Hafta Sonu ve Gece İnfazı: Kimler, Nasıl Başvurur?

Hafta Sonu ve Gece İnfazından Kimler Yararlanabilir?

Kasten işlenen suçlardan toplam 3 yıl, taksirle işlenen suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan hükümlü yararlanabilir. Kanun iki usulü ve şartlarını şöyle düzenler:

INFAZ 110/1: (1) İnfaz hâkimi, hükümlünün talebi üzerine kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle öldürme suçu hariç olmak üzere taksirle işlenen suçlarda ise toplam beş yıl veya daha az süreli hapis cezasının;

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

• a) Her hafta cuma günleri saat 19.00’da girmek ve pazar günleri aynı saatte çıkmak suretiyle hafta sonları,
• b) Hafta sonları hariç, her gün saat 19.00’da girmek ve ertesi gün saat 07.00’de çıkmak suretiyle geceleri, Ceza infaz kurumlarında çektirilmesine karar verebilir. (a) bendinde belirtilen infaz usulü, hükümlünün iş yaşamı ve ailevi durumu ile ceza infaz kurumlarının düzen ve işleyişine göre ceza infaz kurumu tarafından, süresi aynı olmak koşuluyla hafta içi günlerde de uygulanabilir.

Taksirle öldürme suçundan alınan ceza, süresi ne olursa olsun bu kapsama girmez; trafik kazasında ölüm sonucu ceza alan kişi bu yolu kullanamaz. Taksirle yaralama veya taksirle yangına neden olma gibi taksirli suçlarda ise 5 yıllık sınır uygulanır. Trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve alkollü araç kullanma (TCK 179) ise kasten işlenen suçlardır; bu cezalarda sınır 3 yıldır. Kasten yaralama, tehdit, hırsızlık, dolandırıcılık veya resmi belgede sahtecilik gibi kasıtlı suçlarda sınır 3 yıldır.

Kanun, sınırın kime uygulanacağını belirlerken yaş, cinsiyet veya meslek ayrımı yapmaz. 65 yaş üstü, kadın veya çocuk hükümlü için cezanın tamamen evde çekilmesi ayrı bir yoldur ve şartları farklıdır; bunu konutta infaz yazısında anlattım. Hafta sonu ve gece usulünde ceza evde değil, cezaevinde ama parça parça çekilir.

Birden fazla cezam varsa “toplam” ne demek?

Kanundaki sınır tek bir cezaya değil, infaz edilecek cezaların toplamına bakar. İki ayrı dosyadan 1 yıl 8 ay ve 1 yıl 6 ay kasıtlı suç cezanız varsa toplam 3 yıl 2 ay olur ve sınır aşılır. Toplamı infaz savcılığının düzenlediği müddetname gösterir; hesapta tereddüt varsa müddetname nedir, hatalıysa ne yapılır yazısına bakın.

Hangi Suçlarda Hafta Sonu İnfazı Uygulanmaz?

Beş grup hükümlü, cezası sınırın altında olsa bile bu usulden yararlanamaz. Kanun bu grupları açıkça sayar:

INFAZ 110/9: (9) Üçüncü ve dördüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri;

• a) Terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar,
• b) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar,
• c) Adlî para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilenler,
• d) Koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler,
• e) 105/A maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilenler, hakkında uygulanmaz.

Adli para cezasını ödemediği için cezası hapse çevrilen kişinin hafta sonu infazı isteme hakkı yoktur. Para cezasının ödenmemesi hâlinde ne olacağını adli para cezası ödenmezse ne olur yazısında anlattım. Koşullu salıverildikten sonra yeni suç işleyip salıverilmesi geri alınan hükümlü de kalan cezasını genel kurallara göre çeker.

Dosyalarda en sık gördüğüm karışıklık, birden fazla cezadan birinin bu yasaklı gruptan olmasıdır. Müddetnamede cinsel dokunulmazlığa karşı bir suçun cezası da varsa, o ceza için bu usul istenemez. Talebi yazmadan önce müddetnamedeki her cezanın hangi suçtan olduğunu kontrol edin.

Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır, Hangi Belgeler Gerekir?

Başvuru, cezanız kesinleşip infaza verildikten sonra dilekçeyle infaz hâkimliğine yapılır. Kanun “hükümlünün talebi üzerine” der; yani bu usul kendiliğinden uygulanmaz, sizin istemeniz gerekir.

Uygulamada dilekçe doğrudan infaz hâkimliğine verilebileceği gibi cezayı infaz eden Cumhuriyet başsavcılığının infaz bürosuna veya cezaevindeyseniz kurum idaresine de verilebilir; dosya hâkimliğe ulaştırılır. Dilekçede ilam bilgilerini, hangi usulü istediğinizi ve gerekçenizi yazın. Gerekçeyi belgelendirmek, hâkimin takdirini sizin lehinize kullanmasını kolaylaştırır.

