TCK 142 Nitelikli Hırsızlık Cezası: Kaç Yıl, Hangi Haller

TCK 142 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 142’nin bugünkü hâli büyük ölçüde 2014’teki 6545 sayılı Kanunla kuruldu. Bu değişiklikle cezalar yükseldi, bina içinden hırsızlık 1. fıkradan 2. fıkraya taşındı ve 5. fıkra eklendi.

Bu tarihler eski dosyalarda belirleyicidir. 28.6.2014’ten önce bina içinden işlenen bir hırsızlık, o tarihteki 1. fıkranın (b) bendine girdiği ve cezası 2-5 yıl olduğu için sanık lehine eski hükümle değerlendirilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu da aşağıdaki kararlardan birinde suç tarihindeki ve sanık lehine olan 142/1-b’yi uygulamıştır.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 142, TCK 141’deki hırsızlığın daha ağır cezalandırılan hâllerini sayar. Suçun temel unsurları aynıdır: başkasına ait taşınır mal, zilyedin rızasının yokluğu, bulunduğu yerden alma ve yarar sağlama maksadı. 142 bunlara malın niteliğini, bulunduğu yeri ya da alınış biçimini ekler.

1. fıkra: eşyanın bulunduğu yer ve niteliği (3-7 yıl)

(a) bendi kamu kurumlarında, cami ve kilise gibi ibadet yerlerinde bulunan ya da kamu hizmetine ayrılmış eşyayı korur; eşyanın kime ait olduğu önemli değildir. (c) bendi otobüs, metro, vapur gibi toplu ulaşım araçlarının içindeki ve terminal, durak, iskele gibi belli varış ve kalkış yerlerindeki eşyayı kapsar. (d) bendi yangın tüpü, afet malzemesi gibi felaket zararını önlemek için hazırlanmış eşyayı korur.

(e) bendi uygulamada en sık görülen bentlerden biridir: âdet, tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılan eşya. Sokağa park edilmiş araç, bahçe dışındaki inşaat malzemesi, kapı önüne bırakılan bisiklet bu kapsamdadır. Eşya kilitlenmişse veya bina ya da eklentisi içindeyse olay 2. fıkranın (h) bendine geçer; bu ayrım cezayı 3-7 yıldan 5-10 yıla çıkarır.

2. fıkra: alınış biçimi (5-10 yıl)

(a) bendi kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından (baygınlık, ağır sarhoşluk, kaza) ya da ölmesinden yararlanılmasını kapsar. (b) bendi elde veya üstte taşınan eşyanın çekip alınmasını (kapkaç) ve özel beceriyle alınmasını (yankesicilik) düzenler. Bu bentteki suç, kendisini savunamayacak durumdaki birine karşı işlenirse ceza ayrıca üçte birine kadar artırılır. Kapkaç sırasında kişinin direncini kırmak için cebir kullanılırsa suç hırsızlık olmaktan çıkar ve yağmaya dönüşür.

(c) bendi deprem, sel veya toplumsal olayların yarattığı kargaşadan yararlanmayı; (d) bendi haksız yere elde tutulan veya taklit anahtarla, maymuncukla, düz kontakla kilit açmayı ya da kilitlenmeyi engellemeyi kapsar. (e) bendi bilişim sistemi kullanılarak, örneğin başkasının internet bankacılığı şifresiyle hesabındaki parayı aktararak işlenen hırsızlıktır. (f) bendi yüz örtmek gibi tanınmamak için tedbir almayı veya polis, zabıta gibi resmî sıfat takınmayı; (g) bendi büyük ve küçükbaş hayvan hırsızlığını kapsar.

(h) bendi iki ayrı hâl içerir: herkesin girebileceği bir yerde bırakılmış ama kilitlenmiş eşya (kilitli bisiklet, kilitli araç içindeki eşya) ve bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya (ev, işyeri, depo, bahçe). Bina içindeki eşyanın ayrıca kilitlenmesi veya saklanması gerekmez; bina ya da eklenti içinde bulunması yeterlidir. Ev hırsızlığının hemen hepsi bu bentten yargılanır.

