İYUK 11: Üst Makama Başvuru Süresi ve Dava Süresine Etkisi

İYUK 11 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

İYUK 11 bugünkü yapısını 1994’te aldı; son önemli değişiklik 2021’de cevap süresinin 60 günden 30 güne indirilmesidir.

Pratik sonuç: 14.7.2021 ve sonrasında yapılan başvurularda idare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır; daha eski başvurularda bu süre 60 gündü. Eski bir dosyada süre hesaplıyorsanız başvurunun tarihine bakın.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

İYUK 11, size tebliğ edilmiş bir işleme dava açmadan önce idarenin kendisine “bu işlemi düzeltin” deme imkânı verir ve bu başvurunun dava süresine etkisini düzenler. Yeni bir işlem istemini düzenleyen İYUK 10’dan farkı buradadır: 11, var olan bir işleme yöneliktir ve ancak dava süresi içinde yapılabilir.

1. fıkra: kime, ne zaman, ne istenir?

Başvuru, idari işlemi yapan makamın hiyerarşik üstüne yapılır; üst makam yoksa işlemi yapan makama. Örneğin il müdürlüğünün işlemine bakanlığa, bakanlığın kendi işlemine yine bakanlığa başvurulur. İstenen şey işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi ya da yeni bir işlem yapılmasıdır. Başvuru, 60 günlük dava süresi (İYUK 7) içinde yapılmalıdır; bu süre içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış süreyi durdurur.

Başvuru isteğe bağlıdır. Kanun “istenebilir” der; isterseniz doğrudan dava açarsınız. Süre dolduktan sonra yapılan başvuru ise hiçbir işe yaramaz: Danıştay, görevine son verilen memurun tebliğden yaklaşık bir buçuk yıl sonra yaptığı başvurunun dava açma süresini canlandıramayacağını söylüyor. Aynı istemi yıllar sonra tekrarlamak da sonuç vermez: Danıştay, yaklaşık beş yıl önceki başvuruyla aynı talebe yönelik ve yeni bir hukuki durum yaratmayan ikinci başvurunun reddinin dava süresini canlandırmayacağını kabul ediyor.

Madde yalnız bireysel işlemler için değildir. Danıştay, İYUK 11’in kapsamının bireysel işlemlerle sınırlı olmadığını, yönetmelik gibi düzenleyici işlemlere karşı da ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde başvurulabileceğini ve retten sonra kalan süre içinde dava açılabileceğini söylüyor; aynı kararda süresi geçtikten sonra yönetmeliğin değiştirilmesi için yapılan başvurunun reddi, uygulama işlemi sayılmadığı için süre açmadı.

2. fıkra: 30 gün cevap süresi ve zımni ret

İdare başvurunuza 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Buna zımni ret denir. Zımni ret, durmuş olan dava süresini yeniden harekete geçirir; idarenin cevabını beklemeye devam etmek süreyi korumaz. 14.7.2021’den önce yapılmış başvurularda bu süre 60 gündür (İYUK Geçici 10).

3. fıkra: süre kaldığı yerden işler

Ret ya da zımni retten sonra dava süresi yeniden işler, ama başvurunuza kadar geçen günler düşülür. Tebliğden 20 gün sonra başvurduysanız 40 gününüz kalır. Kanun, süreyi “yeniden 60 gün” olarak başlatmaz; bu, idari yargıda en sık yapılan süre hatasıdır. Danıştay, öğrenme günü yapılan itirazla duran dava süresinin, 30 gün içinde cevap verilmeyince zımni reddi izleyen gün yeniden başladığını; zımni retten sonra idarenin verdiği ret cevabının ayrı bir işlem olmadığını ve dava süresini canlandırmadığını kabul ediyor.

Geç gelen cevap kuralı İYUK 10 ile 11 arasındaki en önemli farktır. İYUK 10’da 30 günden sonra gelen cevaba karşı tebliğden itibaren 60 gün içinde dava açılabilir; İYUK 11’de böyle bir hüküm yoktur. İdare 45. gün “itirazınız reddedildi” yazısı gönderse bile süre zımni retten itibaren işlemeye devam eder.

4. fıkra: yürürlükten kalktı

Dördüncü fıkra 1994’te 4001 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı; bugün uygulanan bir hükmü yoktur.

Uygulamada en çok sorulanlar

İdareye başvuru konusunda bana gelen soruların çoğu başvurunun şart olup olmadığı, hangi işlemlerde uygulanmadığı, özel kanundaki itiraz yollarıyla ilişkisi, imar planına itiraz ve yürütmenin durdurulması üzerinedir.

Dava açmadan önce idareye itiraz etmem şart mı?

Hayır. İYUK 11 başvurusu isteğe bağlıdır; doğrudan dava açabilirsiniz. Başvurmanın tek faydası idarenin işlemi kendisinin düzeltme ihtimalidir; bedeli ise davanın birkaç hafta gecikmesidir. Süre hesabından emin değilseniz başvuruyla birlikte ya da başvurmadan dava açmak en güvenli yoldur.