• Çalışıyorsanız: SGK hizmet dökümü, işveren yazısı, varsa vardiya çizelgesi.
• Öğrenciyseniz: güncel öğrenci belgesi ve ders programı.
• Bakmakla yükümlü olduğunuz biri varsa: nüfus kaydı, sağlık raporu gibi bakım ihtiyacını gösteren belge.
• Kendi işinizi yürütüyorsanız: vergi levhası, oda kaydı.
• Müddetnamenin bir örneği (cezanın toplamını gösterir).

Kanun “karar verebilir” der; şartları taşımak usulün uygulanacağını garanti etmez. İnfaz hâkimi talebi, hükümlünün durumunu ve gerekçesini değerlendirerek kabul eder ya da reddeder.

Cezaevine girmeden önce başvurabilir miyim?

Evet. Kanuna göre özel infaz usulü kararı infaza başlandıktan sonra da verilebilir (110/6); dolayısıyla çağrı kâğıdı geldiğinde, teslim olmadan önce de talep edilebilir. Cezaevine girmiş olmanız da başvuruya engel değildir.

Hafta Sonu Usulü Hafta İçine Alınabilir mi?

Evet, 7550 sayılı Kanun’la hafta sonu usulü süresi aynı kalmak şartıyla hafta içi günlerde de uygulanabilir. Bu esneklik, hafta sonu çalışan esnaf, vardiyalı işçi veya sağlık çalışanı için düşünülmüştür.

Hafta içi uygulamaya kurum karar verir; ölçüt, hükümlünün iş hayatı ve ailevi durumu ile kurumun düzeni ve işleyişidir. Bu yüzden talebinizde hafta sonlarının neden size uymadığını belgeyle gösterin: işyerinin çalışma takvimi veya vardiya çizelgesi en güçlü belgedir. Gece usulünde böyle bir esneklik kanunda yer almaz; gece infazı hafta içi her gece uygulanır.

Ceza infaz kurumları yönetmeliğine göre bu usulle cezasını çeken hükümlüler kurumda diğer hükümlülerden ayrı yerlerde barındırılır. Hafta sonu kurumda geçirdiğiniz zaman, uzun süreli hükümlülerle aynı koğuşta geçmez.

Kuruma Geç Kalırsam veya Gitmezsem Ne Olur?

Geçerli bir mazeret olmadan kurallara uymazsanız infaz hâkimi usule son verir ve kalan cezanız genel hükümlere göre cezaevinde çektirilir. Kanunun 7550 ile değişen hükmü şöyledir:

INFAZ 110/7: (7) İnfaz hâkimi talep üzerine, cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesi sırasında bu usulün uygulanmasına son verebilir. Özel infaz usulünün gereklerine geçerli bir mazeret olmaksızın uyulmaması hâlinde ise bu usulün uygulanmasına son verilir ve bu hâlde infaza genel hükümlere göre ceza infaz kurumlarında devam edilir. Özel infaz usulüne göre geçirilen süre, infaz aşamasında mahsup edilir. Bu fıkranın uygulandığı hâllerde 105/A maddesi hükümleri uygulanmaz.

Yönetmeliğe göre hükümlü giriş saatine uymazsa kurum durumu Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Mazeret, hastalık, kaza veya zorunlu bir iş hâli olabilir; ama ancak belgelenebiliyorsa işe yarar. Mazeretinizi gecikmeden kuruma bildirin ve hastane kaydı, kaza tutanağı gibi belgeyi infaz dosyasına sunun.

Usul sona ererse en ağır sonuç şudur: kurallara uymadığı için cezaevine dönen hükümlü, koşullu salıverilmeye bir yıl kala tanınan denetimli serbestlikten (105/A) yararlanamaz. Yani tek bir mazeretsiz gecikme, cezaevinde aralıksız geçirilecek süreyi aylarca uzatabilir. Kurumda geçirdiğiniz günler ise kaybolmaz, cezanızdan mahsup edilir.

Kuruma gitmemek kaçma suçu sayılır mı?

Kanun, kuruma hiç gitmemeyi bu usul için ayrıca suç olarak tanımlamaz; TCK 292 cezaevinden veya görevlilerin elinden kaçmayı arar ve 110. maddede 105/A maddesindeki gibi kaçma suçuna bir yollama yoktur. Bu yüzden bence kuruma gitmemek kaçma suçu oluşturmaz; ancak bu konu tartışmalıdır. Kurumun içindeyken kaçmak ise bu suçu oluşturur. Ayrıntıları izinden dönmeme ve hükümlünün kaçması yazısında bulabilirsiniz. Suç olmasa bile usulün sona ermesi ve aralıksız infaza geçilmesi kesindir.

Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlik Uygulanır mı?

