YUKK 9 Giriş Yasağı Süresi: Kaç Yıl, Nasıl Kaldırılır, Dava

YUKK 9 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

YUKK 9 bugünkü hâlini 2019’da 7196 sayılı Kanunla aldı: birinci fıkradaki “Türkiye dışında olup da” ibaresi çıkarıldı, dördüncü ve yedinci fıkralar yeniden yazıldı, sekizinci fıkra eklendi. Yasağın süresine ilişkin üçüncü fıkra ile yasağı kaldırma yetkisini düzenleyen altıncı fıkra 2013’teki ilk metniyle duruyor.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

YUKK 9’un sekiz fıkrası üç gruba ayrılır: kimlere yasak konulacağı (1, 2), yasağın süresi (3), yasak konulmayabilecek ya da kaldırılabilecek hâller ve ön izin (4–8). Yasağın kişiye nasıl bildirileceği ise hemen ardındaki 10. maddededir.

1. fıkra: kamu düzeni, güvenliği ve sağlığı nedeniyle yasak

Başkanlık, gerektiğinde ilgili kurumların görüşünü alarak kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından girişinde sakınca görülen yabancının ülkeye girişini yasaklayabilir. Bu yasak bir sınır dışı kararına bağlı değildir; yurt dışındaki bir yabancıya da, 2019’dan beri açıkça Türkiye’deki bir yabancıya da konulabilir. İdarenin takdir yetkisi geniştir ama sınırsız değildir: yasağın sebebi somut bilgiyle ortaya konulmalıdır. Kamu sağlığı sebebi de bu fıkradadır; Danıştay kararlarında bulaşıcı hastalık açıklamasıyla geçen kayıt kodları bu sebebin örneğidir.

2. fıkra: sınır dışı edilen yabancıya yasak

Türkiye’den sınır dışı edilen yabancının girişi Başkanlık veya valilik tarafından yasaklanır. Fıkra “yasaklanır” der; burada kural yasak konulmasıdır ve istisnalar dördüncü ve beşinci fıkralardadır. Sınır dışı kararına karşı 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılabildiğini unutmayın (YUKK 53/3); sınır dışı kararı iptal edilirse ona bağlı yasağın dayanağı da tartışılır, kaldırılması ayrıca istenmelidir.

3. fıkra: beş yıl ve on yıl daha

Giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır. Kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit varsa Başkanlık bu süreyi en fazla on yıl daha artırabilir; böylece toplam süre 15 yılı bulabilir. Artırma yetkisi yalnız Başkanlıktadır ve “ciddi tehdit” şartına bağlıdır; kamu sağlığı gerekçesi artırma sebepleri arasında sayılmaz. Yasağın başlangıç ve bitiş tarihini tebliğ belgesinden ya da sistem kaydından mutlaka öğrenin.

4. ve 5. fıkralar: kendiliğinden çıkanlar ve terke davet

Vize veya ikamet izni süresi bitmiş olup bu durum tespit edilmeden önce çıkmak için valiliğe başvuran yabancıya, idari para cezalarını ödemişse ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamışsa giriş yasağı konulmayabilir. Türkiye’yi terke davet edilip kendisine verilen 15 ila 30 günlük süre içinde ülkeyi terk eden yabancı için de aynı imkân vardır (YUKK 56). İki fıkra da “alınmayabilir” der; yasak konulmaması bir hak değil, idarenin takdiridir. Ama süresinde ve kendiliğinden çıkmanın giriş yasağı riskini azalttığı açıktır.

6. fıkra: yasağın kaldırılması ve süreli giriş izni

Başkanlık giriş yasağını kaldırabilir ya da yasak saklı kalmak üzere yabancının belirli bir süre için girişine izin verebilir. Bu fıkra, yasaktan kurtulmanın idari yoludur: başvuru Başkanlığa yapılır ve bir İYUK 10 başvurusudur, yani 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Türkiye’deki aile bağları (Türk vatandaşı eş ve çocuk), tedavi, bir yargılamaya katılma zorunluluğu ya da yasağın dayanağının ortadan kalkması bu başvuruda ileri sürülebilecek başlıca sebeplerdir. Başvurunun nasıl hazırlanacağını giriş yasağı kodu nasıl kaldırılır yazısında adım adım anlattım.

