Silahlı Örgüt Üyeliği Yatarı Ne Kadar? Güncel Hesap

Dosyanız Hangisi: Örgüt Üyeliği mi, Yöneticilik mi, Yardım mı

İnfaz hesabına geçmeden önce cezanın kaynağını doğru okumak gerekir. Aynı iddianamede geçen üç kişi, üç ayrı hukuki sıfatla yargılanabilir. Sıfat değiştiği anda ceza aralığı da değişir.

Örgüt üyeliği, hiyerarşik yapıya dahil olmayı, süreklilik ve organik bağ göstermeyi gerektirir. Kanun bu suç için şu aralığı öngörür:

TCK 314/2: (2) Birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.

Örgütü kuran veya yöneten kişi bakımından TCK 314/1 çok daha yüksek bir aralık öngörür. Hiyerarşiye dahil olmadığı halde örgüte bilerek yardım eden kişi ise TCK 220/7 uyarınca üye gibi cezalandırılır, fakat yardımın niteliğine göre cezada indirim yapılması mümkündür. Uygulamada en çok tartışılan nokta tam burasıdır: müvekkilin eylemi organik bağ mı gösteriyor, yoksa tek seferlik bir yardım mı?

Terör Kapsamındaki Dosyalarda İnfaz Neden Daha Ağır İşliyor

Türk hukukunda infaz rejimi tek tip değildir. Kanun koyucu, terör kapsamındaki suçlar için ayrı ve daha katı bir infaz düzeni öngörmüştür. Silahlı örgüt üyeliği de bu gruba girdiği için, adi suçlarda geçerli olan oranlar bu dosyalara uygulanmaz.

Bunun pratikteki karşılığı üç noktada görülür. Koşullu salıverilme oranı daha yüksektir, denetimli serbestlik süresi daha dardır, açık cezaevine ayrılma koşulları daha ağırdır. Aynı 10 yıl cezayı alan bir hırsızlık hükümlüsüyle bir örgüt üyeliği hükümlüsünün tahliye tarihleri arasında yıllarla ölçülen fark çıkmasının sebebi budur.

Ayrıca infaza ilişkin geçici düzenlemeler zaman zaman değişir ve bu değişiklikler genellikle terör suçlarını kapsam dışında bırakır. Bu yüzden internette okuduğunuz genel infaz hesaplarını kendi dosyanıza uyarlamayın. Hesabı yapan merci, hükmün kesinleştiği yerdeki infaz savcılığıdır.

Cezanın Kaçta Kaçı Kurumda Geçiyor

Terör suçlarında koşullu salıverilme için cezanın dörtte üçünün çekilmiş olması aranır. Bu oran, adi suçlarda uygulanan orandan yüksektir ve infazın belkemiğini oluşturur. Hesap, hükmün kesinleşmesiyle başlamaz; tutuklulukta geçen günler de bu dörtte üçlük dilimin içine sayılır.

Şöyle düşünün. Ceza toplamınız bulunur, dörtte üçü hesaplanır ve çıkan süre koşullu salıverilme tarihini verir. Kalan dörtte birlik kısmı, denetim süresi olarak dışarıda geçirirsiniz. Bu süre içinde yeni bir suç işlerseniz koşullu salıverilme geri alınır ve kalan ceza yeniden infaz edilir.

Cezaevinde disiplin cezası almış olmak da tabloyu değiştirebilir. İyi hal değerlendirmesi olumsuz sonuçlanırsa koşullu salıverilme ertelenebilir. Bu nedenle infaz dönemi, dosyanın kapandığı değil, ayrı bir dikkat gerektiren dönemin başladığı andır.

Denetimli Serbestlik Kapıyı Ne Kadar Erken Açar

Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önceki belli bir süreyi kurum dışında geçirme imkânıdır. Kişi belirlenen günlerde imza verir, kendisine bildirilen programlara katılır, adres değişikliğini bildirir. Yükümlülüklere uymayan kişi kuruma geri alınır.

