Konutta İnfaz Nedir? Kimler Cezasını Evde Çekebilir

Konutta İnfaz Nedir, Kimler Yararlanır?

Konutta infazdan yaş, cinsiyet, hastalık veya yeni doğum sebebiyle 110. maddedeki sınırların altında kalan hükümlüler yararlanır. Ölçü, cezanın kalan kısmı değil, mahkûm olunan toplam hapis cezasıdır. İki farklı dosyadan 2’şer yıl ceza alan 68 yaşındaki birinin toplamı 4 yıldır ve 3 yıllık sınırı aştığı için 110/2-a’dan yararlanamaz.

Yaşa ve cinsiyete bağlı imkânın dayanağı şu fıkradır:

INFAZ 110/2: (2) Mahkûmiyete konu suç nedeniyle doğmuş zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesine dair hukukî sorumlulukları saklı kalmak üzere;

• a) Kadın, çocuk veya altmışbeş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam üç yıl,
• b) Yetmiş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam dört yıl,
• c) Yetmişbeş yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam beş yıl,
• d) Seksen yaşını bitirmiş kişilerin mahkûm oldukları toplam altı yıl, veya daha az süreli hapis cezasının konutunda çektirilmesine infaz hâkimi tarafından karar verilebilir.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Fıkradaki “kadın” ifadesi yaşla sınırlı değildir; 30 yaşındaki bir kadın da toplam 3 yıl veya daha az cezasını evde çekmek için başvurabilir. Zararın giderilmesi konusunda dikkatli olun: kanun bunu ön şart olarak yazmıyor, ama mağdurun zararından doğan hukuki sorumluluğun devam ettiğini açıkça söylüyor. Mağdur tazminat davası açabilir ve icra takibi yapabilir.

Konutta infaz ile ev hapsi aynı şey mi?

Değil. Halk arasında ev hapsi denen uygulama çoğu zaman yargılama sürerken verilen “konutu terk etmeme” adli kontrolüdür ve dayanağı CMK 109/3-j’dir. Konutta infaz ise ceza kesinleştikten sonra, cezanın kendisinin evde çekilmesidir. Yargılama aşamasındaki uygulamayı ev hapsinin nasıl uygulandığını anlattığım yazıda ayrıca ele aldım.

Hafta sonu ve gece infazı konutta infaz değildir

110/1’deki usulde ceza evde değil, cezaevinde ama parça parça çekilir: ya cuma 19.00’dan pazar 19.00’a kadar hafta sonları ya da hafta içi her gün 19.00’dan ertesi sabah 07.00’ye kadar. Kasıtlı suçlarda toplam 3 yıl, taksirle öldürme dışındaki taksirli suçlarda toplam 5 yıl veya daha az ceza için hükümlünün talebiyle uygulanır. Çalışan ve işini kaybetmek istemeyen hükümlüler için önemli bir seçenektir.

Ağır Hasta ve Yeni Doğum Yapan Kadın İçin Ayrı Kurallar

Ağır hasta veya engelli hükümlü, cezasının süresi ne olursa olsun konutta infazdan yararlanabilir; tek istisna ağırlaştırılmış müebbet hapistir (110/3). Şart, hükümlünün cezaevi koşullarında hayatını tek başına sürdüremeyeceğinin Adli Tıp Kurumu raporuyla ya da Bakanlığın belirlediği tam teşekküllü hastanenin sağlık kurulu raporunun Adli Tıp’ça onaylanmasıyla tespit edilmesidir. Ayrıca hükümlünün toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilmelidir.

Bu kararla eve dönen hükümlünün sağlık durumu her yıl yeniden incelettirilir; iyileştiği anlaşılırsa infaz hâkimi kararı kaldırır ve kişi cezaevine döner. Toplam cezası 10 yılı aşan hasta hükümlünün elektronik cihazla takibi zorunludur. Sağlık nedeniyle infazın ertelenmesi ve tahliye yolları ayrı kurallara bağlıdır; bunları hasta hükümlünün tahliyesi yazısında topladım.

