Kavgaya Karıştım Şikayetçi Oldular: Şimdi Ne Olacak?

Kavganın Ertesi Günü Dosyanız Aslında Nerede Duruyor

Kavga sonrası olay yerine polis geldiyse ya da taraflardan biri karakola gittiyse bir tutanak düzenlenir. O tutanak, ihbar veya şikayet dilekçesiyle birlikte Cumhuriyet Başsavcılığına gider. Savcılık bir soruşturma numarası açar. Siz henüz hiçbir şey yapmamışken dosyanız çoktan sistemde görünür.

Savcı bu aşamada delilleri toplatır. Karşı tarafın darp raporunu ister, varsa güvenlik kamerası kayıtlarını getirtir, tanıkları dinletir. Sizi de ifadeye çağırır. Bu çağrı çoğu zaman polis üzerinden yapılır ve “karakola gel” şeklinde gelir.

İki Taraf da Şikayetçiyse Herkes Hem Şüpheli Hem Mağdur Olur

Karşılıklı kavgalarda en sık karşılaştığım durum budur. Siz şikayetçi olursunuz, karşı taraf da şikayetçi olur. Sonuçta iki ayrı soruşturma açılır ya da tek dosyada iki şüpheli birden yer alır. Yani aynı olayda hem mağdur hem şüpheli sıfatını taşırsınız.

Bu durum insanların kafasını en çok karıştıran noktadır. “Ben şikayetçiyim, nasıl şüpheli oluyorum?” diye sorarlar. Ceza hukuku kavgayı bir bütün olarak görmez; her darbeyi ayrı bir fiil olarak değerlendirir. Karşı taraf size vurduysa o bir suç, siz ona vurduysanız o da ayrı bir suçtur.

Uygulamada savcılık bu dosyaları birleştirir. Tek iddianame düzenlenir, iki kişi de sanık olarak yargılanır. Mahkeme sonunda her iki tarafa da ceza verebilir ya da haksız tahrik nedeniyle her ikisinin cezasını da indirebilir.

Kavgayı Kimin Başlattığı Nasıl Belirleniyor: Kamera, Tanık ve Rapor

Kimin başlattığı sorusu dosyanın en kritik sorusudur. Çünkü cevabı, haksız tahrik indirimini ve hatta meşru savunmayı belirler. Savcı bunu üç ana kaynaktan çıkarmaya çalışır: görüntü kaydı, tanık beyanı ve adli rapor.

Görüntü kaydı en güçlü delildir. Sokak kamerası, iş yeri kamerası, apartman girişi kamerası veya bir başkasının cep telefonu videosu olabilir. Bu kayıtların büyük kısmı belirli bir süre sonra kendiliğinden silinir. Kavganın geçtiği yerde kamera olduğunu düşünüyorsanız beklemeyin, hemen savcılığa dilekçe verip kayıtların istenmesini talep edin.

Tanık beyanı ikinci sıradadır. Yakınlarınızın tanıklığı elbette dinlenir ama mahkeme tarafsız tanığa daha çok değer verir. Olayı gören esnaf, yoldan geçen bir kişi ya da taksi şoförü, sizin arkadaşınızdan daha ağır basar. Adli rapor ise yaraların yerini ve ağırlığını gösterir; kimin daha çok darbe aldığını, savunma yaralanması olup olmadığını ortaya koyar.

Meşru savunma nerede devreye girer

Size saldırıldıysa ve siz sadece bu saldırıyı savuşturmak için karşılık verdiyseniz meşru savunma gündeme gelir. Burada kilit kelime orantıdır. Yumrukla gelen birine bıçakla karşılık vermek meşru savunma sayılmaz.

TCK 25/1: (1) Gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş, gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Saldırı bittikten sonra karşı tarafı kovalayıp vurmanız da meşru savunma kapsamı dışına çıkar. Mahkeme “saldırı o anda devam ediyor muydu” sorusunu sorar. Cevap hayırsa, elinizde en fazla haksız tahrik indirimi kalır.

