Giriş Yasağı Kodu Nasıl Kaldırılır? Başvuru, Dava, Süre
Giriş yasağı kodu nasıl kaldırılır: Göç İdaresine kaldırma başvurusu, 60 günlük dava, 5 yıllık yasak süresi, tahdit kodları tablosu ve Danıştay kararları.
Giriş yasağı kodu nasıl kaldırılır sorusunun iki cevabı var: Göç İdaresi Başkanlığından yasağın kaldırılmasını istemek ya da yasağa veya bu talebin reddine karşı idare mahkemesinde iptal davası açmak. Hangisinin işe yarayacağı, kodun neden konulduğuna ve size tebliğ edilip edilmediğine bağlıdır. Sistemde görünen “G-87”, “N-82”, “Ç-141” gibi harf ve rakamlar, aslında bir idari kararın kısaltmasıdır; kanun bu kodları tek tek saymaz. Bu yazıda giriş yasağının kim tarafından ve kaç yıl için konulduğunu, kodun gerekçesini nasıl öğreneceğinizi, kaldırma başvurusunu ve davayı adım adım anlatıyorum.
Giriş Yasağı Kodu Nedir, Kim Koyar?
Giriş yasağı kodu, Türkiye’ye girişi yasaklanan ya da girişi ön izne bağlanan yabancı için idarenin sisteme işlediği kayıttır ve dayanağı YUKK m.9’dur. Kanun iki ayrı yasak türü tanır. Birincisi, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı nedeniyle Genel Müdürlüğün (bugünkü adıyla Göç İdaresi Başkanlığının) koyduğu yasaktır:
YUKK 9/1: (1) Genel Müdürlük, gerektiğinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerini alarak, kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından Türkiye’ye girmesinde sakınca görülen yabancıların ülkeye girişini yasaklayabilir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
İkincisi, Türkiye’den sınır dışı edilen yabancılara Genel Müdürlük veya valiliklerce konulan yasaktır (YUKK m.9/2). Ayrıca kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı sebebiyle Başkanlık, idari para cezaları ve kamu alacakları sebebiyle valilikler, yabancının ülkeye kabulünü ön izin şartına bağlayabilir (m.9/7). Ön izin bir yasak değildir; ama Başkanlığın olumlu görüşü alınmadan sınırdan geçemezsiniz (Uygulama Yönetmeliği m.8/3).
Kodların harf ve rakamları ne Kanunda ne de Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik’te geçer. Bu yazının güncellendiği tarih itibarıyla anlamlarını gösteren kamuya açık bir mevzuat metni de yoktur. Aşağıdaki tablo, yalnız Danıştay kararlarının metninde kodun yanında yazan açıklamaları gösterir; internette dolaşan listeler resmî bir yayına dayanmadığı için kararınızı onlara göre vermeyin.
| Kod | Danıştay kararında geçen açıklama veya bağlam |
|---|---|
| G-87 | “Genel Güvenlik” açıklamasıyla geçer; kaldırılması istenen giriş yasağı kodu |
| N-82 | Yurda girişin ön izne tabi kılınmasına ilişkin işlem |
| O-100 | “Yurda Girişi Yasaklı Sığınmacı” açıklamasıyla geçer |
| Ç-138, Ç-141 | Havalimanında kabul edilemeyen yolcu işlemi sırasında girilen kodlar; Ç-141 kodlu 5 yıllık giriş yasağı |
| V-87, Ç-114 ve diğerleri | Kamuya açık resmî bir açıklaması yok; kararınızdaki gerekçeye bakın |
Davada mahkeme kodun harfiyle değil, idarenin dayandığı olgu ve belgeyle ilgilenir. Kodun anlamını tahmin etmek yerine gerekçesini istemek bu yüzden daha önemlidir.
Giriş Yasağı Kaç Yıl Sürer, Ne Zaman Başlar?
Giriş yasağı en fazla 5 yıl için konulur; kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit varsa Başkanlık bu süreyi en fazla 10 yıl daha artırabilir. Kanun hükmü şudur:
YUKK 9/3: (3) Türkiye’ye giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır. Ancak, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit bulunması hâlinde bu süre Genel Müdürlükçe en fazla on yıl daha artırılabilir.