Doğum yapan kadın için 110/4 ayrı bir kapı açar. Doğumdan itibaren 6 ay geçmiş ve toplam 5 yıl veya daha az cezası olan kadın, doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay dolmadan başvurursa cezasını evde çekebilir. Doğumdan sonraki ilk dönemde zaten infaz ertelenir; o ertelemenin süresini ve şartlarını hamile kadının cezasının ertelenmesi yazısında anlattım. Çocuk ölür veya anneden başka birine verilirse konutta infaz kararı kaldırılır.

Terör, Örgüt ve Cinsel Suçlarda Konutta İnfaz Var mı?

Hayır, terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar yaşa ve cinsiyete bağlı konutta infazdan yararlanamaz (110/9). Aynı yasak hafta sonu ve gece infazı için de geçerlidir. Kanun bu istisnaları tek tek sayar:

INFAZ 110/9: (9) Üçüncü ve dördüncü fıkra hariç, bu madde hükümleri;

• a) Terör suçları ile örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçlarından ya da örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olanlar,
• b) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan mahkûm olanlar,
• c) Adlî para cezası infaz sürecinde hapis cezasına çevrilenler,
• d) Koşullu salıverilme kararının geri alınması nedeniyle cezası aynen infaz edilenler,
• e) 105/A maddesinin altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca açık ceza infaz kurumuna gönderilenler, hakkında uygulanmaz.

Fıkranın başındaki “üçüncü ve dördüncü fıkra hariç” ifadesi önemlidir. Ağır hasta hükümlü ile doğum yapan kadın, terör veya cinsel suçtan mahkûm olsa bile 110/3 ve 110/4’ten yararlanabilir. Buna karşılık adli para cezası ödenmediği için hapse çevrilen kişi yaşa bağlı konutta infaz isteyemez. Aynı kişi ağır hastaysa veya yeni doğum yapmışsa, 110/3 ve 110/4 metinleri onu açıkça kapsama alır.

Konutta İnfaz Kararını Kim Verir, Başvuru Nasıl Yapılır?

Konutta infaz kararını infaz hâkimi verir; mahkûmiyet hükmünü veren mahkeme bu konuda karar vermez. Başvuru yazılı dilekçeyle yapılır. Hükümlü cezaevindeyse dilekçeyi kurum idaresine verip infaz hâkimliğine iletilmesini isteyebilir; avukatı da dilekçeyi doğrudan hâkimliğe sunabilir.

Kararın infaza başlandıktan sonra da verilebileceğini kanun açıkça yazıyor (110/6). Bu yüzden ceza kesinleşip dosya infaz savcılığına geldiğinde, cezaevine girmeden de başvuru yapılabilir. Cezaevine çağrılma sürecini hapis cezasının ne zaman infaz edildiği yazısında anlattım.

Dilekçeye eklenecek belgeler fıkraya göre değişir:

• Yaşa bağlı başvuruda nüfus kayıt örneği ve ikamet belgesi,
• Hastalık başvurusunda Adli Tıp raporu veya onaya gönderilecek sağlık kurulu raporu,
• Doğum yapan kadında doğum belgesi ve çocuğun anneyle birlikte yaşadığını gösteren belge,
• Her durumda cezanın çekileceği evin açık adresi.

Elektronik Kelepçe Takılır mı, Evden Çıkabilir miyim?

Elektronik kelepçe, kanunda yalnız cezası 10 yılı aşan hasta hükümlüler için zorunludur; diğer konutta infaz dosyalarında takip elektronik cihazla da yapılabilir. Bu ikinci kural Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 74. maddesinde yer alır ve uygulamada pek çok dosyada elektronik kelepçe kullanılır.

