde uygulamayan kamu görevlisi için tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir; görevliye doğrudan dava açılamaz, idarenin ona rücu hakkı ayrıca işler (Anayasa 129).

5. ve 6. fıkralar: vergi kararları ve faiz

Vergi mahkemesi kararı idareye tebliğ edilince idare, karara göre belirlenecek vergi, resim, harç, zam ve ceza miktarını mükellefe bildirir (28/5). Tazminat ve vergi davalarında idare, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süre için 6183 sayılı Kanunun 48. maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında faiz öder (28/6). İkinci cümle önemlidir: kararın davacıya tebliği ile banka hesabının idareye bildirildiği tarih arasındaki süre için faiz işlemez. Hesap bildirimini geciktiren davacı, o günlerin faizini kaybeder.

Uygulamada en çok sorulanlar

İdare kararı uygulamıyorsa önce yazılı başvuru yapılır, sonra para alacağı için icra, zarar için idare aleyhine tazminat davası ve gerekirse kamu görevlisi hakkında suç duyurusu gündeme gelir.

İdare mahkeme kararını uygulamıyor, ne yapmalıyım?

İlk adım, karar örneğini ekleyerek idareye yazılı başvuru yapmak ve kararın uygulanmasını istemektir; parasal hükümler için banka hesabını da aynı dilekçede bildirin. Bu başvuru, ileride açılacak tazminat davasında idarenin kararı bildiği hâlde uygulamadığını gösteren belge olur. Başvurunun nasıl yazılacağını idareye başvuru dilekçesi örneğinde görebilirsiniz.

30 gün nihai süredir; ama her gecikme tazminat doğurmaz. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, kararın derhal uygulanmasının asıl olduğunu, 30 günün nihai süre olduğunu, ancak uygulama hukuken ya da fiilen imkânsızsa bunun infaz etmeme sayılmayacağını, imkânsızlığı idare kasten yarattıysa sorumluluğun süreceğini söylüyor. Atama gibi belli bir prosedür gerektiren işlerde makul süre de değerlendirilir: Kurul, uygulanabilir bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan kaçınmanın ağır hizmet kusuru olduğunu ve manevi zararın giderilmesi gerektiğini, prosedürün 30 günü aştığı durumlarda ise makul sürede tamamlanan işlemin karar uygulanmış sayılacağını belirtiyor.

Kararı kasten uygulamayan kamu görevlisi hakkında görevi kötüye kullanma (TCK 257) iddiasıyla suç duyurusunda bulunulabilir; görev sebebiyle işlenen suç olduğu için 4483 sayılı Kanuna göre soruşturma izni süreci işler. Bu yolun ceza tarafını görevi kötüye kullanma suçu yazısında, izin kararına itirazı memur hakkında soruşturma izni itirazı yazısında anlattım.

İdare aynı işlemi yeniden yaptı, ne olacak?

İptal kararından sonra idare aynı sonucu doğuran yeni bir işlem kurarsa bu işlem de dava edilebilir ve kararı etkisiz bırakmaya yönelikse iptal edilir. Danıştay, il millî eğitim müdürlüğü görevinden alınma işlemi iptal edilen davacının göreve iade edildikten iki ay sonra yalnız takdir yetkisine dayanılarak yeniden görevden alınmasını, yargı kararının etkisiz hâle getirilmesi ve şeklen uygulanması saydı. Yeni işleme karşı dava süresi yine tebliğden itibaren 60 gündür (İYUK 7); işlem uygulanıyorsa dilekçede yürütmenin durdurulmasını da isteyin.

Karar kesinleşmeden uygulanır mı?

Evet; istinaf ve temyiz kararın yürütülmesini durdurmaz, idare de kesinleşmeyi beklemeden 30 gün içinde uygulamak zorundadır (İYUK 52/1). İdare kararın uygulanmasını durdurmak istiyorsa istinaf veya temyiz merciinden YD kararı almalıdır. İYUK 28’deki istisna 7588 ile gelen son cümledir: sayılan güvenlik ve istihbarat personelinin terör irtibatı ve olumsuz güvenlik soruşturması davalarında göreve iade kesinleşmeyi bekler. Bu dosyalarda izlenecek yolu güvenlik soruşturması olumsuz geldiğinde yapılacakları anlattığım yazıda, KHK dosyalarını KHK ile ihraç edilenlerin göreve iade davası yazısında ele aldım.

İptal kararından sonra geçmiş maaşlarımı faiziyle alabilir miyim?

Evet; iptal kararı geriye etkilidir ve işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklar faiziyle istenebilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, iptal kararının işlemi tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırdığını, idarenin önceki hukuki durumu yeniden kurmakla yükümlü olduğunu ve yargı kararıyla hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi gerektiğini söylüyor. Parasal hakları baştan dava dilekçesinde iptalle birlikte isteyebilirsiniz; önce yalnız iptal davası açtıysanız, iptal kararının tebliğinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılabilir (İYUK 12).