Sınır dışı edilen yabancı için yasak, Türkiye’den çıkış tarihinde başlar; aynı gerekçeye dayalı yasak toplamda 15 yılı geçemez (Uygulama Yönetmeliği m.8/2-a, d). Kanun bazı durumlarda yasak hiç konulmayabileceğini de söyler:
- Kendiliğinden çıkmak isteyenler: vize veya ikamet süresi dolduğu hâlde bu durum tespit edilmeden önce çıkmak için valiliğe başvuran ve hakkında sınır dışı kararı alınan yabancıya, idari para cezalarını ödemiş ve Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamışsa giriş yasağı konulmayabilir (YUKK m.9/4).
- Terke davet edilenler: kendisine çıkış süresi verilip bu süre içinde ülkeyi terk eden yabancı hakkında giriş yasağı kararı alınmayabilir (m.9/5).
Buradaki “alınmayabilir” ifadesi idareye takdir yetkisi verir, size doğrudan bir hak vermez. Yine de ihlal süreniz kısaysa, cezaları ödediyseniz ve kendiliğinden çıktıysanız, yasağın kaldırılması başvurusunda bu olguları belgeleriyle öne çıkarın.
Ayrıca bir engel daha var: sınır dışı masrafı Başkanlıkça karşılanıp geri ödenmeyen yabancının girişine, yasak süresi dolsa bile izin verilmeyebilir; kaldırma başvurusundan önce masrafı ödeyin (m.60/3-ç).
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Kodun Varlığını ve Gerekçesini Nasıl Öğrenirim?
Giriş yasağı kararı size tebliğ edilmek zorundadır; tebliğ yapılmadıysa dava süresi, kararı gerçekten öğrendiğiniz tarihten başlar. Kanuna göre tebligatı, yurt dışından gelen yabancıya sınır kapısındaki yetkili makam, sınır dışı edilen yabancıya valilik yapar ve tebligatta itiraz haklarının nasıl kullanılacağı yazılır (YUKK m.10/1). Uygulama Yönetmeliği, vize veya ikamet için konsolosluğa başvuran yabancıya bu bildirimi konsolosluğun yapacağını da ekler (m.9/1-a).
Uygulamada çoğu kişi yasağı sınır kapısında geri çevrilince ya da vize başvurusu reddedilince öğrenir. Danıştay 10. Daire, kendilerine tebliğ edilmeyen bir giriş yasağını ikamet başvurusu sırasında öğrenen yabancıların davasında süreyi öğrenme tarihinden başlattı ve Kanunda sayılmayan bir sebeple konulan yasağı iptal etti. Bu yüzden yasağı ilk öğrendiğiniz günü, size verilen yazıyı ya da ret formunu mutlaka saklayın.
Gerekçeyi öğrenmek için Başkanlığa ya da işlemi yapan valiliğe yazılı başvurun ve hakkınızdaki kaydın tarihini, dayanağını ve süresini sorun. Türkiye’de ikamet eden yabancılar, kendileriyle ilgili bilgi için karşılıklılık ilkesi çerçevesinde bilgi edinme başvurusu da yapabilir (4982 sayılı Kanun m.4). İstihbari bilgiye dayanan kararlarda idare her ayrıntıyı vermeyebilir; ama davada mahkeme bu belgeleri idareden ister.
Giriş Yasağı Kodu Nasıl Kaldırılır? Önce İdareye Başvuru
Giriş yasağının kaldırılması için Göç İdaresi Başkanlığına yazılı başvuru yapılır; Başkanlık yasağı kaldırabilir ya da yasak sürerken belirli bir süre için girişe izin verebilir (YUKK m.9/6). Başvuru doğrudan ya da il göç idaresi aracılığıyla yapılabilir ve Uygulama Yönetmeliği de Başkanlığın yasağı süre dolmadan kaldırabileceğini tekrarlar (m.8/2-e). İkinci seçenek, yasağın tamamen kalkmasını beklemeden düğün, cenaze, tedavi ya da duruşma gibi belli bir amaçla Türkiye’ye gelmek isteyenler için önemlidir.