Yönetmeliğe göre denetimli serbestlik memuru, kararın kaydından itibaren 10 gün içinde evinize gelip konutu inceler. Vaka sorumlusu 3 gün içinde bir plan hazırlar ve uyacağınız kuralları size tebliğ eder. Konutta infaz bu planın tebliğinden 10 gün sonra başlar. Kontrol için denetimli serbestlik memuru veya kolluk habersiz olarak evinize gelebilir.

Hastaneye, okula, işe gitmek

Kural olarak evden çıkamazsınız; ama yönetmelik kademeli bir esneklik tanır. Komisyon, uyumunuza bakarak ilk 6 ayda günde 1 saat evden ayrılmanıza izin verebilir. Bu süre ikinci 6 ayda günde 2, üçüncü 6 ayda günde 3, on sekizinci aydan sonra günde 4 saate çıkabilir. Örgün eğitime devam eden çocuklar ve düzenli tedavi gören kronik hastalar, belge sunarak gerekli günlerde ayrılma izni isteyebilir. Acil sağlık durumu, deprem veya yangın gibi sebeplerle evden çıkmak ihlal sayılmaz; zorunluluk bittikten sonra 3 gün içinde müdürlüğe başvurmanız gerekir.

Evi de kendi başınıza değiştiremezsiniz. Taşınmak zorundaysanız müdürlüğe yazılı talep verirsiniz, komisyon karar verir. Yönetmelik henüz 7550 sayılı Kanun’dan önceki eski süreleri yazıyor; süre sınırlarında kanundaki güncel rakamlar esas alınır.

Kurallara Uymazsam Ne Olur?

Geçerli mazeret olmadan kurallara uymayan hükümlünün konutta infazına son verilir ve cezanın kalanı cezaevinde çekilir (110/7). Kanunun bu konudaki sözü açıktır:

INFAZ 110/7: (7) İnfaz hâkimi talep üzerine, cezanın özel infaz usulüne göre çektirilmesi sırasında bu usulün uygulanmasına son verebilir. Özel infaz usulünün gereklerine geçerli bir mazeret olmaksızın uyulmaması hâlinde ise bu usulün uygulanmasına son verilir ve bu hâlde infaza genel hükümlere göre ceza infaz kurumlarında devam edilir. Özel infaz usulüne göre geçirilen süre, infaz aşamasında mahsup edilir. Bu fıkranın uygulandığı hâllerde 105/A maddesi hükümleri uygulanmaz.

Fıkranın son cümlesi sık gözden kaçar: ihlal yüzünden cezaevine dönen kişi, koşullu salıverilmeye bir yıl kala tanınan denetimli serbestlikten (105/A) yararlanamaz. Yani tek bir izinsiz gece, cezaevinde kalınacak süreyi aylarca uzatabilir. Yönetmeliğe göre haklı ve belgelenebilir bir mazeret olmadan evden 24 saatten fazla ayrılmak veya izin bitiminden itibaren bu süre içinde dönmemek, uyarı yapılmadan dosyanın infaz hâkimliğine gönderilmesine yol açar.

Evde Geçen Süre Cezadan Düşer mi, Koşullu Salıverilme Nasıl Hesaplanır?

Evet, konutta geçirilen her gün cezaevinde geçirilmiş gibi cezadan düşülür (110/7). Koşullu salıverilme tarihi ve denetimli serbestlik hesabı da kişi cezaevinde kalsaydı hangi infaz rejimine tabi olacaksa ona göre yapılır (110/5).

Örneğin 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlediği genel bir suçtan 3 yıl hapis alan 66 yaşındaki bir hükümlü, cezasının yarısını, yani yaklaşık 1 yıl 6 ayı çektiğinde koşullu salıverilmeden yararlanır. Açık cezaevindeki bir hükümlü bu sürenin son 1 yılını denetimli serbestlikte geçirebilir; aynı imkânın evde infaz edilen hükümlüye de tanınacağı kabul edilirse evde geçecek kısım yaklaşık 6 aydır, ancak kanun bu durumu açıkça düzenlemediğinden infaz hâkimliğine sorulmalıdır. Suçun türüne göre oran üçte ikiye veya dörtte üçe çıkabilir. 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda geçici maddeler (geçici 6 ve 10/6) denetimli serbestliği daha da öne çeker; geçici 10/6’daki “açık cezaevinde en az 3 ay kalma” şartının evde geçen süreyle karşılanıp karşılanmayacağı uygulamada tartışmalıdır. Kendi tarihinizi infaz hesaplama yazısındaki adımlarla çıkarabilirsiniz.