3. fıkra: enerji hırsızlığı (5-12 yıl)

Akaryakıt boru hattından, doğal gaz tesisinden veya depolama tesisinden sıvı ya da gaz hâlindeki enerjinin çalınması 5-12 yıl hapisle cezalandırılır. Fiil bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır ve buna 10.000 güne kadar adli para cezası eklenir. Üst sınır 10 yılı aştığı için bu davalara ağır ceza mahkemesi bakar.

4. fıkra: konut dokunulmazlığı ve mala zarar verme

Hırsızlık için kapı kırılarak eve girilmişse ortada üç ayrı suç vardır: hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme. Normalde şikâyete bağlı olan bu son iki suç, hırsızlık amacıyla işlendiğinde şikâyet olmadan da soruşturulur. Mağdur şikâyetinden vazgeçse bile bu suçlardan dava devam eder; ayrıntısı konut dokunulmazlığını ihlal suçu cezası yazısında.

5. fıkra: kamu hizmetinin aksaması

Kablo, ray veya iletişim ekipmanı çalınması sonucu haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımında kamu hizmeti geçici de olsa aksarsa, önceki fıkralara göre belirlenen ceza yarısından iki katına kadar artırılır. Bu artırım uygulamada en çok bakır kablo hırsızlığı dosyalarında karşımıza çıkar.

Ceza tablosu

Nitelikli hırsızlıkta hapis 3-7, 5-10 veya 5-12 yıldır. Gece artırımı ve diğer hâller bu aralıkları aşağıdaki gibi değiştirir.

Örnek hesap: gece taklit anahtarla çalınan ve iade edilen araç

Sabıkasız bir sanık, sokağa park edilmiş aracı gece taklit anahtarla açıp götürüyor. Sanık yakalandıktan sonra aracı bıraktığı yeri kendisi gösteriyor, araçtaki hasarı da yargılama sırasında ödüyor; araç sahibi zararının tamamen karşılandığını beyan ediyor. Hesap TCK 61’deki sırayla şöyle kurulur:

• Temel ceza: taklit anahtarla kilit açma, alt sınırdan 5 yıl hapis (TCK 142/2-d).
• Gece artırımı: yarı oranında artış, 7 yıl 6 ay (TCK 143).
• Etkin pişmanlık: zarar kovuşturma sırasında tamamen giderildiği için yarısına kadar indirim; hâkim yarıyı seçerse 3 yıl 9 ay (TCK 168/2).
• Takdiri indirim: altıda bir, 3 yıl 1 ay 15 gün (TCK 62).

Sonuç ceza 2 yılı aştığı için bu dosyada HAGB ve erteleme mümkün değildir. Olay gündüz işlenseydi, 1. fıkradaki açıkta bırakılmış eşyaya (3 yıl) yönelseydi ve zarar kovuşturmadan önce tamamen giderilseydi, üçte iki indirimle 1 yıla, takdiri indirimle 10 aya inen ceza HAGB veya erteleme kapsamına girebilirdi. Bu yüzden zararın ne zaman ve nasıl giderildiği nitelikli hırsızlıkta cezaevine girip girmemeyi çoğu zaman tek başına belirler. Cezaevinde kalınacak süreyi hırsızlık suçu yatarı ne kadar yazısında hesapladım.

Uygulamada en çok sorulanlar

TCK 142 dosyalarında tartışma çoğu zaman hangi bendin uygulanacağı üzerinde döner; çünkü yanlış bent, cezayı yıllarca değiştirir.

Kapkaç ve yankesicilik hangi bentten yargılanır?