Başvuru dilekçesinde şunlara yer verin:
- Kimlik ve pasaport bilgileri, varsa yabancı kimlik numarası, yasağı öğrendiğiniz tarih ve şekil
- Yasağın dayanağı olduğu düşünülen olay (sınır dışı kararı, vize ihlali, ceza dosyası) ve bu olayın sonradan değişen durumu
- Türkiye’deki aile bağları, eş ve çocuklar, taşınmaz, iş veya eğitim ilişkisi
- Ödenen idari para cezası, harç ve sınır dışı masrafına ilişkin makbuzlar
- Talep: yasağın kaldırılması, olmazsa belirli süreli giriş izni
Başvuruya 30 gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve zımni ret tarihinden itibaren dava süresi işler (İYUK m.10). Girişiniz idari para cezası veya kamu alacağı nedeniyle valilikçe ön izne bağlandıysa, ilk adım borcu ödeyip makbuzu valiliğe sunmaktır (YUKK m.9/7). Başvuru ve dava metni için giriş yasağının kaldırılması dilekçesi örneği sayfasına bakabilirsiniz.
Dikkat: Yasak sürerken başka bir pasaportla veya farklı kimlik bilgileriyle Türkiye’ye girmeye çalışmak, giriş yasağına rağmen gelmek sayılır ve tek başına sınır dışı etme sebebidir (YUKK m.54/1-ı). Bu, kaldırma ihtimalini de ciddi biçimde azaltır.
Giriş Yasağına Karşı Dava: Süre, Mahkeme ve İspat
Giriş yasağına veya kaldırma talebinin reddine karşı dava, tebliğden ya da zımni retten itibaren 60 gün içinde, işlemi yapan idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır (İYUK m.7 ve m.32/1). YUKK, giriş yasağına özel bir dava süresi koymaz; sınır dışı kararındaki 7 günlük süre bu davaya uygulanmaz. Yetkili mahkemeyi belirlerken kararı kimin verdiğine bakın: işlemi bir valilik yaptıysa o ilin mahkemesi, Başkanlık yaptıysa Başkanlığın bulunduğu yerin mahkemesi yetkilidir. Danıştay 10. Daire, İstanbul Havalimanında kabul edilemeyen yolcu işlemiyle konulan giriş yasağında işlemi İstanbul Valiliği yaptığı için İstanbul İdare Mahkemesini yetkili saydı.
Yurt dışındaysanız dava dilekçesini Türk konsolosluğuna da verebilirsiniz; dilekçe görevli mahkemeye gönderilir ve kayıt tarihi esas alınır (İYUK m.4). Avukatla dava açacaksanız bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda ya da noterde vekâletname düzenletmeniz gerekir; ayrıntısı avukata vekâletname verme yazısında. Dava açılması işlemi durdurmaz; acil bir giriş ihtiyacınız varsa dilekçede yürütmenin durdurulması da isteyin (İYUK m.27).
Davada idare, yasağa dayanak olan somut bilgiyi göstermek zorunda kalır. Danıştay 10. Daire, istihbarat birimlerinden istenen somut bilgi ve belge gelmeyince giriş yasağının kaldırılması talebinin reddine yönelik davayı reddeden kararı bozdu. Mahkeme idarenin yerine geçip size giriş izni vermez; işlemi iptal eder, idare de karara göre yeniden işlem yapar (İYUK m.28/1). İdare mahkemesi kararına 30 gün içinde istinaf başvurusu yapılabilir; bölge idare mahkemesi kararı ise YUKK davalarında kural olarak son karardır, çünkü yeni temyiz imkânı bu davaları kapsamaz (İYUK m.46/2).
Giriş Yasağı, Sınır Dışı Kararı ve Yurt Dışı Çıkış Yasağı Farkı
Giriş yasağı yabancının Türkiye’ye girmesini engeller; sınır dışı kararı yabancıyı Türkiye’den çıkarır; yurt dışı çıkış yasağı ise ceza soruşturmasındaki kişinin Türkiye’den çıkmasını engeller ve üçü ayrı yollarla kaldırılır. Türkiye’deyken hakkınızda sınır dışı kararı verildiyse önce o karara 7 gün içinde dava açılır (YUKK m.53/3); bunun ayrıntısını sınır dışı kararına itiraz yazısında anlattım. Sınır dışı kararı iptal edilirse, ona bağlı giriş yasağının dayanağı da sarsılır.
