İnfaz

Mahkeme hükmü verir, ama o hükmü hayata geçiren Cumhuriyet başsavcılığıdır. Hapis cezasında infaz, kişinin cezaevine alınmasıyla başlar ve koşullu salıverilme ile denetim süresinin tamamlanmasıyla biter. Adli para cezasında ise infaz, paranın ödenmesi ya da ödenmezse hapse çevrilmesiyle gerçekleşir.

Ayrıntılı rehber: hapis cezasının kesinleşmeden cezaevine girişe kadar hangi adımlarla infaz edildiği

Bilmeniz gerekenler

• Hüküm kesinleşmeden infaz yapılamaz (5275 SK m. 4/1).
• İnfazı savcılık izler ve denetler (m. 5/1); çağrı kâğıdı tebliğinden sonra 10 gün içinde teslim olmanız gerekir (m. 19/1).
• Cezanın hesabında tereddüt varsa infaz hâkimliğinden karar istenir; bu başvuru kendiliğinden infazı durdurmaz (m. 98).
• Cezanın tamamı cezaevinde çekilmez; çoğu dosyada koşullu salıverilme ile erken tahliye olur. Önceki mahkûmiyetler için mükerrirlere özgü infaz rejimi daha ağır hesap öngörür.

Sık karıştırılan

İnfazın ertelenmesi cezanın başlangıcını ileri atar (cezanın infazının ertelenmesi); hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında ise ortada infaz edilecek bir hüküm yoktur, çünkü hüküm hiç açıklanmamıştır.

Sık sorulan sorular

İnfaz ile hüküm arasındaki fark nedir?

Hüküm mahkemenin verdiği karardır; infaz ise kesinleşen bu kararın savcılık eliyle uygulanmasıdır. Mahkeme cezayı belirler, cezaevine giriş ve çıkış tarihlerini savcılık hesaplar.

İstinaf veya temyiz sürerken cezaevine girilir mi?

Hayır, hüküm kesinleşmeden ceza infaz edilmez (5275 SK m. 4/1). Ancak kişi tutukluysa kanun yolu süresince tutuklu olarak kalabilir; bu süre sonra cezadan düşülür.

Ceza doğrudan açık cezaevinde çekilebilir mi?

Evet. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alanlar cezaya doğrudan açık cezaevinde başlar; terör, örgüt ve cinsel suçlar gibi istisnalar vardır (5275 SK m. 14/2).

Ceza hafta sonları cezaevinde kalarak çekilebilir mi?

Evet, bazı cezalarda. Kasıtlı suçlarda toplam 3 yıl, taksirli suçlarda (taksirle öldürme hariç) toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasında infaz hâkimi, hükümlünün talebiyle cezanın hafta sonları ya da geceleri çektirilmesine karar verebilir (5275 SK m. 110/1).

Adli para cezası ödenmezse ne olur?

Ödenmeyen kısım hapse çevrilir; hükümlü önce bu süre karşılığında kamuya yararlı bir işte çalıştırılır, uymazsa kalan kısım açık cezaevinde çektirilir (5275 SK m. 106/3). Ayrıntı: adli para cezasının hapse çevrilmesi.