Elde veya üstte taşınan eşyanın çekip alınması veya özel beceriyle alınması 142/2-b’dir ve ceza 5-10 yıldır. Bu bendin uygulanması için eşyanın gerçekten kişinin elinde veya üzerinde olması gerekir. Ağaçtan tırmanıp balkondan eve giren ve bir şey alamadan yakalanan sanığın dosyasında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, özel becerinin elde veya üstte taşınan eşyanın alınması için kullanılması gerektiğini belirterek 142/2-b’yi uygulamadı. Eylem bina içindeki eşyaya yönelik nitelikli hırsızlığa teşebbüs sayıldı.

Açıkta bırakılmış eşya mı, bina içi mi: araç ve motosiklet hırsızlığı

Fark, eşyanın bulunduğu yerin bina eklentisi olup olmadığı ya da kilitlenip kilitlenmediğidir. Sokaktaki kilitsiz araç 142/1-e, bahçe içindeki araç veya kilitli bisiklet 142/2-h, kilit açılarak çalınan araç 142/2-d olarak değerlendirilir. Otogarın misafir otoparkından direksiyon kilitli bir motosikletin çalındığı dosyada Yargıtay, otoparkın bina eklentisi niteliği taşıyıp taşımadığı araştırılmadan hüküm kurulmasını bozma sebebi yaptı. Araçla ilgili ayrıntıları araç hırsızlığı cezası yazısında anlattım.

Birden fazla bent aynı anda gerçekleşebilir; örneğin taklit anahtarla açılan araç hem açıkta bırakılmış hem kilitli olabilir. Taklit anahtarla araç çalan sanığın dosyasında Yargıtay, eylemin 142/2-d’deki suç olduğunu, 142/2-h ve d’nin birlikte gösterilmesinin sonuca etkili olmadığını belirterek hükmü onadı. Aynı fıkradaki bentler tek ceza doğurur.

Kartla ATM’den para çekmek bilişim yoluyla hırsızlık mı?

Başkasının internet bankacılığı şifresiyle parayı başka hesaba aktarmak 142/2-e’deki bilişim sistemi yoluyla hırsızlıktır. Başkasına ait banka kartıyla para çekmek ise kural olarak TCK 245’teki banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçudur; cezası 3-6 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır. ATM’de unutulan kartla hesaptan para çeken sanığın dosyasında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, eylemin 142/2-e’ye görünüşte uysa da özel norm olan TCK 245/1’deki suçu oluşturduğunu kabul etti. 142/2-e şüphesinde CMK 128/A uyarınca banka hesabı 48 saate kadar askıya alınabilir.

Gece başlayan, sabah biten hırsızlıkta gece artırımı yapılır mı?

Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat önce biten süredir (TCK 6/1-e). Artırım cezayı yarı oranında yükselttiği için saat tespiti dosyanın en kritik ayrıntılarından biridir. Okul binasından saat 05.12’de başlayıp 06.12’de biten kablo hırsızlığında Yargıtay, suçun işlenmeye başlanmasından sona ermesine kadar geçen sürede gece vaktinin korunan hâllerinin ihlal edilmişse TCK 143’ün uygulanması gerektiğini oy çokluğuyla belirtti; karşı oy, suçun tamamlandığı anın esas alınması gerektiğini savundu, yani konu tartışmalıdır. Kavramın ayrıntısı gece vakti sözlük maddesinde.

Nitelikli hırsızlıkta uzlaşma, HAGB ve tutuklama

Nitelikli hırsızlık CMK 253 listesinde yer almadığı ve şikâyete bağlı olmadığı için uzlaştırma yoktur; mağdurun vazgeçmesi davayı düşürmez. HAGB ve erteleme için sonuç cezanın 2 yıl veya altında olması gerekir; bu da pratikte ancak 1. fıkradaki hâllerde ve zararın kovuşturmadan önce giderilmesiyle mümkündür. Zararın nasıl ve ne zaman giderileceğini hırsızlık ve dolandırıcılıkta etkin pişmanlık yazısında ayrıntılı anlattım.