Terör kapsamındaki suçlarda bu imkânın süresi, adi suçlar için tanınan süreden belirgin biçimde kısadır. Yani örgüt üyeliği hükümlüsü, denetimli serbestlikten yararlansa bile kurumdan çok erken çıkamaz. Size uygulanacak sürenin tam olarak ne olduğunu müddetnamenizden ve infaz savcılığından öğrenin; bu süre mevzuat değişikliklerine göre farklılaşabilir.

Denetimli serbestliğe ayrılmanın bir de idari şartı vardır. Açık cezaevine geçmiş olmak, iyi hal kararı almış olmak ve kurum idare kurulunun olumlu görüşü gerekir. Kapalı kurumda kalmaya devam eden hükümlü, süresi gelse bile bu imkândan yararlanamaz.

Etkin Pişmanlık ve Örgütten Ayrılma Süreyi Nereye Çeker

Etkin pişmanlık, örgüt suçlarında sonucu en sert biçimde değiştiren kurumdur. TCK 221 belli koşullarda hiç ceza verilmemesini, belli koşullarda ise ciddi bir indirim yapılmasını öngörür. Hangi fıkraya girdiğiniz, bilgiyi ne zaman ve nasıl verdiğinize bağlıdır.

Örgütün faaliyeti çerçevesinde herhangi bir suça karışmadan gönüllü olarak ayrıldığını bildiren kişi hakkında TCK 221/2 uyarınca cezaya hükmedilmez. Yakalandıktan sonra pişmanlık gösterip örgütün dağılmasını sağlayacak nitelikte bilgi veren kişi bakımından TCK 221/3 aynı sonucu getirir. Teslim olma ve bilgi verme halinde uygulanacak kural ise şudur:

TCK 221/4: (4) Suç işlemek amacıyla örgüt kuran, yöneten veya örgüte üye olan ya da üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen veya örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişinin, gönüllü olarak teslim olup, örgütün yapısı ve faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili bilgi vermesi halinde, hakkında örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçundan dolayı cezaya hükmolunmaz. Kişinin bu bilgileri yakalandıktan sonra vermesi halinde, hakkında bu suçtan dolayı verilecek cezada üçte birden dörtte üçe kadar indirim yapılır.

10 Yıl ve 15 Yıl Ceza Alan Kaç Yıl İçeride Kalır

Somut örnekle bakalım. Kesinleşmiş cezası 10 yıl olan bir hükümlüde dörtte üç oranı uygulandığında koşullu salıverilme tarihi 7 yıl 6 ayın dolduğu gündür. Kalan 2 yıl 6 ay denetim süresi olarak dışarıda geçer.

Cezası 15 yıl olan hükümlüde aynı oran 11 yıl 3 aya karşılık gelir. Denetimli serbestlik koşulları oluşursa kurumdan çıkış tarihi bu tarihten bir miktar öne çekilir. Tutuklu geçen süre varsa, o günler de bu hesabın içindedir ve fiilen kalınacak süreyi kısaltır.

Bu rakamlar tek bir hükümden ibaret dosyalar için geçerlidir. Aynı kişi hakkında ayrıca propaganda, silah bulundurma veya örgüt faaliyeti kapsamında işlenmiş başka suçlardan hüküm varsa, cezalar toplanır ve infaz toplam ceza üzerinden yapılır. Birden fazla hükmün olduğu dosyalarda hesabı kabaca kafadan yapmak neredeyse imkânsızdır.

Tutuklulukta Geçen Günler ve Müddetnamede Sık Çıkan Hatalar

Örgüt dosyalarında yargılama uzun sürer ve tutukluluk yılları bulur. Tutukluluğun bir üst sınırı vardır:

CMK 102/2: (2) Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda beş yılı geçemez.18

Tutuklulukta geçen her gün, kesinleşen cezadan mahsup edilir. Ev hapsi biçiminde uygulanan adli kontrol günleri de belli koşullarda mahsuba konu olabilir. Yurt dışında geçen tutukluluk, başka bir dosyadan yatılan süre ya da yakalama sonrası gözaltı günleri müddetnamede sıkça atlanır.