7. ve 8. fıkralar: ön izin ve uygulama esasları

Başkanlık kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı sebebiyle; valilikler ise ödenmemiş idari para cezaları ve kamu alacakları sebebiyle yabancının ülkeye kabulünü ön izin şartına bağlayabilir. Ön izin bir yasak değildir; ama izin çıkmadan sınırdan geçilemez. Ödenmemiş idari para cezası yüzünden konulan ön izin şartı, borç ödenince kaldırılması istenebilecek bir kayıttır. Sekizinci fıkra, maddenin uygulama ayrıntılarını Bakanlığın belirleyeceğini söyler.

Uygulamada en çok sorulanlar

Giriş yasağı dosyalarında en sık beş soru; yasağın gerekçesi, Türkiye’deyken konulan yasak, başvurunun nereye yapılacağı, kamu sağlığı kodları ve mahkeme kararının kesinliği üzerinedir.

Giriş yasağının gerekçesi “istihbari bilgi”; dava kazanılabilir mi?

Kazanılabilir; idarenin takdir yetkisi geniştir ama soyut bir “güvenlik” ifadesi yeterli değildir. Danıştay, adının bir listede “Çeçen Komutan” notuyla geçmesi dışında hakkında somut bilgi ve belge bulunmayan yabancıya konulan giriş yasağını hukuka aykırı bulup davayı reddeden kararı bozuyor. Davada idareden yasağa dayanak bilgi ve belgelerin getirtilmesini isteyin; idare bunları sunamazsa iptal kararı verilmesi mümkündür. Hakkınızda ceza soruşturması veya mahkûmiyet yoksa bunu belgeleyin.

Türkiye’deyken giriş yasağı konuldu; bu mümkün mü?

Mümkündür. 2019’a kadar birinci fıkrada “Türkiye dışında olup da” ibaresi vardı ve bu ibare, yasağın yalnız yurt dışındakilere konulabileceği yönünde itirazlara yol açıyordu. Danıştay, ibare metinde dururken bile kamu düzeni ve güvenliği bakımından sakıncalı görülen kişilere ülke içindeyken de 9. maddenin uygulanabileceğini kabul ediyor; ibare 7196 sayılı Kanunla zaten çıkarıldı. Aynı kararda, somut bilgi bulunmadığı için yasak yine de hukuka aykırı bulundu.

Kaldırma başvurusunu nereye yapmalıyım?

Kaldırma ve süreli giriş izni yetkisi kanunda Başkanlığa verilmiştir (9/6); başvuruyu Başkanlığa yapın ya da il göç idaresine veriyorsanız Başkanlığa iletilmesini açıkça isteyin. Vekil aracılığıyla başvuruyorsanız vekaletnameyi mutlaka ekleyin: Danıştay, vekaletname eklenmediği için il göç idaresinin işleme koymadığı ve Başkanlığa iletmediği başvuruda, davaya il göç idaresinin bulunduğu yer idare mahkemesinin bakacağını kabul ediyor. Başvuru dilekçenizde kodunuzu, yasağın tarihini ve kaldırma gerekçenizi belgeleriyle yazın.

Kamu sağlığı nedeniyle (hastalık kodu) giriş yasağı konuldu; ne yapabilirim?

Kamu sağlığı gerekçesi 9/1’de açıkça sayılır; ama kodun dayanağı olan sağlık durumu değişmişse kaldırma başvurusu güçlüdür. Danıştay, N-78 (bulaşıcı hastalık taşıma) kodunun kaldırılması için il göç idaresine yapılan başvurunun zımnen reddine karşı davada, başvuru Başkanlığa gönderilmediği için yetkili mahkemenin başvurunun yapıldığı il göç idaresinin bağlı olduğu idare mahkemesi olduğunu söylüyor. Başvurunuza güncel sağlık raporunu ve tedaviye ilişkin belgeleri ekleyin.

İdare mahkemesi davamı reddetti; Danıştay’a gidebilir miyim?