Hırsızlık, 141 ve 142 birlikte, CMK 100/3’teki katalog suçlardandır; tutuklama nedeni var sayılabilir. 2. fıkradaki suç gece işlenmişse alt sınır 7 yıl 6 aya çıktığı için sanığa zorunlu müdafi atanması gerekir (CMK 150/3).

Dava zamanaşımı 1. ve 2. fıkrada 15 yıldır (TCK 66/1-d). Davalara asliye ceza mahkemesi bakar; üst sınırı 10 yılı aşan enerji hırsızlığı (142/3) ağır ceza mahkemesinde görülür. Evinize hırsız girdiyse mağdur olarak izlemeniz gereken yolu evime hırsız girdi ne yapmalıyım yazısında anlattım.

İlgili maddeler

TCK 142, temel hâli düzenleyen 141 ile ve hırsızlığa bağlanan diğer maddelerle birlikte uygulanır.

• TCK 141: Basit hırsızlığı düzenler; ceza 1-3 yıl hapistir ve uzlaştırma vardır.
• TCK 143: Hırsızlık gece işlenirse cezayı yarı oranında artırır.
• TCK 145: Malın değeri azsa indirim yapılmasına veya ceza vermekten vazgeçilmesine imkân tanır.
• TCK 167 ve 168: Yakın akraba zararına işlenen hırsızlıkta cezasızlığı ve zararın giderilmesine bağlı indirimi düzenler.
• TCK 245: Başkasına ait banka veya kredi kartının kötüye kullanılmasını 3-6 yıl hapis ve adli para cezasıyla cezalandırır.
• TCK 148: Cebir veya tehditle malın alınmasını yağma olarak düzenler.
• CMK 100: Hırsızlığı katalog suçlar arasında sayar.
• CMK 231: Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının şartlarını düzenler.

Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 22.11.2023 tarihli, 2022/479 E., 2023/617 K.

Sanık 2006’da gece yarısından sonra bir ağaca tırmanıp 3,5 metre yükseklikteki balkona geçerek eve girmiş, bir şey alamadan evin içinde yakalanmıştı; mahkeme özel beceriyle hırsızlığa teşebbüsten (142/2-b) hüküm kurmuştu. Ceza Genel Kurulu, ağaçtan balkona geçmenin belli bir maharet gerektirse de 142/2-b için eşyanın elde veya üstte taşınması ve özel becerinin bu eşyayı almak için kullanılması gerektiğini belirtti. Eylemin suç tarihinde yürürlükte olan ve sanık lehine bulunan 142/1-b’deki nitelikli hırsızlığa teşebbüs olduğunu kabul ederek fazla ceza nedeniyle hükmü oy çokluğuyla bozdu.

… Sanığın, apartman ile arasında bir metre mesafe bulunan ağaçtan balkona geçme eylemi belli düzeyde bir maharet gerektirmekte ise de TCK’nın 142. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yazılı bulunan suçun oluşabilmesi için öncelikle suçun konusunu oluşturan eşyanın elde veya üstte taşınıyor olmasının gerektiği, ilgili bendin, yankesicilik suretiyle gerçekleştirilen hırsızlık eylemlerini de içeren ancak ondan daha geniş olarak, kişi üzerinde özel beceri ile gerçekleştirilen tüm hırsızlık suçlarını kapsadığı, başka bir ifadeyle, özel becerinin elde veya üstte taşınan eşyanın alınması amacıyla kullanılması gerektiği anlaşılmakla …

↑ Metne dön

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 01.12.2025 tarihli, 2025/11571 E., 2025/21387 K.

Katılan, motosikletini direksiyon kilidiyle otogarın misafir otoparkına bırakmış, motosiklet çalınmıştı; aylar sonra hasarlı hâlde bulunup kendisine teslim edilmişti. Yargıtay iki sebeple bozdu: otoparkın etrafının çevrili olup olmadığı ve bina eklentisi sayılıp sayılmadığı araştırılarak 142/2-h veya 142/1-e’den birinin uygulanması gerektiği, ayrıca kısmi iadeye katılanın rızası sorulmadan 168/2 uygulanamayacağı.