Karakolda İfade Verirken Kavgayı Anlatma Biçiminiz Dosyayı Şekillendirir

İfade tutanağı dosyanın omurgasıdır. Yıllar sonra mahkemede o tutanak okunur ve size “burada böyle demişsiniz” diye sorulur. Sonradan değiştirmek çok zordur. Bu yüzden ilk ifade, sürecin en önemli anıdır.

CMK 147/1-e uyarınca size susma hakkınız hatırlatılır. Susmak suçu kabul etmek değildir ve aleyhinize yorumlanamaz. Olayı tam hatırlamıyorsanız, sinirliyseniz ya da avukatınız yanınızda değilse susup savcılıkta veya avukatınızla birlikte ifade vermeniz tamamen hakkınızdır.

CMK 147/1-c: Müdafi seçme hakkının bulunduğu ve onun hukukî yardımından yararlanabileceği, müdafiin ifade veya sorgusunda hazır bulunabileceği, kendisine bildirilir. Müdafi seçecek durumda olmadığı ve bir müdafi yardımından faydalanmak istediği takdirde, kendisine baro tarafından bir müdafi görevlendirilir.

İfadede en çok yapılan hata abartmaktır. “Ona hiç dokunmadım” deyip sonra kamera kaydında vurduğunuz görülürse, tüm beyanınızın güvenilirliği çöker. Bunun yerine gerçeği anlatın: kimin başlattığını, size ne dendiğini, ne yapıldığını, kendinizi neden savunmak zorunda kaldığınızı sırasıyla söyleyin. Lehinize olan delilleri de ifadenize yazdırın; kamera var mı, tanık kim, siz de rapor aldınız mı.

Kalabalık Kavgada Vurmadığınız Halde Neden Şüpheli Sayılıyorsunuz

Toplu kavgalarda kimin kime vurduğu çoğu zaman belirlenemez. Karşı taraf olay yerinde bulunan herkesin adını verir. Polis de o isimlerin hepsini şüpheli olarak tutanağa geçirir. Sonuçta hiç yumruk atmamış biri kendini soruşturmanın içinde bulur.

Bu durumda savunmanız iki eksene oturur. Birincisi, fiilin size ait olduğunun ispatlanamadığıdır; ceza hukukunda şüphe sanık lehine yorumlanır. İkincisi, orada bulunmanızın tek başına suç oluşturmadığıdır. Ayırmaya çalışan, araya giren ya da uzakta duran kişi fail sayılmaz.

Pratikte bu tür dosyalarda kamera görüntüsü hayat kurtarır. Ayırmaya çalıştığınız görüntüde net şekilde görünüyorsa savcı çoğu zaman hakkınızda kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Görüntü yoksa dava açılır ve beraat kararı mahkemeden çıkar; ama bu bir yıl ya da daha uzun sürebilir.

Uzlaşma Çağrısı Geldiğinde Karşılıklı Şikayetler Nasıl Kapanır

Kasten yaralama suçu uzlaştırma kapsamındadır. Savcı yeterli şüphe görürse dosyayı doğrudan uzlaştırma bürosuna gönderir. Büro bir uzlaştırmacı görevlendirir ve bu kişi sizi telefonla arayıp teklifte bulunur.

CMK 253/1-1: Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),

Teklif geldiğinde acele karar vermeyin ama süreyi de kaçırmayın. CMK 253/4’e göre kendinize teklif yapıldıktan sonra yedi gün içinde cevap vermezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız. Ret, dosyanın iddianameyle mahkemeye gitmesi demektir.

Karşılıklı kavgalarda uzlaşma en temiz çözümdür. İki taraf da birbirinden şikayetçiyse, iki dosya birden kapanır. Uzlaşma illa para ödemek anlamına gelmez; karşılıklı özür, birbirinden şikayetçi olmama ya da bir daha rahatsız etmeme taahhüdü de edim olabilir. Uzlaşma sağlanıp edim yerine getirilirse savcı kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir; adli sicilinize hiçbir şey işlemez ve tazminat davası da açılamaz.