Vekâlet ücreti ve yargılama giderine faiz işler mi?

Süresinde ödendiyse hayır. 28/6’daki faiz kuralı yalnız tazminat ve vergi davaları içindir. Danıştay, 30 günlük süre içinde ödenen vekâlet ücreti ve yargılama giderleri için ayrıca faiz ödenmesini gerektiren bir kural bulunmadığını ve 28/6’daki faizin sadece tazminat ve vergi davalarına yönelik olduğunu belirtti. Süresinde ödeme yapılmazsa bu tutarlar icra yoluyla takip edilir.

İlgili maddeler

İYUK 28, yürütmenin durdurulması, kanun yolları ve tazminat davalarına ilişkin maddelerle birlikte okunur.

• İYUK 27: Yürütmenin durdurulmasının şartlarını düzenler; YD kararı da 28/1’e göre 30 gün içinde uygulanır.
• İYUK 45: İstinafı düzenler; istinaf başvurusu kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.
• İYUK 46: Danıştay’da temyizi ve temyiz süresini düzenler.
• İYUK 12: İptal kararından sonra açılacak tam yargı davasının süresini ve başlangıcını düzenler.
• İYUK 13: İdari eylemden doğan zararlarda tam yargı davasından önce idareye başvuruyu düzenler.
• İYUK 52: İstinaf ve temyizin kararın yürütülmesini durdurmadığını, bu aşamadaki YD istemini ve bozmanın etkisini düzenler.
• Anayasa 138: İdarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu, kararları değiştiremeyeceğini ve yerine getirilmesini geciktiremeyeceğini öngörür.

Danıştay Kararları

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 24.02.2025 tarihli, 2024/2668 E., 2025/408 K.

Sağlık hizmeti sunan davacı şirket, Danıştay’ın bir SGK genelgesi hakkında verdiği YD ve iptal kararlarının uygulanmadığını ileri sürerek manevi tazminat istemiş, Onuncu Daire genelgenin YD kararından sonra da uygulandığı gerekçesiyle tazminata kısmen hükmetmişti. İdari Dava Daireleri Kurulu, kararın derhal uygulanmasının asıl, 30 günün nihai süre olduğunu, ancak uygulama hukuken veya fiilen imkânsızsa gecikmenin infaz etmeme sayılmayacağını belirtti. YD kararının gereği için yeni bir yönetmelik hazırlanması gerektiğini, idarenin bu süreci yaklaşık yedi ayda tamamlamasının makul olduğunu kabul ederek tazminata ilişkin kısmı bozdu.

… 2577 sayılı Kanun’un 28. maddesine göre yargı kararının derhal uygulanması asıl olup, öngörülen otuz günlük süre ise kararın uygulanması için idarelere tanınan nihai süreyi ifade etmektedir. Dolayısıyla, Kanun’da öngörülen süre içerisinde mahkeme kararlarının yerine getirilmemesi durumunda, idarenin sorumluluğunun ortaya çıkacağı kuşkusuzdur. …

… Ancak idari yargı yerlerince verilen kararların “gecikmeksizin” veya “derhal” uygulanma zorunluluğu, infazın olanaklı olması halinde söz konusu olup, kararın süresinde uygulanmasının hukuken yahut fiilen imkansız olması durumunda kararın zamanında uygulanmaması, infaz etmeme olarak nitelendirilemeyecektir. Bununla birlikte, kararın uygulanmaması durumunun idare tarafından kasıtlı yaratıldığı hâllerde, idare sorumluluktan kurtulamayacaktır. …

↑ Metne dön

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 19.10.2022 tarihli, 2022/50 E., 2022/66 K.

Vergi müfettiş yardımcıları, müfettişliğe atanmalarına ilişkin lehlerine verilen YD ve iptal kararlarının 30 gün içinde uygulanmadığı gerekçesiyle manevi tazminat davası açmış, iki bölge idare mahkemesi dairesi farklı sonuçlara varmıştı. Kurul, idarenin uygulanabilir bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan kaçınmasının ağır hizmet kusuru olduğunu, prosedür gerektiren işlerde makul sürenin her olayda ayrıca değerlendirileceğini belirtti; iki dosyadaki süreçler farklı olduğundan olayları benzer saymadı ve aykırılığın giderilmesi istemini oyçokluğuyla reddetti.

