Yalan tanıklık
Bu suçu yalnız tanık sıfatıyla dinlenen kişi işleyebilir; şüpheli veya sanığın kendini savunurken gerçeğe aykırı konuşması yalan tanıklık değildir. Cezanın ağırlığı, beyanın soruşturmada mı yoksa mahkeme huzurunda mı verildiğine ve yalanın aleyhine tanıklık yapılan kişiye ne sonuç doğurduğuna göre değişir. Suç şikâyete bağlı değildir, savcılık resen soruşturur.
Ayrıntılı rehber: yalan tanıklık suçunun cezası ve cezadan kurtulma yolları
Bilmeniz gerekenler
- Soruşturmadaki yalan tanıklık 4 aydan 1 yıla, mahkeme huzurundaki 1 yıldan 3 yıla kadar hapis gerektirir.
- Üç yıldan fazla hapis gerektiren bir suçun dosyasında ceza 2 yıldan 4 yıla çıkar.
- Gerçeği, aleyhine tanıklık yaptığınız kişi hakkında hak kısıtlayıcı bir karar ya da hüküm verilmeden söylerseniz ceza verilmez.
- Daha geç düzeltme de, hükmün kesinleşmesine kadar cezada indirim sağlayabilir.
- Yakınınız aleyhine tanıklıktan çekinme hakkınız varsa susmak suç değildir; yalan söylemek ise suçtur.
Sık karıştırılan
Hukuk davasında davacı veya davalının yalan yere yemin etmesi yalan tanıklık değil, ayrı bir suçtur (TCK m. 275). Tanık değil taraf olan kişi, kendi davasında yemin ederken gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunda bu hüküm uygulanır.
Sık sorulan sorular
Yalan tanıklık ile iftira arasındaki fark nedir?
İftirada kişi, işlemediğini bildiği hâlde birini ihbar veya şikâyetle suçlayarak soruşturma başlatılmasını sağlar; yalan tanıklıkta ise zaten başlamış bir soruşturma veya davada tanık olarak gerçeğe aykırı beyan verilir. Birincisinde başlatan, ikincisinde dinlenen kişi vardır.
Verdiğim ifadeyi sonradan düzeltirsem ceza alır mıyım?
Zamanında düzeltirseniz hayır: aleyhine tanıklık yapılan kişi hakkında hak kısıtlayıcı bir karar veya hüküm verilmeden gerçeği söylerseniz cezaya hükmolunmaz. Ayrıntılar ifade değiştirme yazısında.
Hatırlamadığım bir konuda “hatırlamıyorum” demek suç mu?
Hayır, bilmediğinizi veya hatırlamadığınızı söylemek suç değildir. Suç, bildiğiniz bir şeye aykırı beyanda bulunmak ya da bildiğinizi gerçeğe aykırı biçimde inkâr etmektir.
Tanık olarak çağrıldığım hâlde gitmezsem ne olur?
Mazeretsiz gelmeyen tanık zorla getirilebilir ve gelmemesinin yol açtığı giderleri ödemeye mahkûm edilir (CMK m. 44). Yasal bir sebep olmadan tanıklıktan kaçınmak ise disiplin hapsine yol açabilir.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.