Cinsel Saldırıdan Şikayet Edildim: Şimdi Ne Yapmalıyım?

Cinsel Saldırıdan Şikayet Edildim: Dosya Hangi Aşamalardan Geçer?

Dosya şikayet, ifade, tedbir kararı, delil toplama ve savcının kararı olmak üzere beş aşamadan geçer; savcı yeterli şüphe görürse iddianame düzenler (CMK 170/2), görmezse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir. Her aşamada yapılması gereken ayrıdır ve bir aşamadaki hata bir sonrakine taşınır.

Şikayet karakola, savcılığa ya da hastaneye yapılmış olabilir; hangisi olursa olsun dosya Cumhuriyet başsavcılığında açılır. Savcı, CMK 160/2’ye göre yalnız aleyhinize değil, lehinize olan delilleri de toplamakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğü işletmenin yolu, lehinize delilleri somut olarak göstermek ve toplanmasını yazılı olarak istemektir.

Şikayeti Nereden Öğrenirsiniz, Gözaltı ve Tutuklama İhtimali Ne?

Çoğu kişi şikayeti karakoldan gelen bir telefonla, savcılık çağrı kâğıdıyla ya da sabah saatlerinde yapılan bir gözaltıyla öğrenir. Hangi yolun izleneceği, iddianın ağırlığına ve savcının kaçma şüphesi görüp görmediğine bağlıdır.

Soruşturma evresindeki işlemler gizlidir (CMK 157); vücuda organ veya cisim sokulması iddiasında (TCK 102/2) savcının istemiyle hâkim dosyaya kısıtlama kararı da koyabilir. Temel hâl ve sarkıntılık iddiasında kısıtlama kararı verilemez (CMK 153/2). Bu durumda avukatınız bile ilk aşamada dosyanın tamamını göremeyebilir. Hakkınızda bir dosya olup olmadığını öğrenmenin yollarını hakkımda soruşturma var mı yazısında anlattım.

Gözaltına alınırsam ne kadar kalırım?

Gözaltı süresi, en yakın hâkime gönderilme için gereken yol süresi hariç, yakalamadan itibaren 24 saati geçemez; yol süresi de on iki saatten fazla olamaz (CMK 91/1). Bu sürenin sonunda ya serbest bırakılırsınız ya da sulh ceza hâkimliğine tutuklama veya adli kontrol talebiyle sevk edilirsiniz.

Tutuklanır mıyım?

Risk, iddianın hangi fıkraya oturduğuna göre değişir. CMK 100/3’teki katalogda cinsel saldırı yer alır, ama birinci fıkra hariç tutulmuştur; yani temel hâl ve sarkıntılık iddiasında tutuklama nedeni kendiliğinden var sayılmaz, 102/2 iddiasında ise var sayılabilir. Her iki durumda da tutuklama yerine adli kontrol (tutuklanmadan, imza atma veya mağdura yaklaşmama gibi yükümlülüklerle serbest kalma) uygulanabilir. Sevk sırasında nelerin konuşulduğunu ve cezanın kaç yıl olduğunu cinsel saldırı suçunun cezası yazısında ayrıntılı anlattım; tutuklama kararı çıktıysa itiraz süresi kararı öğrenmeden itibaren iki haftadır.

İfadede Ne Söylemeli, Avukat Zorunlu mu?

İfadede susma hakkınız vardır (CMK 147/1-e); konuşacaksanız kısa, tutarlı ve delile bağlı bir anlatım yapın. Bu dosyalarda ilk ifade, yargılamanın sonuna kadar karşınıza çıkan belgedir.

Avukat zorunluluğu iddiaya göre değişir. CMK 150/3, alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda müdafiin istem aranmadan görevlendirilmesini öngörür; 102/2’de alt sınır on iki yıl olduğu için bu kural uygulanır. Temel hâlde alt sınır tam beş yıldır, yani “beş yıldan fazla” değildir; bu durumda avukat ancak siz isterseniz görevlendirilir (CMK 150/1). Pratikte fark şudur: istemezseniz kimse sizin yerinize avukat istemeyebilir. İstediğinizi açıkça söyleyin.

Dosyalarda en sık gördüğüm hata, samimi görünmek için ilişkinin bütün geçmişini, kavgaları ve eski mesajları anlatmaktır. Bu ayrıntılar iddianameye “şüpheli kendi beyanında kabul etmiştir” diye girer. Rıza savunması yapacaksanız bunu ilk ifadede açıkça söyleyin; sonradan ortaya çıkan bir rıza iddiası güvenilirliğini yitirir.

Şikayetçiyle Temas Kurmak Neden Dosyayı Ağırlaştırır?

