Koşullu salıverilmenin geri alınması

Koşullu salıverilen kişi cezasını bitirmiş sayılmaz; kalan süreyi dışarıda, denetim altında geçirir. Bu süre iyi hâlle tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılır. Süre içinde kasıtlı bir suç işlenir veya yükümlülüklere uyulmazsa koşullu salıverilme kararı geri alınır ve kişi cezaevine döner.

Kanundaki yeri

5275 sayılı Kanunun 107/12. maddesine göre geri alma iki sebebe bağlıdır: denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemek ya da yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmek. Sonucu 107/13. madde belirler. Yeni suç hâlinde, o suçun işlendiği tarihten başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere, yeni suçtan verilen hapis cezasının iki katı kadar süre cezaevinde aynen çektirilir. Yükümlülük ihlalinde ise ihlal tarihi ile hak ederek tahliye tarihi arasındaki süreyi aşmamak üzere hâkimin takdir ettiği bir süre çektirilir. Geri almadan sonra aynı hüküm için bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.

Uygulamada ne anlama gelir

Kararı, hükmü veren ilk derece mahkemesinin bulunduğu yer infaz hâkimliği dosya üzerinden verir ve karara itiraz edilebilir (m. 107/15). Kanun bu maddede yeni suçtan hapis cezasına mahkûm edilmeyi arar; yalnız soruşturma açılması geri alma için yeterli değildir. Taksirli suç da geri alma sebebi değildir. Geri alma sonucunda cezası aynen infaz edilen kişi doğrudan açık cezaevine alınamaz (m. 14/2-a) ve konutta infazdan yararlanamaz (m. 110/9-d). Oranlar ve hesap için koşullu salıverilme rehberine, sürelerin nasıl birleştiğini görmek için infaz hesaplama yazısına bakabilirsiniz.

Örnek

4 yıl hapis cezası alan bir kişi 2 yılı cezaevinde geçirip koşullu salıverilir; denetim süresi 2 yıldır. Salıverildikten 1 yıl sonra kasten yaralama suçu işler ve bu suçtan 6 ay hapis cezası alır. İki katı 1 yıl eder; hak ederek tahliye tarihine de 1 yıl kaldığından kişi 1 yılı cezaevinde aynen çeker. Yeni suçtan aldığı 6 aylık ceza ise ayrıca infaz edilir.

Sık karıştırılan

Bu kavram, denetimli serbestlik ihlali ile karıştırılır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önceki dönemde cezanın dışarıda çekilmesidir; ihlalin sonucu açık cezaevine dönüştür. Geri alma ise koşullu salıverilme tarihinden sonraki denetim süresinde yaşanır.