Kural olarak hayır; ilk derece kararına karşı bölge idare mahkemesine istinaf yolu açıktır, ama YUKK’tan doğan davalarda bölge idare mahkemesinin kararı çoğu durumda kesindir. 7589 sayılı Kanunla getirilen yeni temyiz imkânı da YUKK davalarını kapsamaz (İYUK 46/2). Danıştay, G-87 tahdit kodu davasında bölge idare mahkemesi kararının kesin olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddedilmesini onuyor. Bu yüzden dava dilekçesini ve istinaf dilekçesini ilk seferde eksiksiz hazırlamak gerekir. Sınır dışı süreciyle bağlantısı için sınır dışı kararına itiraz rehberine bakabilirsiniz.

İlgili maddeler

YUKK 9, sınır dışı ve giriş işlemlerini düzenleyen diğer maddelerle birlikte okunur.

• YUKK 10: Giriş yasağının tebliğini ve tebligatta itiraz haklarının gösterilmesini düzenler.
• YUKK 53: Sınır dışı kararını ve bu karara karşı 7 günlük dava süresini düzenler.
• YUKK 54: Sınır dışı edilecek yabancıları sayar; sınır dışı edilen yabancıya 9/2’ye göre yasak konulur.
• YUKK 56: Türkiye’yi terke davet ve 15 ila 30 günlük çıkış süresini düzenler; süresinde çıkana 9/5’e göre yasak konulmayabilir.
• YUKK 57: Sınır dışı edilecek yabancının idari gözetimini düzenler.
• İYUK 7: Giriş yasağına ve kaldırma başvurusunun reddine karşı 60 günlük dava süresini düzenler.

Danıştay Kararları

Danıştay 10. Daire, 10.06.2021 tarihli, 2016/16059 E., 2021/3251 K.

Rusya Federasyonu vatandaşı davacı hakkında 2015’te Türkiye’ye giriş yasağı konulmuş, idare mahkemesi istihbarat raporları ve G-87 kodu nedeniyle davayı reddetmişti. Danıştay, Anayasa Mahkemesinin yurda giriş yasağına ilişkin bireysel başvuru kararındaki ilkeleri aktardı; yasağa dayanak gösterilen yazılarda yirmi kişilik bir listede davacının adının karşısında yalnız “Çeçen Komutan” yazdığını, MİT’in tahdit koduna dayanak bilgi bulunmadığını bildirdiğini, ceza soruşturması da olmadığını tespit etti. Somut bilgi ve belge sunulmadığı için işlemin hukuka aykırı olduğuna karar vererek mahkeme kararını bozdu.

… Ancak yurda giriş yasağı işlemi tesis edilirken, idarece, hakkında yurda giriş yasağı kararı alınacak kişi yönünden bu yasağın uygulanmasını gerektirecek sebeplerin varlığının yeterli ve ciddi bilgiler ile ortaya konulması gerektiği kuşkusuzdur. …

… davacı hakkında kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından sakıncalı olduğu hususuna ilişkin olarak somut herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmadığı, öte yandan, davacıya yönelik ceza soruşturması veya kovuşturması olduğuna ilişkin de dava dosyası içerisinde herhangi bir bilgi ve belgenin yer almadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacının yurda girişinin yasaklanması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 10. Daire, 17.05.2021 tarihli, 2016/3770 E., 2021/2312 K.

Rusya Federasyonu vatandaşı davacı, Türkiye’de bulunduğu sırada hakkında konulan giriş yasağının kaldırılmasını istemiş, başvurusu reddedilmiş, idare mahkemesi istihbarat raporlarına dayanarak davayı reddetmişti. Davacı, işlem tarihindeki 9/1 metninde yer alan “Türkiye dışında olup da” ibaresi nedeniyle yasağın ülke içindeki kişiye uygulanamayacağını ileri sürdü. Danıştay bu itirazı kabul etmedi; ancak davacının adının yalnız çatışma bölgelerine geçişte güzergâh kullanan yabancılar listesinde yer aldığını, somut bir bilgi, belge veya ceza soruşturması bulunmadığını belirterek davanın reddi kararını bozdu.

… her ne kadar işlem tarihindeki haliyle 6458 sayılı Kanun’un 9. maddesi, 1. fıkrasında, “Türkiye dışında olup da” ibaresi yer almakta ise de, bu ibare nedeniyle anılan hükmün kamu düzeni ve kamu güvenliği bakımından sakınca oluşturan kişiler yönünden ülke içinde bulunmaları halinde uygulanamayacağından söz etmenin mümkün olmadığı, dolayısıyla ülke güvenliği açısından mahsurlu olanlar için söz konusu maddenin uygulanabileceği sonucuna varılmıştır. …

↑ Metne dön

Danıştay 10. Daire, 18.09.2025 tarihli, 2025/3880 E., 2025/3927 K.