Hangi işlerde İYUK 11 başvurusu süreyi durdurmaz?

İvedi yargılama usulüne tabi işlerde (ihale işlemleri, acele kamulaştırma, ÖYK kararları, turizm ve ÇED işlemlerinin bir kısmı) ve MEB ile ÖSYM’nin merkezi sınav işlemlerinde İYUK 11 uygulanmaz (İYUK 20/A, 20/B). Danıştay, ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda dava süresinin 30 gün olduğunu ve İYUK 11 başvurusunun işlemeye başlamış dava süresini durdurmayacağını belirtiyor. Bu işlerde itiraz etseniz bile dava süresini kendi başına sayın.

Disiplin cezasına itiraz İYUK 11 başvurusu mu?

Hayır, ayrı bir yoldur. 657 sayılı Kanunun 135. maddesindeki disiplin kuruluna itiraz tebliğden itibaren 7 gündür ve kendi kuralına tabidir; Danıştay’a göre bu itiraz şart değildir, süresinde itiraz edilen ceza itirazın sonuçlanmasıyla kesinleşir ve 60 gün ret kararının tebliğinden işler. Ayrıntısını memura disiplin cezası verildi ne yapmalıyım yazısında anlattım. Bilgi edinme başvurusunun reddine Kurula itiraz da kendi kuralına tabidir ve dava süresini durdurur (4982 sayılı Kanun 13).

İmar planına askıda itiraz ettim; dava süresi ne zaman başlar?

Askı süresi içinde yapılan itiraz İYUK 11 başvurusu sayılır. Danıştay, bir aylık askı süresinde itiraz edildiyse ve son ilan gününü izleyen 30 gün içinde cevap verilmezse, zımni reddi izleyen 60 gün içinde dava açılabileceğini; 30 gün içinde cevap verilirse cevap tarihinden itibaren 60 gün işleyeceğini söylüyor. Askıda itiraz etmediyseniz 60 gün son ilanı izleyen günden işler. Bu kuralda da geç gelen cevap süreyi yeniden başlatmaz.

İtiraz ederken yürütmenin durdurulması da isteyebilir miyim?

İdareden işlemi durdurmasını isteyebilirsiniz ama bu bir mahkeme kararı değildir; idare isterse uygular. Bağlayıcı bir durdurma için dava açıp yürütmenin durdurulmasını istemeniz gerekir; şartları İYUK 27 sayfasında anlattım. Atama, disiplin ya da ruhsat iptali gibi hemen uygulanan işlemlerde İYUK 11 başvurusu ile 30 gün beklemek, telafisi zor bir zararın oluşmasına yol açabilir; bu durumda doğrudan yürütmenin durdurulması talepli iptal davası açmak daha doğrudur.

İlgili maddeler

İYUK 11, dava süresini ve idareye başvuru yollarını düzenleyen diğer maddelerle birlikte okunur.

• İYUK 7: Dava açma süresini (idare mahkemesinde 60, vergi mahkemesinde 30 gün) ve başlangıcını düzenler.
• İYUK 8: Sürenin hesaplanmasını, tatil ve adli ara verme etkisini düzenler.
• İYUK 10: Yeni bir işlem yapılması için başvuruyu, 30 günlük zımni reti ve geç gelen cevaba karşı 60 günlük süreyi düzenler.
• İYUK 12: İşlemden doğan zararda tam yargı davasını düzenler; bu davalarda da İYUK 11’e göre başvuru hakkı saklıdır.
• İYUK 13: İdari eylemden doğan zararda dava öncesi zorunlu başvuruyu düzenler.
• İYUK 20/A ve 20/B: İvedi yargılama ve merkezi sınav davalarında İYUK 11’in uygulanmayacağını düzenler.

Danıştay Kararları

Danıştay 12. Daire, 06.06.2024 tarihli, 2022/287 E., 2024/2952 K.

Diyanet İşleri Başkanlığı, imam hatip olarak görev yapan davacının görevine son vermiş ve işlem 17.11.2017’de tebliğ edilmişti. Davacı vekili 27.05.2019’da İYUK 11’e dayanarak işlemin geri alınmasını istemiş, ret üzerine dava açmıştı. Danıştay, dava süresinin tebliğle başladığını, en geç 16.01.2018’e kadar dava açılması ya da İYUK 11 başvurusu yapılması gerektiğini, süre geçtikten sonra yapılan başvurunun süreyi canlandıramayacağını belirterek davanın reddini sonucu itibarıyla yerinde buldu.

… dava açma süresi geçtikten çok sonra (27/05/2019 tarihinde) 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında yapılan başvurunun dava açma süresini canlandırmasına olanak bulunmamaktadır …

↑ Metne dön

Danıştay 8. Daire, 10.12.2025 tarihli, 2025/5589 E., 2025/9717 K.