Hakkınızda geçerli giriş yasağı varsa vize verilmez (YUKK m.15/1-b) ve vize muafiyeti olan ülke vatandaşı olsanız bile sınır kapısında kabul edilemeyen yolcu sayılıp geri çevrilirsiniz (m.7/1-c). Türkiye’de ikamet izni başvurusu yapan yabancının izni de geçerli giriş yasağı nedeniyle verilmez veya iptal edilir; bu sürecin ayrıntısını ikamet izni iptal edildiğinde yapılacaklar yazısında bulabilirsiniz.
Türk vatandaşları için konu bambaşkadır: vatandaş sınır dışı edilemez ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamaz (Anayasa m.23). Mahkemenin adli kontrol olarak koyduğu çıkış yasağı ceza muhakemesi yoluyla kaldırılır; bunu yurt dışı çıkış yasağının kaldırılması yazısında anlattım. Türk vatandaşının pasaportunun idari kararla geri alınması ise ayrı bir idari işlemdir ve idare mahkemesinde dava konusu olur; bunu pasaport iptal edildiğinde yapılacaklar yazısında ele aldım. Hakkınızda ceza dosyası varsa ve sınır dışı riski taşıyorsanız ceza alan yabancının sınır dışı edilmesi yazısına da bakın.
Yaşanmış Olaydan
Yıllar önce izinsiz çalıştığı tespit edilip sınır dışı edilen bir müvekkilim, Türk vatandaşı eşiyle yurt dışında evlenmiş ve Türkiye’ye dönmek istiyordu. Konsoloslukta vize başvurusu yaptığında hakkında giriş yasağı bulunduğunu öğrendi; elinde yalnız ret formu vardı. Yasağın süresi dolmasına bir buçuk yıl kalmıştı ve eşinin doğum tarihi yaklaşıyordu.
Avukatı olarak önce il göç idaresi aracılığıyla Başkanlığa başvurduk. Dilekçede yasağın kaldırılmasını, olmazsa doğum ve lohusalık dönemini kapsayan belirli süreli giriş izni verilmesini istedik. Evlilik belgesini, eşinin hamilelik raporunu, sınır dışı masrafının ve eski idari para cezasının ödendiğini gösteren makbuzları ekledik. 30 gün içinde cevap gelmeyince zımni ret üzerine dava açtık ve yürütmenin durdurulmasını istedik.
Dava sürerken Başkanlık, yasak saklı kalmak üzere üç aylık giriş izni verdi ve müvekkilim doğumda eşinin yanındaydı. Davanın kendisi ise reddedildi; mahkeme yasağın Kanuna uygun bir sınır dışı kararına dayandığını ve takdir yetkisinin hukuka uygun kullanıldığını kabul etti. Kısacası amaç gerçekleşti ama yasak tam süresince kaldı. Her dosyada ilk hedefi doğru seçmek, kazanılamayacak bir dava için aylar harcamaktan daha önemlidir.
Danıştay Kararları
Danıştay 10. Daire, 22.06.2023 tarihli, 2018/2011 E., 2023/4050 K.
Uluslararası koruma başvurusunu ikamet izni almak için geri çekip ülkesine dönen Iraklı bir aile hakkında, 30 gün içinde ikamet başvurusu yapmadıkları gerekçesiyle valilik O-100 kodlu giriş yasağı koymuş, bunu tebliğ etmemişti. Aile Türkiye’ye yeniden gelip ikamet başvurusu yapınca yasağı öğrendi ve dava açtı. Danıştay 10. Daire, ilk derece mahkemesi sıfatıyla, tebliğ yapılmadığı için süreyi öğrenme tarihinden başlattı; yasağın sınır dışı kararı ya da kamu düzeni tespiti olmadan, Kanunun 9. maddesinde sayılmayan bir sebebe dayandığını belirleyerek işlemi iptal etti. Aynı kararda Yönetmeliğin ilgili hükmüne yönelik iptal istemi reddedildi.