Dava Açılırsa: Alacağınız Ceza, İndirimler ve Cezaevine Girmeme İhtimaliniz

Uzlaşma olmazsa savcı iddianame düzenler ve dosya asliye ceza mahkemesine gider. Cezanın miktarı, yaralamanın ağırlığına göre değişir. Kavgadan çıkan tipik yaralanmalar genellikle basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek nitelikte olur.

TCK 86/2: (2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.

Yaralanma bu sınırı aşarsa TCK 86/1 devreye girer ve ceza yükselir. Silah kullanılması, kemik kırılması ya da yüzde sabit iz kalması gibi durumlarda TCK 86/3 ve 87. madde uygulanır; bu hallerde uzlaştırma da mümkün değildir, ceza katlanarak artar ve suç şikayete bağlı olmaktan çıkar. Bir sopa, şişe veya kemer bile somut olayda silah sayılabilir.

Haksız tahrik indirimi

Kavga dosyalarında en sık uygulanan indirim budur. Karşı taraf size hakaret ettiyse, önce vurduysa ya da ailenize sözlü saldırıda bulunduysa bu bir haksız fiildir. Mahkeme tahrikin derecesine göre cezada ciddi bir indirim yapar.

TCK 29/1: (1) Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işleyen kimseye, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine onsekiz yıldan yirmidört yıla ve müebbet hapis cezası yerine oniki yıldan onsekiz yıla kadar hapis cezası verilir. Diğer hallerde verilecek cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadarı indirilir.

Cezaevine girer misiniz

Kavga dosyalarında ilk kez yargılanan kişilerin cezaevine girmesi pratikte istisnadır. Ceza belli bir sınırın altında kalırsa mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verebilir. Bu karar verilirse hüküm sizin hakkınızda hukuki sonuç doğurmaz ve denetim süresini temiz geçirirseniz dava düşer.

CMK 231/5: (5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.

Bu karar için daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olmanız ve mağdurun zararını gidermeniz aranır. HAGB verilmezse ikinci yol cezanın ertelenmesidir; TCK 51’e göre koşullar varsa hapis cezası infaz edilmez, yerine bir denetim süresi belirlenir. Üçüncü ihtimal ise kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesidir; ancak basit yaralamada (TCK 86/2) hâkim hapis ile adli para cezası arasında hapsi seçtiyse bu çevirme yapılamaz (TCK 50/2).

Yaşanmış Olaydan

Bir sabah ofisime gelen adam elinde iki kağıtla oturdu: biri hastaneden aldığı darp raporu, diğeri karakoldan gelen ifade daveti. Trafikte önüne kırılan bir araçla tartışmış, iki taraf da inmiş, karşılıklı birkaç yumruk gitmiş. Kavga çevredekiler tarafından ayrılmış ama iki taraf da ayrı ayrı hastaneye gidip rapor almış, sonra da birbirinden şikayetçi olmuş. Ertesi gün ikisi de aynı karakola ifadeye çağrılmıştı.

İlk yaptığım şey ifadeye gitmeden önce olay yerini konuşmak oldu. Kavganın geçtiği kavşakta belediye kamerası ve köşedeki bir bankanın dış kamerası vardı. Aynı gün savcılığa dilekçe verip her iki kaydın da istenmesini talep ettim. Kayıtlar silinmeden geldi ve görüntüde ilk hamleyi karşı tarafın yaptığı, aracından inip müvekkilimin camına vurduğu net şekilde görünüyordu. İfadede bu görüntüye dayanarak olayı sırasıyla anlattık; abartmadan, savunma yaptığını söyleyerek.

Savcılık dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderdi. İlk turda karşı taraf reddetti, çünkü kendini haklı görüyordu. Kamera kaydının dosyaya girdiğini öğrendikten sonra tavrı değişti ve iddianame düzenlenmeden önce avukatıyla birlikte savcılığa başvurup uzlaştıklarını beyan ettiler. Edim olarak karşılıklı özür ve şikayetten vazgeçme kararlaştırıldı. Sonuçta iki dosya da kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla kapandı; ikisinin de sicilinde hiçbir kayıt kalmadı.