Bir dernek, tıp programlarına ilişkin asgari koşullar düzenlemesinin değiştirilmesini en geç 2019’da öğrenip o yıl idareye başvurmuş, 2024’te aynı istemle yeniden başvurup ret üzerine dava açmıştı. Danıştay, İYUK 11 başvurusunun dava süresi içinde yapılması gerektiğini, 2024 başvurusunun 2019’daki talebin tekrarı olduğunu ve yeni bir hukuki durum bulunmadığını belirterek davayı süre aşımından reddetti.

… davacının 2024 tarihli başvurusunun 2019 tarihli başvurusu ile aynı talebe yönelik olduğu ve davacı hakkında yeni oluşan hukuki bir durumun da söz konusu olmadığı anlaşıldığından davacının 2024 yılında yaptığı başvurunun davalı idarece reddedilmesinin anılan düzenleme yönünden dava açma süresini canlandırmayacağı …

↑ Metne dön

Danıştay 10. Daire, 05.02.2026 tarihli, 2026/343 E., 2026/420 K.

Bir dernek, 19.04.2025’te yayımlanan bir havacılık yönetmeliğinin kapsamının genişletilmesi için 11.08.2025’te başvurmuş, ret üzerine dava açmıştı. Danıştay, İYUK 11’in düzenleyici işlemlere de uygulandığını ve ilandan itibaren 60 gün içinde yapılan başvurunun reddinden sonra kalan sürede dava açılabileceğini açıkladı; ancak başvuru 60 gün geçtikten sonra yapıldığı ve ret işlemi uygulama işlemi sayılamayacağı için davayı süre aşımından reddetti.

… kanun koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır. Dolayısıyla, düzenleyici işlemlerin ilan edildiği tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine, düzenleyici işlemin ilan edildiği tarih ile 11. madde kapsamında başvuruda bulunulduğu tarih arasında geçen süre de dikkate alınmak suretiyle kalan dava açma süresi içerisinde açılan davalarda süre aşımı bulunmadığının …

↑ Metne dön

Danıştay 4. Daire, 09.12.2025 tarihli, 2024/1329 E., 2025/6500 K.

Davacı, taşınmazının arkeolojik sit alanında kaldığını öğrendiği gün idareye itiraz etmiş, idare 30 gün içinde cevap vermemiş, sonradan bir ret yazısı göndermişti; dava bir yıl sonra açıldı. Danıştay ilk derece olarak, sürenin itirazla durduğunu, zımni reddi izleyen gün yeniden işlemeye başladığını ve en geç 22.06.2023’te dava açılması gerektiğini, zımni retten sonra gelen ret cevabının ayrı bir işlem olmadığını ve süreyi canlandırmadığını belirterek davayı süre aşımından reddetti.

… Uyuşmazlıkta, 1. derece doğal sit kararının iptali istemiyle 24/03/2023 tarihinde başlayan dava açma süresinin, aynı tarihte 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca yapılan itiraz nedeniyle durduğu, otuz gün içinde bir cevap verilmeyerek istemin zımnen reddi üzerine izleyen gün yeniden dava açma süresinin başladığı, bu durumda en geç 22/06/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, anılan yasal süre geçtikten çok sonra 03/04/2024 tarihinde görülen davanın açıldığı, bu durumda, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca yapılan başvuru üzerine tesis edilen… tarihli, … sayılı idarenin itiraz ret cevabının ise 26/03/2021 tarihli 1. derece arkeolojik sit alanı kararından ayrı ve tek başına davaya konu olabilecek idari işlem niteliğinde olmadığı ve anılan madde uyarınca istemin zımnen reddedilmesinden sonra verilen bu cevabın dava açma süresini canlandırmayacağı dikkate alındığında …

↑ Metne dön

Danıştay 13. Daire, 11.11.2025 tarihli, 2025/2512 E., 2025/3475 K.

Hazine taşınmazının satış ihalesini öğrenen davacı idareye itiraz etmiş, itirazının reddi üzerine ihalenin iptali için dava açmıştı; idare mahkemesi davayı süre aşımından reddetti. Danıştay, ihale işlemlerinin ivedi yargılama usulüne tabi olduğunu, dava süresinin 30 gün olduğunu ve İYUK 11 başvurusunun bu usulde dava süresini durdurmadığını belirterek kararı onadı.

… ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, bu usule tabi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında yapılacak bir başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmayacağı anlaşılmaktadır …

↑ Metne dön

Danıştay 6. Daire, 03.12.2025 tarihli, 2025/2388 E., 2025/6408 K.

Davacı şirket, askıya çıkarılan uygulama imar planı revizyonuna askı süresi içinde itiraz etmiş, idare 30 gün içinde cevap vermemiş, ret kararları ancak bir yıl sonra tebliğ edilmişti; idare mahkemesi planı esastan iptal etmiş, bölge idare mahkemesi istinafı reddetmişti. Danıştay, askıdaki itirazın İYUK 11 başvurusu olduğunu, zımni reddi izleyen 60 gün içinde dava açılması gerektiğini, sonradan gelen cevabın süreyi canlandırmadığını belirterek kararı bozdu.

… imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 30 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır …

↑ Metne dön