… otogarın yapısı, eklenti niteliği kazanacak şekilde etrafının çevrili olup olmadığı ve bahsi geçen yerin bina eklentisi dahilinde bir yer olup olmadığı araştırılarak, sonucuna göre suça konu motosikletin bina eklentisi dahilinde bir yerden çalındığının tespiti hâlinde eylemin suç tarihi itibarıyla 5237 sayılı Kanun’un 142/2-h, aksi hâlde aynı Kanun’un 142/1-e. maddesinin uygulanması gerektiği gözetilmeden …

↑ Metne dön

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 23.12.2025 tarihli, 2023/23195 E., 2025/23986 K.

Sanık katılanın aracını taklit anahtarla çalmış, mahkeme cezayı 142/2-h ve d maddelerini birlikte göstererek belirlemişti. Yargıtay, eylemin 142/2-d’deki suçu oluşturduğunu, h bendinin de gösterilmesinin aynı fıkradaki ceza sınırlarını değiştirmediği için sonuca etkili olmadığını belirterek hükmü onadı.

… Sanığın katılana ait aracı taklit anahtar ile çalması şeklindeki eyleminin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 142/2-d maddesinde tanımlanan suçu oluşturduğu gözetilmeden sanık hakkında aynı Kanun’un 142/2-h-d maddesi uyarınca ceza tayini, sonuca etkili olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 14.01.2026 tarihli, 2024/199 E., 2026/28 K.

Mağdur bankamatikten para çekip kartını cihazda unutmuş, hemen sonra gelen sanık açık kalan hesaptan 500 TL çekip ayrılmıştı. Özel Daire eylemi uzlaştırma kapsamındaki basit hırsızlık, Başsavcılık bilişim yoluyla nitelikli hırsızlık saymıştı. Ceza Genel Kurulu, kartı unutan mağdurun kart üzerindeki zilyetliğinin sona erdiğini, eylemin 142/2-e’ye görünüşte uysa da özel norm olan TCK 245/1’deki banka kartının kötüye kullanılması suçunu oluşturduğunu oy çokluğuyla kabul etti.

… Kartını cihazda (ATM) unutarak hesabını da açık vaziyette bırakıp bankamatikten ayrılan mağdurun banka kartı üzerindeki fiilî hâkimiyeti/zilyetliği sona ereceğinden, hem bilişim sistemini hem de ele geçirdiği mağdura ait banka kartını rızası olmaksızın kullanarak mağdurun hesabından para çekmek suretiyle kendisine yarar sağlayan sanığın eyleminin; hırsızlık suçuna (TCK madde 142/2-e) nazaran özel norm niteliğinde olan ve TCK’nın 245/1. maddesinde düzenlenen banka kartının kötüye kullanılması suçunu oluşturduğu kabul edilmelidir …

↑ Metne dön

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 06.03.2024 tarihli, 2024/595 E., 2024/3955 K.

Sanık bir okul binasına saat 05.12’de girmiş, kablolarla birlikte 06.12 sıralarında ayrılmıştı; o gün güneş 06.44’te doğuyordu. Bölge adliye mahkemesi suçun gündüz işlendiğini kabul ederek gece artırımını hükümden çıkarmıştı. Yargıtay, suçun başlangıcı ile bitişi arasındaki sürede gece vaktinin korunan hâllerinin ihlal edilmişse TCK 143 artırımının yapılması gerektiğini belirterek eksik ceza nedeniyle hükmü oy çokluğuyla bozdu.

… Suçun işlenmeye başlanması ile tamamlanarak veya teşebbüs suretiyle sonlanması zaman aralığında TCK’nın 143 maddesi ile korunan hallerin ihlali gerçekleşmiş ise kanun koyucunun amacına uygun olarak ceza artırımının da yapılması gerekecektir …

↑ Metne dön