Pratikte en çok gördüğüm hatalar şunlardır:

• Tutuklama tarihinin, gözaltına alınma tarihi yerine sorgu tarihi olarak yazılması
• Ara dönemde tahliye edilip yeniden tutuklanan kişinin ilk tutukluluk döneminin hesaba katılmaması
• Farklı dosyalardan gelen cezaların birleştirilmesinde toplam sürenin yanlış çıkarılması
• Suç tarihi itibarıyla uygulanması gereken infaz rejimi yerine sonraki düzenlemenin uygulanması

Müddetnameyi elinize aldığınızda tarihleri tek tek karşılaştırın. Yanlış gördüğünüz noktayı infaz hâkimliğine şikâyet yoluyla taşıyabilirsiniz. Bir günlük hata bile tahliye tarihini kaydırır.

Karar Kesinleşmeden Önce Elinizdeki Son Fırsatlar

Yatar hesabı, hükmün miktarı üzerine kurulur. O yüzden asıl mücadele, hüküm kesinleşmeden verilir. İstinaf ve temyiz aşamaları, cezanın nitelendirmesini değiştirebilecek son fırsattır.

Örgüt dosyalarında delil çoğu zaman dolaylıdır: tanık beyanı, iletişim kayıtları, para hareketleri, sosyal medya paylaşımları. Bu delillerin her biri ayrı ayrı çürütülebilir. Özellikle gizli tanık beyanlarının tek başına mahkûmiyete yetmeyeceği, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında kabul edilir. Beyanın başka delillerle desteklenip desteklenmediğini savunmanızda açıkça tartışmanız gerekir.

Bir diğer kritik nokta, örgüte üyelik ile örgüte yardım arasındaki sınırdır. Süreklilik, çeşitlilik ve yoğunluk ölçütlerini karşılamayan eylemler üyelik sayılmamalıdır. Bu itirazı istinaf aşamasında yazılı ve somut biçimde ortaya koymazsanız, temyizde aynı iddiayı kabul ettirmek çok daha zorlaşır.

Yaşanmış Olaydan

Birkaç yıl önce büroma bir anne geldi. Oğlu sabaha karşı gözaltına alınmış, üç gün sonra silahlı örgüt üyeliğinden tutuklanmıştı. Dosyayı incelediğimde delil olarak üç şey vardı: kapatılmış bir sosyal medya hesabından yapılmış paylaşımlar, bir derneğe yapılmış birkaç küçük para transferi ve iki tanığın “toplantılarda gördük” şeklindeki beyanı. Genç adam hayatında hiç silah tutmamıştı, hiçbir eyleme karışmamıştı.

İlk iş olarak transferlerin dayanağını topladık. Dernek o tarihte kapalı değildi, faaliyet izni vardı ve bağış makbuzları düzenliydi. Sosyal medya paylaşımlarının bilirkişi raporunda hesabın müvekkile ait olduğu kesin biçimde ortaya konulamamıştı; aynı IP’yi kullanan üç kişi vardı. Tanıklardan birinin başka bir dosyada da benzer ifadeler verdiğini tespit ettik ve beyanların birbirini doğrulamadığını duruşmada kelime kelime gösterdik. Tutukluluğun ikinci yılında adli kontrolle tahliye kararı çıktı.

Yerel mahkeme yine de üyelikten mahkûmiyet kurdu. İstinafta, eylemlerin süreklilik ve organik bağ göstermediğini, olsa olsa yardım kapsamında değerlendirilebileceğini savunduk. Nitelendirme yardıma dönüştü, ceza belirgin biçimde düştü ve tutuklulukta geçen süre mahsup edildiğinde infaz edilecek ciddi bir süre kalmadı. Bu dosyada işi çeviren şey yeni bir delil değildi; mevcut delillerin ne anlattığını doğru sıraya koymaktı.