Kesinleşme şerhi

Bir karar kesinleştiğinde bunu gösteren ayrı bir belge düzenlenmez; mahkeme kararın aslına ya da onaylı örneğine “kesinleşmiştir” notunu ve tarihini düşer. Bu not, kararın artık kanun yoluna götürülemeyeceğini ve hukuki sonuçlarını doğurmaya başladığını gösterir. Başka mahkemeler, kurumlar ve işverenler kararı işleme koymak için çoğu zaman bu şerhi arar.

Kanundaki yeri

CMK’da kesinleşme şerhini ayrıca tanımlayan bir madde yoktur; şerh mahkeme kalem uygulamasının bir parçasıdır. Önemi, kesinleşmeye bağlanan sonuçlardan gelir: mahkûmiyet hükmü kesinleşmeden infaz edilemez ve mahkeme kesinleşen hükmü infaz için Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (5275 s. K. m. 4/1, 5/1). Haksız tutuklama tazminatında süre, kararın kesinleştiğinin ilgiliye tebliğinden itibaren üç ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıldır (CMK 142/1). Kesinleşme tarihi, kanun yolu süresinin dolduğu ya da üst mahkemenin kesin kararını verdiği tarihtir.

Uygulamada ne anlama gelir

Beraat ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararı aldıysanız kesinleşme şerhli bir örneği saklamanız işinizi kolaylaştırır: tutuklulukta geçen süre için tazminat istemek, iş başvurusunda ya da güvenlik soruşturmasında durumunuzu belgelemek için bu örnek istenir. Şerhli örneği dosyanın bulunduğu mahkeme ya da savcılık kaleminden dilekçeyle alabilirsiniz; avukatınız UYAP üzerinden de ulaşabilir. Şerhteki tarih yanlışsa, örneğin tebligat usulsüz olduğu hâlde karar kesinleşmiş gösterilmişse, mahkemeye başvurup düzeltilmesini istemek ve kanun yolu başvurusunu da yapmak gerekir. Kararın anlamı beraat kararı yazısında, tazminat süreci haksız tutuklama tazminatının nasıl alındığı yazısında anlatılıyor.

Örnek

Altı ay tutuklu kaldıktan sonra beraat eden bir kişinin kararı, istinaf süresinde kimse başvurmadığı için kesinleşir. Mahkeme kalemi karara kesinleşme şerhini düşer ve kesinleşmeyi kişiye tebliğ eder. Kişi bu tebliğden itibaren üç ay içinde, şerhli karar örneğini de ekleyerek Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonuna tazminat başvurusunda bulunur (CMK 142/2, 6384 s. K.).

Sık karıştırılan

Kesinleşme şerhi ile kesinleşme aynı şey değildir: kesinleşme hukuki bir durumdur, şerh ise bu durumun karar üzerine yazılmış kaydıdır. Şerhin geç düşülmesi kesinleşme tarihini değiştirmez. Mahkûmiyet kararı kesinleşince kayıt ayrıca adli sicile işlenir.

Sık sorulan sorular

Kesinleşme şerhi ile gerekçeli karar arasındaki fark nedir?

Gerekçeli karar, mahkemenin hükmü ve nedenlerini yazdığı belgedir; kesinleşme şerhi ise bu kararın altına sonradan eklenen ve kesinleşme tarihini gösteren nottur.

Kesinleşme şerhi düşülmeden ceza infaz edilir mi?

Hayır. Kesinleşmemiş mahkûmiyet hükmü infaz edilemez; infaz için mahkeme kesinleşen hükmü Cumhuriyet başsavcılığına gönderir (5275 s. K. m. 4/1, 5/1).

Kesinleşme şerhi ne kadar sürede düşülür?

Kanunda belirli bir süre yoktur. Kalem, kanun yolu süresinin dolmasını ya da üst mahkeme kararının dosyaya dönmesini bekler; bu yüzden şerhin düşülmesi haftalar sürebilir.