Cinsel Saldırı Suçu Cezası: Kaç Yıl, Ne Zaman Artar?

Dosyanızda Yazan Fiil Hangi Maddeye Giriyor: Sarkıntılık, Cinsel Saldırı, İstismar

Ceza kanunu cinsel dokunulmazlığa karşı suçları dört ayrı maddede toplar. TCK 102 yetişkine karşı cinsel saldırıyı, TCK 103 çocuğa karşı istismarı, TCK 104 on beş yaşını bitirmiş çocukla rızaya dayalı ilişkiyi, TCK 105 ise cinsel tacizi düzenler. Bu dört maddenin cezaları arasında uçurum var. Savcı hangi maddeden iddianame düzenlerse yargılamanız o çerçevede yürür.

En çok karıştırılan ayrım sarkıntılık ile cinsel saldırı arasındaki fark. Sarkıntılık, ani ve kesintili bir temas; yoğunluğu ve süresi sınırlı kalmış davranışlar için kullanılır. Cinsel saldırının temel hali ise süreklilik gösteren, vücut dokunulmazlığını daha yoğun biçimde ihlal eden davranışları kapsar. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında bu ayrım temasın süresine, tekrarına ve failin davranışının bütününe bakılarak yapılır.

Fiil, vücuda organ veya sair bir cisim sokulması boyutuna ulaşmışsa artık farklı bir dünyadasınız. Bu durumda TCK 102/2 uygulanır ve alt sınır on iki yıldır. Dosyanızın ilk sayfasındaki suç adını okuyun; “cinsel saldırı” mı yazıyor, “nitelikli cinsel saldırı” mı, bu tek kelime her şeyi belirler.

Cinsel Saldırı Suçu Cezası: Basit Halde Kaç Yıl, Nitelikli Halde Kaç Yıl

Temel hükmü olduğu gibi görmeniz iyi olur:

TCK 102/1: (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Gördüğünüz gibi kanun iki ayrı aralık veriyor. Hâkim alt sınırdan mı yoksa üst sınıra yakın mı ceza vereceğini, fiilin işleniş biçimine ve failin kastının yoğunluğuna bakarak belirler. Sabıkasız olmak, olayın tek seferlik kalması, mağdurla arada süregelen bir ilişki bulunmaması pratikte alt sınıra yaklaştırır.

Vücuda organ veya sair cisim sokulması hâlinde tablo tamamen değişir:

TCK 102/2: (2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

Buradaki “on iki yıldan az olmamak üzere” ifadesi kritik. Kanun bir üst sınır yazmadığı için genel hükümler devreye girer ve mahkeme takdirini geniş bir aralıkta kullanır. Ayrıca bu fiil eşe karşı işlenmişse soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikayetine bağlıdır; yani eş şikayetçi olmazsa savcı re’sen harekete geçemez.

Cezayı Artıran Haller: Nüfuz İlişkisi, Hısımlık, Silah, Birden Fazla Kişi

TCK 102/3, cezayı yarı oranında artıran halleri sayar. Bunlar arasında mağdurun beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda olması, kamu görevinin ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuzun kötüye kullanılması, üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımlığı, silahla ya da birden fazla kişiyle birlikte işlenmesi ve insanların toplu yaşadığı ortamların sağladığı kolaylıktan yararlanılması yer alır.

Uygulamada en sık tartışılan bent, mağdurun kendisini savunamayacak durumda olması. Alkol veya uyuşturucu etkisi, uyku hali, ağır hastalık, zihinsel engel bu kapsamda değerlendirilir. Ancak “sarhoştu” demek tek başına yetmez; mağdurun iradesini kullanamayacak seviyede olduğunun tıbbi ve tanık delilleriyle ortaya konması gerekir. Savunma tarafında bu noktaya erken müdahale etmek çoğu zaman ceza miktarında ciddi fark yaratır.

İşyeri dosyalarında ise nüfuz ilişkisi tartışılır. Amir-memur, işveren-çalışan, öğretmen-kursiyer gibi bağların varlığı iddia ediliyorsa savcı bu bendi işleme koyar. Aranan şey sadece hiyerarşinin varlığı değil, o hiyerarşinin fiilin işlenmesinde bir kolaylık sağlamış olması. Bu ayrımı ortaya koymak savunmanın işidir.

Kullanılan cebir ve şiddet, kasten yaralamanın ağır neticelerine yol açtıysa TCK 102/4 gereği ayrıca yaralama hükümleri de uygulanır. Mağdur bitkisel hayata girmiş veya ölmüşse TCK 102/5 uyarınca ağırlaştırılmış müebbet gündeme gelir.