… idarenin, maddi ve hukuki koşullarına göre uygulanabilir nitelikteki bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamak zorunda olduğu anlaşılmakta; dolayısıyla, idarenin bu nitelikteki bir yargı kararını aynen ve gecikmeksizin uygulamaktan kaçınmasının ağır hizmet kusuru oluşturacağı, hizmet kusuru nedeniyle kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmenin ve bu nedenle duyduğu her türlü sıkıntı ve üzüntüden kaynaklanan manevi zararın giderilmesi gerekmektedir. …

… mahkeme kararının uygulanması için idari işlemin belli bir prosedüre tabi olması ve bu prosedürün de otuz günlük süreyi aşması gibi durumlarda işlemin makul bir sürede tamamlanması şartıyla yargı kararının uygulanmış kabul edileceği doktrin ve yargı içtihatlarıyla kabul edilmektedir. …

↑ Metne dön

Danıştay 2. Daire, 09.10.2025 tarihli, 2025/2452 E., 2025/4313 K.

İl millî eğitim müdürü olan davacının görevden alınması yargı kararıyla iptal edilmiş, davacı göreve iade edildikten yaklaşık iki ay sonra yeniden görevden alınıp araştırmacı olarak atanmıştı. Danıştay, yeni işlemin bir disiplin soruşturmasına ya da yetersizlik tespitine dayanmadığını, yalnız takdir yetkisine dayanılarak tesis edildiğini, bunun yargı kararını etkisiz bırakan ve şeklen uygulayan bir işlem olduğunu belirterek iptal kararını onayan bölge idare mahkemesi kararını kendi gerekçesiyle onadı.

… idarenin, yargı kararının gereğini “aynen” ve “gecikmeksizin” yerine getirmesi zorunlu olmakla birlikte; idarenin, yargı kararını biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur. …

… dava konusu işlemlerle İl Milli Eğitim Müdürlüğü görevinden alınarak tekrar araştırmacı olarak atanmasının yargı kararının etkisiz hale getirilmesi ve şeklen uygulanması niteliğinde olduğu açıktır. …

↑ Metne dön

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 18.06.2025 tarihli, 2025/349 E., 2025/1353 K.

Resen emekliye sevk edilen emniyet müdürünün işlemi iki kez iptal edilmiş, idare her seferinde aynı sonuçla yeniden emekliye sevk kararı almıştı; üçüncü işlem de iptal edilince parasal hakların ödenip ödenmeyeceği konusunda Danıştay dairesi ile bölge idare mahkemesi arasında ısrar doğdu. İdari Dava Daireleri Kurulu, iptal kararının geriye yürüdüğünü ve idarenin önceki hukuki durumu sağlamakla yükümlü olduğunu belirterek, yoksun kalınan parasal hakların dava tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesine ilişkin ısrar kararını oyçokluğuyla onadı.

… Bir idari işlemin yargı kararıyla iptal edilmesinin, işlemi tesis edildiği andan başlayarak ortadan kaldırdığı, bu özelliği nedeniyle geriye yürüyen sonuçlar doğurduğu, işlemin tesis edildiği tarihten önceki hukuki durumun geçerliliğini sağladığı idare hukukunun bilinen ilkelerindendir. Bu nedenle idare, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak, iptal edilen idari işlemden doğan tüm sonuçları ortadan kaldırmak, idari işlemin hiç yapılmamış sayılması ilkesinin gereği olarak önceki hukuki durumun geçerliğini sağlamakla yükümlüdür. …

… Bu kapsamda, Anayasa’nın 125. maddesi gereğince, yargı kararı ile hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. …

↑ Metne dön

Danıştay 13. Daire, 26.12.2024 tarihli, 2024/3204 E., 2024/5975 K.

Şans oyunları lisans ihalesinde geçici teminatın irat kaydı yargı kararıyla iptal edilen şirketler, idarenin iade ettiği teminat ile 30 gün içinde ödediği vekâlet ücreti ve yargılama giderleri için ayrıca faiz istemişti. Davaya ilk derece olarak bakan Danıştay 13. Dairesi, süresinde ödenen vekâlet ücreti ve yargılama giderine ayrıca faiz ödenmesini gerektiren bir kural bulunmadığını, 28/6’daki faizin yalnız tazminat ve vergi davaları için olduğunu belirtti ve İdari Dava Daireleri Kurulunun önceki bozma kararındaki gerekçelerle birlikte davayı reddetti; karar temyiz yolu açık olarak verildi.

… anılan maddede yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin ödemenin belirtilen süre içinde ödeme yapılması halinde ayrıca bir faiz ödenmesi gerektiğine ilişkin bir kurala yer verilmediği, nitekim aynı maddenin 6. fıkrasında yer alan davalı idareler tarafından faiz ödenmesi gerektiğine ilişkin kuralın ise sadece tazminat ve vergi davalarına yönelik olduğu …

↑ Metne dön