7550 Sayılı Kanunla Konutta İnfazda Ne Değişti?

4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun, yaşa bağlı sınırları yükseltti ve 80 yaş için yeni bir bent ekledi. Önceki metinde kadın, çocuk ve 65 yaş için sınır 1 yıl, 70 yaş için 2 yıl, 75 yaş için 4 yıldı. Bugün bu sınırlar sırasıyla 3, 4 ve 5 yıldır; 80 yaşını bitirenler için de 6 yıllık sınır eklendi.

Hasta hükümlüdeki 5 yıllık üst sınır kaldırıldı; artık yalnız ağırlaştırılmış müebbet hariç tutuluyor. Doğum yapan kadında sınır 3 yıldan 5 yıla çıktı. İnfaz Kanunu’na 7550 ile eklenen geçici 11. madde yalnız 105/A’daki denetimli serbestlik değişikliğini eski suçlara uygulamıyor; 110’daki yeni sınırlar için böyle bir geçiş sınırlaması yazılmadı. 25 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 ve 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı kanunlar 110. maddeye dokunmadı.

Talebim Reddedilirse Nereye İtiraz Ederim?

Konutta infaz talebinin reddine ve kararın kaldırılmasına karşı itiraz yolu açıktır (110/8). İtiraz, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde infaz hâkimliğine verilen dilekçeyle yapılır ve dosyayı o yerdeki ağır ceza mahkemesi inceler.

Ret gerekçesini dikkatle okuyun. “Toplam ceza sınırı aşılıyor” gerekçesinde cezaların toplanmasında bir hata olup olmadığına, “rapor yetersiz” gerekçesinde ise raporun Adli Tıp onayından geçip geçmediğine bakılır. Cezaevi idaresinin işlemlerine karşı şikâyet yolu ise farklıdır; o süreci infaz hâkimliğine şikâyet yazısında anlattım.

Yaşanmış Olaydan

72 yaşındaki bir müvekkilim iki farklı dolandırıcılık dosyasından 1 yıl 8 ay’lık iki ceza almış, toplam 3 yıl 4 ay ile kapalı cezaevine girmişti. Eski kurallarla 70 yaş için sınır 2 yıl olduğu için konutta infaz hiç gündeme gelmemişti. 2025 yazında 7550 sayılı Kanun yürürlüğe girince oğlu beni aradı ve “babam artık evde çekebilir mi” diye sordu.

Önce iki cezanın toplamını ve 70 yaşını bitirdiği tarihi kontrol ettim; toplam 4 yıllık sınırın altındaydı ve suçlar 110/9’daki istisnalara girmiyordu. Nüfus kayıt örneğini, oğluyla birlikte oturacağı evin ikamet belgesini ve kalp hastalığına ilişkin hastane raporlarını ekleyerek infaz hâkimliğine başvurduk. Hâkim talebi kabul etti. Denetimli serbestlik memuru birkaç gün içinde evi inceledi, müvekkile elektronik kelepçe takıldı ve kuralları anlatan plan tebliğ edildi.

Tek sıkıntı kardiyoloji kontrolleri oldu. İlk randevuya izin almadan gitmek üzereydi; son anda müdürlüğe randevu belgesini verip komisyondan izin aldık. Müvekkil cezasının kalanını evinde ihlalsiz tamamladı. Bu dosyada belirleyici olan, yasa değişikliğini takip edip başvuruyu bekletmemek oldu.