Mağdur 18 Yaşından Küçükse Tablo Baştan Farklıdır

Mağdur çocuksa artık TCK 102 değil, TCK 103 konuşulur. İstismarın vücuda organ veya sair cisim sokulması suretiyle gerçekleşmesi hâlinde alt sınır on altı yıl, mağdur on iki yaşını tamamlamamışsa on sekiz yıldır. Bu rakamları görmeniz için fıkrayı aynen veriyorum:

TCK 103/2: (2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, on altı yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur. Mağdurun on iki yaşını tamamlamamış olması hâlinde verilecek ceza on sekiz yıldan az olamaz.

TCK 103/3’te sayılan haller, yani birden fazla kişiyle birlikte işlenmesi, toplu yaşam ortamının kolaylığından yararlanılması veya belirli hısımlar tarafından işlenmesi cezayı artırır. TCK 103/4 ise cebir, tehdit veya silah kullanımı hâlinde cezanın yarı oranında artırılacağını söyler. Bu dosyalarda tutuklama neredeyse kural gibi işler; adli kontrol (tutuklanmadan, imza atma veya yurt dışına çıkış yasağı gibi yükümlülüklerle serbest kalma) talebi çoğunlukla reddedilir.

On beş yaşını bitirmiş bir çocukla cebir, tehdit ve hile olmaksızın cinsel ilişki ise ayrı bir suçtur ve TCK 104/1’e göre şikayete bağlı olarak iki yıldan beş yıla kadar hapsi gerektirir. Ancak fail ile mağdur arasında evlenme yasağı varsa TCK 104/2 uyarınca şikayet aranmaz ve ceza on yıldan on beş yıla çıkar. Aile içi dosyalarda insanların “şikayetçi değiliz” demesi bu yüzden çoğu zaman sonucu değiştirmez.

Gözaltından Sonraki 48 Saat: Tutuklama mı, Adli Kontrol mü

Gözaltına alındıysanız süreç hızlı işler. Kolluk ifadenizi alır, savcı dosyayı değerlendirir ve gerekli görürse sulh ceza hâkimliğine sevk eder. CMK 101/1’e göre soruşturma aşamasında tutuklama kararını savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi verir. Bu istemde gerekçe gösterilmesi ve adli kontrolün neden yetersiz kalacağının açıklanması zorunludur.

Tutuklama için iki şart birlikte aranır: kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni.

CMK 100/1: (1) Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez.

Tutuklama nedenleri kaçma şüphesi ve delilleri karartma ihtimalidir. Cinsel saldırı dosyalarında hâkimler genellikle mağdur üzerinde baskı kurulması riskini gerekçe gösterir. Buna karşı savunmada sabit ikametgah, düzenli iş, sabıkasızlık ve mağdurla temasın fiilen kesilmiş olması vurgulanır. Yurt dışına çıkış yasağı ile birlikte mağdura yaklaşmama yükümlülüğü teklif edildiğinde, sarkıntılık iddialı dosyalarda adli kontrol kararı alınabiliyor.

Raporlar, Mesajlar ve Beyan: Bu Dosyalar Neyin Üzerine Kuruluyor

Bu dosyaların çoğunda görgü tanığı yoktur. Savcı ve mahkeme üç şeye bakar: mağdurun beyanı, tıbbi ve adli tıp raporları, taraflar arasındaki yazışma ve sinyal kayıtları. Beyan tek başına delil olarak kabul edilebilir, ancak Yargıtay’ın yerleşik uygulaması beyanın istikrarlı olmasını, hayatın olağan akışına uygun düşmesini ve dosyadaki diğer verilerle çelişmemesini arar.

Adli muayene raporu her zaman belirleyici değildir. Temas içeren fiillerde çoğu kez bulgu bulunmaz; bulgunun olmaması suçun işlenmediğini kanıtlamaz. Buna karşılık mağdurda tespit edilen ekimoz veya sıyrık, cebir unsurunun ispatında ağırlık taşır. Ruh sağlığı raporları özellikle çocuk mağdurlarda dosyanın merkezine oturur.

Savunma açısından en değerli materyal, olay öncesi ve sonrasındaki iletişim kayıtlarıdır. Mesaj içerikleri, arama saatleri, baz istasyonu verileri ve varsa kamera görüntüleri beyanın doğruluğunu sınayan objektif verilerdir. Bunların silinmeden ve zaman kaybedilmeden dosyaya kazandırılması için soruşturmanın ilk günlerinde savcılığa delil toplama talebi verilmesi gerekir.

Şikayetten Vazgeçme Bu Dosyada İşe Yarar mı, Süre Kaçmış Olabilir mi

TCK 102/1’deki cinsel saldırının temel hali şikayete bağlıdır. Mağdur şikayetinden vazgeçerse dava düşer. TCK 73/1’e göre şikayete bağlı suçlarda hak sahibi altı ay içinde şikayette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Bu süre, fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar. Yıllar sonra yapılan şikayetlerde bu itiraz mutlaka ileri sürülmelidir.