Özbekistan uyruklu davacının avukatı, müvekkili hakkındaki Ç-120 tahdit kodunun kaldırılması için İstanbul İl Göç İdaresine başvurmuş, başvurunun zımnen reddine karşı dava açmıştı; İstanbul ve Ankara idare mahkemeleri birbirini yetkili saydı. İl göç idaresi, dilekçeyi veren avukatın vekaletnamesi olmadığı için başvuruyu işleme koymadığını ve Başkanlığa iletmediğini bildirdi. Danıştay, Başkanlıkça kurulmuş bir işlem bulunmadığını, dava konusu işlemi il göç idaresinin yaptığını belirterek İYUK 32’ye göre İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna kesin olarak karar verdi.

… Bu durumda, davacı vekili tarafından, müvekkili hakkında konulan tahdit kodunun kaldırılması talebiyle İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yapılan 29/12/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptalinin istenildiği, bu başvuru üzerine Göç İdaresi Başkanlığınca tesis edilmiş herhangi bir işlem bulunmadığı gibi, başvurunun Göç İdaresi Başkanlığına da gönderilmediği, davacıya ait başvurunun İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünce vekilin vekaletnamesinin olmaması sebebiyle reddedildiği görüldüğünden, davanın görüm ve çözümünde genel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca işlemi tesis eden merciin bulunduğu yer olan İstanbul ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı bulunduğu İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. …

↑ Metne dön

Danıştay 10. Daire, 12.12.2022 tarihli, 2022/7448 E., 2022/5868 K.

Suriye uyruklu davacı hakkında Göç İdaresi Başkanlığınca N-78 (bulaşıcı hastalık taşıma) tahdit kaydı yapılmış, davacı kaydın ve giriş yasağının kaldırılması için Şanlıurfa İl Göç İdaresine başvurmuştu. Başvurunun zımnen reddine karşı açılan davada Şanlıurfa ve Ankara idare mahkemeleri birbirini yetkili saydı; Başkanlık, dilekçenin kendisine gönderilmediğini bildirdi. Danıştay, Başkanlıkça kurulmuş bir işlem bulunmadığından davaya, işlemi yapan il göç idaresinin bulunduğu yer olan Şanlıurfa İdare Mahkemesinin bakacağına kesin olarak karar verdi. Karar yetkiye ilişkindir; kodun hukuka uygunluğunu değerlendirmez.

… Suriye uyruklu davacı hakkında Göç İdaresi Başkanlığı Düzensiz Göçle Mücadele Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararıyla N-78 (bulaşıcı hastalık taşıma) tahdit veri girişi yapıldığı …

… Bu durumda, davacı tarafından, hakkında konulan tahdit kodunun ve giriş yasağının kaldırılması talebiyle Şanlıurfa İl Göç İdaresi Müdürlüğüne yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptalinin istenildiği, nitekim bu başvuru üzerine Göç İdaresi Başkanlığınca tesis edilmiş herhangi bir işlem de bulunmadığı görüldüğünden, davanın görüm ve çözümünde genel yetki kuralını düzenleyen 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca işlemi tesis eden merciin bulunduğu yer olan Şanlıurfa ilinin idari yargı yeri bakımından bağlı bulunduğu Şanlıurfa İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 10. Daire, 25.06.2025 tarihli, 2025/2035 E., 2025/3225 K.

Davacı, hakkında konulan G-87 tahdit kodunun iptali için dava açmış, idare mahkemesi davayı reddetmiş, bölge idare mahkemesi istinaf başvurusunu kesin olarak reddetmişti. Bu karara karşı yapılan temyiz, kararın kesin olduğu gerekçesiyle bölge idare mahkemesince reddedildi. Danıştay, temyiz istemini reddeden kararı usul ve hukuka uygun bularak onadı; davacının temyiz yolunun kapatılmasının hak arama özgürlüğünü ihlal ettiği iddiası sonucu değiştirmedi.

… Anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, kararın kesin olduğu gerekçesiyle davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir. …

… Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. …

↑ Metne dön