… Uyuşmazlıkta, davacılar hakkında tesis edilen 22/11/2017 tarihli Konya Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü işleminin, 6458 sayılı Kanun’un Türkiye’ye giriş yasağının tebliğini zorunlu kılan 10. maddesi hükmüne rağmen davacılara tebliğ edilmediği görülmektedir. …
… Anayasa ile güvence altına alınan seyahat özgürlüğü ancak ilgili Anayasa maddesinde gösterilen neden veya nedenlere bağlı olarak kanunla sınırlanabileceğinden, Kanunda öngörülmeyen bir sınırlama sebep ve yönteminin idari düzenleme ile getirilmesi mümkün değildir. …
Danıştay 10. Daire, 21.06.2023 tarihli, 2018/3756 E., 2023/3866 K.
İkamet izniyle Türkiye’de bulunan bir İtalya vatandaşı hakkında, istihbarat bilgilerine dayanılarak giriş yasağı konulmuş, yasağın kaldırılması başvurusu reddedilmişti. İdare mahkemesi davayı reddetti. Danıştay 10. Daire, iddia edilen internet sitesine ve faaliyete ilişkin somut belgeleri ara kararla istedi; bir kurum cevap vermedi, öteki talep edilen çerçevede bilgi bulunmadığını bildirdi. Daire, yasağa dayanak olacak somut bir tespit bulunmadığı için ret kararını bozdu. Giriş yasağı davasında idarenin genel ifadelerle yetinmeyip somut olgu göstermesi istenebilir.
… Bu durumda, davacı hakkında yurda giriş yasağı uygulanmasına neden olacak somut bir tespitin bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemin iptali istemine yönelik davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …
Danıştay 10. Daire, 14.01.2025 tarihli, 2025/60 E., 2025/164 K.
Almanya’dan İstanbul Havalimanına gelen bir yabancı, risk analiz biriminin mülakatı ve araştırması sonucunda kabul edilemeyen yolcu işlemine tabi tutulmuş, hakkında Ç-138 ve Ç-141 kodları girilmişti. Yabancı, 5 yıllık giriş yasağına karşı Ankara’da dava açtı; Ankara ve İstanbul idare mahkemeleri birbirini yetkili saydı. Danıştay 10. Daire, yasaklama işlemini İstanbul Valiliğinin tesis ettiğini belirleyip İYUK m.32/1 uyarınca İstanbul İdare Mahkemesini yetkili saydı. Yanlış mahkemede açılan dava kaybolmaz, ama aylar kaybettirir.
… Bu durumda; uyuşmazlık konusu edilen Türkiye’ye girişinin yasaklanmasına ilişkin işlemin, davacının İstanbul Havalimanından girmesi üzerine İstanbul Valiliği tarafından tesis edildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanun’un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. …
Sık Sorulan Sorular
Giriş yasağı süresi dolunca kod kendiliğinden kalkar mı?
Yasak, kararda belirtilen süre için konulur ve en fazla 5 yıldır; ciddi tehdit hâlinde ayrıca uzatılabilir (YUKK m.9/3). Süre bittiği hâlde kayıt sistemde görünmeye devam ediyorsa, valiliğe veya Başkanlığa yazılı başvurup kaydın güncellenmesini isteyin.
Giriş yasağı varken Türkiye’ye geçici olarak gelebilir miyim?
Evet, Başkanlık yasak saklı kalmak üzere belirli bir süre için girişinize izin verebilir (YUKK m.9/6). Bu izin takdire bağlıdır; amaç ve süre dilekçede açıkça yazılmalıdır.
Giriş yasağına karşı dava kaç gün içinde açılır?
Giriş yasağına veya kaldırma talebinin reddine karşı dava süresi, tebliğden ya da zımni retten itibaren 60 gündür (İYUK m.7). Tebliğ yapılmadıysa süre kararı öğrendiğiniz tarihten hesaplanır.
Yurt dışından avukat aracılığıyla dava açılabilir mi?
Evet; konsoloslukta ya da noterde düzenlenen vekâletnameyle Türkiye’deki bir avukat davayı açabilir. Dilekçeyi kendiniz konsolosluğa da verebilirsiniz (İYUK m.4).
Ön izin şartı giriş yasağı ile aynı şey mi?
Hayır; ön izin şartında giriş yasaklı değildir ama Başkanlığın olumlu görüşü alınmadan girişinize izin verilmez (YUKK m.9/7, Uygulama Yönetmeliği m.8/3). Ön izin işlemine karşı da 60 gün içinde dava açılabilir.