Buna karşılık TCK 102/2’deki nitelikli hal, eşe karşı işlenmedikçe şikayete bağlı değildir. Savcı öğrendiği anda re’sen soruşturma başlatır ve mağdurun “davacı değilim” demesi dosyayı kapatmaz. Aynı şekilde çocuğa karşı işlenen istismar suçlarında da şikayet aranmaz.

Sık sorulan bir soruyu net cevaplayayım: bu dosyalarda uzlaşma yoktur. Kanun cinsel dokunulmazlığa karşı suçları uzlaştırma kapsamı dışında tutmuştur:

CMK 253/3: (3) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Yani mağdurla anlaşıp uzlaştırma bürosuna gitme gibi bir seçeneğiniz bulunmuyor. Tek yol, şikayete bağlı suçlarda şikayetten vazgeçilmesi ya da yargılamanın esastan sonuçlanması.

Ceza Çıkarsa Ne Oluyor: Erteleme, HAGB, İnfaz ve Hak Yoksunlukları

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (mahkumiyetin belirli bir denetim süresi boyunca sonuç doğurmaması) için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir. Cinsel saldırının temel halinde alt sınır beş yıl olduğu için, teşebbüs gibi cezayı önemli ölçüde düşüren bir indirimle sonuç ceza iki yıl veya altına inmedikçe bu kurumun uygulanma ihtimali yoktur. Sarkıntılık hâlinde alt sınır iki yıl olduğundan, indirim maddeleri devreye girip ceza iki yılın altına düşerse HAGB tartışılabilir. Aynı şey erteleme için de geçerlidir.

Mahkumiyet kesinleşirse TCK 53 uyarınca belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılırsınız. Kamu görevi üstlenme, seçme ve seçilme, velayet, vesayet, dernek ve şirket yöneticiliği, izne tabi meslekleri serbest icra etme bu kapsamdadır. TCK 53/2’ye göre bu yoksunluk hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürer.

İnfaz açısından da cinsel suçlar ayrı bir rejime tabi. Bu suçlardan hükümlüler koşullu salıverilme oranı ve denetimli serbestlik bakımından genel rejimden daha ağır kurallara bağlı; ayrıca tahliye öncesi ve sonrası tedavi ile denetim tedbirleri uygulanabiliyor. Kayıt, adli sicil arşivine geçtiği için kamu görevine giriş ve silah ruhsatı gibi başvurularda ömür boyu karşınıza çıkar.

Hakkınızda bu suçtan şikâyet varsa ifadeye gitmeden önce neler yapmanız gerektiğini cinsel saldırıdan şikâyet edildim yazısında adım adım anlattım.

Bu suça uğradıysanız ilk saatlerde delilin nasıl korunacağını, şikâyeti ve baro avukatı hakkınızı cinsel saldırıya uğradım ne yapmalıyım yazısında anlattım.

Yaşanmış Olaydan

Bir sabah saat altıya doğru telefonum çaldı. Arayan, gece yarısı evinden alınan bir kişinin kardeşiydi. Ağabeyi iş çıkışı aynı serviste indiği bir mesai arkadaşıyla birkaç yüz metre birlikte yürümüş, ertesi gün kadın karakola giderek şikayette bulunmuştu. Dosyada iddia, yürüyüş sırasında rızası dışında temas edildiği yönündeydi. Sabaha karşı gözaltına alınmış, öğleden sonra tutuklama talebiyle nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk edilecekti.

Adliyeye gidip dosyayı inceledim. Elde mağdurun beyanı, bir adli muayene raporu ve servis şoförünün kısa bir ifadesi vardı. İlk yaptığım iş, güzergah üzerindeki iki işyerinin kamera kayıtlarının derhal istenmesi için savcılığa talep vermek oldu; bu kayıtlar genellikle bir hafta içinde üzerine yazılır. İkinci olarak müvekkilimin telefonundaki mesaj geçmişini çıkarttık. Sevk sırasında hâkime tutuklama yerine adli kontrol talep ettim: sabit ikametgah, on bir yıllık aynı işyerinde çalışma geçmişi, sabıkasızlık ve mağdurla fiilen temasın kesilmiş olması. Yurt dışı yasağı ile mağdura yaklaşmama yükümlülüğünü kendimiz önerdik.

Hâkim tutuklama talebini reddetti, adli kontrol kararı verdi. Sonraki hafta gelen kamera görüntüleri, iddia edilen zaman diliminde iki kişinin arasında yaklaşık bir metre mesafe bulunduğunu ve temas olmadığını gösterdi. Savcılık ek delil topladıktan sonra kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Buradan çıkaracağınız ders şu: bu dosyalarda ilk kırk sekiz saatte alınan aksiyon, sonraki iki yılın hepsinden değerli.