Seri muhakeme usulü

Usul, soruşturma sonunda kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilmeyen dosyalarda uygulanır. Klasik bir duruşma yapılmaz: savcının belirlediği yaptırımı mahkeme, şüpheliyi avukatı yanında dinledikten sonra daha ağır olmamak üzere hükme bağlar ya da talebi reddedip dosyayı savcılığa geri gönderir (CMK m. 250/9).

Ayrıntılı rehber: Seri muhakeme teklifini kabul etmenin artısı ve riski

Bilmeniz gerekenler

• Kapsam dardır: başkasının kimliğini kullanma, trafik güvenliğini tehlikeye sokma, mühür bozma, gürültüye neden olma gibi kanunda tek tek sayılan suçlarda uygulanır.
• Teklifin kabulü ancak müdafi huzurunda geçerlidir; mazeretsiz olarak mahkemeye gelmeyen şüpheli bu usulden vazgeçmiş sayılır.
• Usul tamamlanamazsa kabul beyanınız sonraki yargılamada aleyhinize delil olarak kullanılamaz (CMK m. 250/10).
• Belirlenen ceza seçenek yaptırıma çevrilebilir, ertelenebilir ya da hükmün açıklanması geri bırakılabilir (CMK m. 250/5-6).
• Mahkemenin bu usulle kurduğu hükme karşı yol istinaf değil, itirazdır (CMK m. 250/14).

Sık karıştırılan

Basit yargılama usulü (CMK m. 251) ile karıştırılır. Basit yargılama, iddianame kabul edildikten sonra mahkemenin duruşma yapmadan karar vermesidir; sanığın kabulü aranmaz ve mahkûmiyette indirim dörtte birdir. Seri muhakeme ise dava açılmadan, şüphelinin kabulüyle ve yarı indirimle işler.

Sık sorulan sorular

Seri muhakeme ile uzlaştırma arasındaki fark nedir?

Uzlaştırmada mağdurla anlaşırsınız ve edim yerine getirilince dosya ceza verilmeden kapanır. Seri muhakemede ise mağdurla anlaşma yoktur; savcının belirlediği cezayı kabul edersiniz ve sonuç, HAGB uygulanmadıkça bir mahkûmiyettir.

Seri muhakemeyi kabul edersem sabıkam olur mu?

Hüküm HAGB ile geri bırakılmazsa evet; kesinleşen mahkûmiyet adli sicile işlenir. Cezanın ertelenmesi veya adli para cezasına çevrilmesi bu sonucu değiştirmez; savcı koşullar varsa HAGB de uygulayabilir (CMK m. 250/6).

Seri muhakeme teklifini reddedersem ne olur?

Soruşturma genel hükümlere göre devam eder ve dava açılırsa normal yargılama yapılır; yarı indirimden yararlanamazsınız. Usul yarıda kalırsa önceki kabul beyanınız ve usule ait belgeler sonraki işlemlerde delil olarak kullanılamaz (CMK m. 250/10).

Birlikte suçlandığım kişi kabul etmezse seri muhakeme uygulanır mı?

Hayır, suç iştirak hâlinde işlenmişse şüphelilerden birinin kabul etmemesi usulü herkes için engeller (CMK m. 250/11). Kapsamdaki suç kapsam dışı başka bir suçla birlikte işlenmişse de uygulanmaz.