Şikayetçiyi aramak, mesaj atmak veya araya tanıdık sokmak, CMK 100/2-b’deki “mağdur üzerinde baskı girişimi” sayılabilir ve tutuklama gerekçesine dönüşür. Niyetiniz özür dilemek ya da yanlış anlaşılmayı düzeltmek olsa bile sonuç değişmez.

Temasın başka bir riski daha var. “Şikayetini geri al” anlamına gelen her mesaj, tehdit veya ısrarlı takip gibi yeni bir suçlamanın delili olabilir. Şikayetçi kadınsa 6284 sayılı Kanun kapsamında hakkınızda uzaklaştırma kararı da verilebilir; bu kararın sonuçlarını hakkımda uzaklaştırma kararı çıktı yazısında anlattım.

Şikayetten vazgeçme konusunu doğru bilmek gerekir. TCK 102/1’deki temel hâl ve sarkıntılık şikayete bağlıdır; şikayetçi kendi iradesiyle vazgeçerse dava düşer (TCK 73/4). 102/2’deki hâl ise eşe karşı işlenmedikçe şikayete bağlı değildir ve vazgeçme dosyayı kapatmaz. Uzlaştırma ise hiçbir hâlde yoktur:

CMK 253/3: (3) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Rıza, Geç Şikayet, Eski Sevgili veya Eş: Savunma Nerede Kurulur?

Savunma, mağdur beyanının mesajlarla, kamerayla ve tanıklarla uyumunu sınamak üzerine kurulur; bu dosyaların çoğunda görgü tanığı yoktur. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında beyan tek başına mahkûmiyete yetebilir, ama istikrarlı ve hayatın olağan akışına uygun olması aranır.

Kanunun temel hükmü şudur:

TCK 102/1: (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.

Savunmada en çok işe yarayan malzeme, olaydan önceki ve sonraki iletişimdir. Olaydan sonraki gün atılan sıradan bir mesaj, buluşma planı veya arama kaydı, beyanla çelişebilir. Kamera kayıtları, baz istasyonu verileri ve tanıkların gördüğü saat aralığı da aynı işi görür. Kamera kayıtları çoğu işyerinde birkaç gün içinde silindiği için bunların istenmesini ilk gün yazılı olarak talep edin.

Şikayet aylar sonra yapıldıysa

Temel hâlde ve sarkıntılıkta şikayet süresi, fiili ve faili öğrenmeden itibaren altı aydır (TCK 73/1); bu süre geçtiyse soruşturma yapılamaz. 102/2 iddiasında şikayet süresi yoktur, dava zamanaşımı belirleyicidir. Geç şikayet tek başına beyanı çürütmez; ama gecikmenin nedeni ve aradaki dönemde taraflar arasındaki ilişki savunmada mutlaka tartışılır.

Şikayetçi eşiniz, eski eşiniz veya eski sevgilinizse

Eşe karşı 102/2 iddiasında soruşturma şikayete bağlıdır; temel hâl zaten her durumda şikayete bağlıdır. Boşanma, velayet veya mal paylaşımı süreciyle aynı döneme denk gelen şikayetlerde zamanlama, savunmanın önemli bir parçasıdır. Yine de “boşanma için yaptı” demek tek başına yetmez; bunu yazışmalarla ve tarihlerle göstermek gerekir.

DNA, Beden Muayenesi ve Telefon İncelemesi

Şüpheliden kan, tükürük veya saç gibi biyolojik örnek alınmasına hâkim karar verir; gecikmede sakınca varsa savcı karar verir ve bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunulur (CMK 75/1). Kararı bulunan bir örnek alınmasını reddetmek, işlemi durdurmaz.

DNA incelemesi, çoğu dosyada temasın olup olmadığını değil, kimle olduğunu gösterir. Taraflar arasında ilişki olduğu kabul ediliyorsa asıl tartışma rıza üzerinedir ve biyolojik bulgu bu soruyu cevaplamaz. Telefonunuza el konulursa ne olacağını telefonuma el konuldu yazısında, delil toplama sürecinin tamamını ise cinsel suçlarda delillerin toplanması yazısında anlattım.

Mağdurla Yüz Yüze Gelecek misiniz?

Çoğu zaman hayır; cinsel suç dosyalarında mağdurun beyanı özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınabilir ve psikolojisi bozulmuş mağdur kural olarak bir defa dinlenir (CMK 236/2). Yüzleştirme bu dosyalarda istisnadır.

CMK 236/4: (4) Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınır.