Evet, 7550 sayılı Kanun’dan sonra bu usulle ceza çekenlere tabi oldukları infaz rejimine göre koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümleri uygulanır (110/5). Eski metinde denetimli serbestlik bu hükümlüler için kapalıydı; 2025 değişikliği bu farkı kaldırdı.

Uygulamada bu, cezanızın tamamını hafta sonu hafta sonu çekmeyeceğiniz anlamına gelir. Koşullu salıverilme oranı kural olarak cezanın yarısıdır; tekerrür gibi hâllerde oran yükselir. Oranları ve hesabı koşullu salıverilme yazısında, kalan sürenin dışarıda nasıl geçirileceğini denetimli serbestlik yazısında anlattım.

Hafta sonu ve gece infazında kurumda geçen sürenin cezanızın ne kadarını karşıladığını müddetname gösterir. Kendi hesabınızı yapmak isterseniz infaz hesaplama yazısındaki adımları kullanabilirsiniz; tereddütte infaz savcılığından güncel müddetnameyi isteyin.

Talebim Reddedilirse Nereye İtiraz Ederim?

İnfaz hâkimliğinin ret kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde, hâkimliğin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edilir (110/8 ve 4675 sayılı Kanun m.6). İtiraz dilekçesi kararı veren infaz hâkimliğine verilir.

İtirazda ret gerekçesine doğrudan cevap verin. Gerekçe “belge yok” ise eksik belgeyi ekleyin; “kapsam dışı suç” ise müddetnamedeki cezaların hangi suçlardan olduğunu ayrı ayrı gösterin. Kanun talebin tekrarına sınır koymaz; durumunuz değişirse, örneğin yeni bir işe girdiyseniz, yeni belgeyle yeniden başvurabilirsiniz.

İnfaz hâkimi usulü uygulamaya karar verdiyse ilgili Cumhuriyet savcısı da aynı süre içinde bu karara itiraz edebilir. Savcının itirazı kabul edilirse karar kaldırılır ve cezanın kalanı genel kurallara göre çekilir; bu ihtimale karşı itiraz dilekçesine verilecek cevapta belgelerinizi yeniden sunun.

Hafta Sonu İnfazı Yerine Başka Hangi Yollar Var?

Ceza kesinleşmeden önce 1 yıl ve altındaki hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir veya 2 yılı geçmeyen ceza ertelenebilir; bu kararları mahkeme verir. Ceza kesinleştikten sonra bu yollar kapanır ve infaz aşamasındaki usuller gündeme gelir.

İnfaz aşamasında hafta sonu ve gece usulü dışında üç seçenek daha vardır: cezanın konutta çektirilmesi (yaş, cinsiyet, ağır hastalık veya doğum şartlarıyla), hastalık veya ailevi sebeplerle infazın ertelenmesi ve şartları varsa doğrudan açık cezaevine gitmek. Hangi yolun sizin için uygun olduğunu, yargılama aşamasındaki seçenekleri hapis cezası paraya çevrilir mi yazısında, infazın ertelenmesini cezanın infazının ertelenmesi yazısında anlattım.

Bu yollar birbirini dışlamaz. Örneğin infazın ertelenmesi süresi bittikten sonra hafta sonu infazı istenebilir.

Yaşanmış Olaydan

Bir otomotiv fabrikasında vardiyalı çalışan bir müvekkilim, kasten yaralama ve tehdit suçlarından aldığı cezalar kesinleşince yanıma geldi. Müddetnamede iki cezanın toplamı 2 yıl 3 ay görünüyordu; ikisi de kasıtlı suçtu ve kapsam dışı bir suç yoktu. Elinde çağrı kâğıdı vardı, en büyük korkusu işini kaybetmekti. Önce teslim süresini kaçırmamak için hızlı davrandık ve aynı gün infaz hâkimliğine hafta sonu infazı talebini verdik; SGK hizmet dökümünü, işveren yazısını ve iki aylık vardiya çizelgesini ekledik.

Talep kabul edildi; karar teslim süresi dolmadan çıktı ve müvekkil ilk cuma akşamı kuruma girdi. Ancak müvekkilin vardiyası bazı haftalar cumartesi ve pazar günlerine denk geliyordu. Vardiya çizelgesini kuruma sunduk; kurum, süreyi değiştirmeden o haftalarda uygulamayı hafta içine kaydırdı. Bir akşam fazla mesai nedeniyle kuruma kırk dakika geç girdi ve tutanak tutuldu. İşverenden mesai yazısını aynı gün aldık, dosyaya sunduk; mazeret kabul edildi ve usul devam etti.

Müvekkil işinden ayrılmadan cezasının kurumda geçmesi gereken kısmını tamamladı. Yine de ona her seferinde aynı şeyi söyledim: ikinci bir gecikmede mazeret bu kadar kolay kabul edilmeyebilirdi ve usul sona erseydi cezanın kalanını cezaevinde aralıksız geçirecekti.