Bu kural sizin soru sorma hakkınızı ortadan kaldırmaz. Sorular avukatınız aracılığıyla, hâkim üzerinden yöneltilir; bu yüzden mağdurun dinleneceği oturumdan önce sorularınızı avukatınızla birlikte hazırlayın. Tek dinlemede sorulmayan bir soru, sonradan sorulamayabilir. Mağdur bu suçlarda baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK 234/1); karşınızda çoğu zaman bir vekil olacağını bilin.

Şikayet Asılsızsa: İftira, Tazminat ve Sosyal Medyada İfşa

Asılsız şikayete karşı iftira suçu (TCK 267/1) bir yıldan dört yıla kadar hapis gerektirir; ama bunun için şikayetçinin sizin suçu işlemediğinizi bildiği hâlde şikayet ettiğinin gösterilmesi gerekir. Kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da beraat tek başına iftira anlamına gelmez.

Uygulamada iftira şikayetini, kendi dosyanızdaki karar kesinleştikten sonra yapmak daha sağlıklıdır; erken yapılan karşı şikayet, şikayetçi üzerinde baskı kurduğunuz izlenimi yaratabilir. Adımları bana iftira attılar yazısında anlattım. Uğradığınız manevi zarar için ayrıca hukuk mahkemesinde tazminat davası açılabilir.

Şikayetçi veya yakınları sizi sosyal medyada adınızla “tecavüzcü” diye ifşa ediyorsa, bu paylaşımlar hakaret ve kişilik hakkı ihlali oluşturabilir. Paylaşımları bağlantısı ve tarihiyle kaydedin, cevap yazmayın; kaldırma yolları için hakkımdaki paylaşımın kaldırılması yazısına bakabilirsiniz. Memursanız idari soruşturma ceza dosyasından ayrı yürür ve görevden uzaklaştırma gündeme gelebilir.

Dava Açılırsa Hangi Mahkeme, Ne Sonuç Çıkabilir?

Temel hâl ve sarkıntılık iddiasında dava kural olarak asliye ceza mahkemesinde, 102/2 ve cezayı artıran hâllerde ağır ceza mahkemesinde görülür. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda duruşmalar çoğu zaman kapalı yapılır.

Olası sonuçlar beraat, nitelik değişikliği ve mahkûmiyettir. Mahkeme, cinsel saldırı iddiasını sarkıntılık ya da cinsel taciz olarak da nitelendirebilir; bu durumda size ek savunma hakkı tanınır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için sonuç cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir (CMK 231/5); bu da pratikte yalnız sarkıntılık dosyalarında mümkün olur; sarkıntılığın alt sınırı 2 yıl olduğu için alt sınırdan verilen ceza indirim olmadan da HAGB’ye elverişlidir, takdiri indirim bu ihtimali güçlendirir. Mahkûmiyet hâlinde cezaevinde kalınacak süreyi cinsel suçlarda yatar hesabı yazısında anlattım.

Karara karşı istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1). Dava zamanaşımı temel hâlde 15 yıl, sarkıntılıkta 8 yıldır (TCK 66/1); şikayete bağlı hâllerde ise asıl sınır altı aylık şikayet süresidir.

Yaşanmış Olaydan

Bir süre önce otuzlu yaşlarında bir müvekkilim, bir iş yemeğinden sonra eve bıraktığı mesai arkadaşının kendisini şikayet ettiğini karakoldan gelen bir telefonla öğrendi. Şikayette, araçta rızası dışında öpüldüğü ve dokunulduğu anlatılıyordu. Müvekkilim ilk iş olarak şikayetçiyi arayıp “konuşup anlaşalım” demek istiyordu; bunu yapmamasını, hatta ortak arkadaşlar üzerinden bile mesaj göndermemesini söyledim.

İfadeye birlikte gittik. Müvekkilim kısa ve tutarlı bir anlatımla, araçta bir yakınlaşma olduğunu, şikayetçinin itiraz etmesi üzerine geri çekildiğini anlattı. O gecenin ve ertesi günün yazışmalarını tarih ve saatiyle dosyaya sunduk, otoparkın kamera kaydını da istedik. Savcılık sarkıntılık iddiasıyla iddianame düzenledi; kamera kaydı kısa bir teması doğruluyordu ama iddia edilen sürekliliği göstermiyordu.

Mahkeme fiili sarkıntılık olarak kabul etti, cezayı alt sınırdan belirleyip takdiri indirim uyguladı ve sonuç ceza iki yılın altında kaldığı için hükmün açıklanmasını geri bıraktı. Beraat beklentisiyle girdiğimiz bir dosya değildi; ama müvekkilim baştan şikayetçiyle temas kursaydı, tutuklama talebiyle sevk edilmesi çok olası bir dosyaydı. Bu dosyalarda sonucu çoğu zaman ilk hafta yapılan ve yapılmayan şeyler belirliyor.