CMK 172 Takipsizlik Kararı: İtiraz Süresi, Yeni Delil ve Sonuçları
CMK 172 madde metni ve açıklaması: takipsizlik (KYOK) hangi durumda verilir, kime bildirilir, 2 haftalık itiraz süresi, yeni delil ve sulh ceza kararı şartı, örnek süre hesabı ve Yargıtay kararları.
CMK 172 madde metni (güncel)
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
(2) Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe, aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz.
(3) Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 172 — son değişiklik: 7145 sayılı Kanun
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Değişiklik geçmişi
CMK 172’nin birinci fıkrası 2005’ten beri aynıdır; ikinci fıkraya 2017’de sulh ceza hâkimliği kararı şartı eklendi, üçüncü fıkra ise 2013’te AİHM kararları için konuldu ve 2018’de genişletildi.
| Tarih | Düzenleme | Ne değişti |
|---|---|---|
| RG 17.12.2004, yürürlük 1.6.2005 | 5271 sayılı Kanun (ilk metin) | 172/1 bugünkü hâliyle; 172/2’de yalnız “yeni delil meydana çıkmadıkça aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz” kuralı vardı |
| RG 30.4.2013 | 6459 sayılı Kanun m. 19 | 3. fıkra eklendi: AİHM’in etkin soruşturma yapılmadığını tespit etmesi üzerine 3 ay içinde talep edilirse yeniden soruşturma açılır |
| RG 28.6.2014 | 6545 sayılı Kanun m. 71 (CMK 173) | Takipsizliğe itiraz mercii ağır ceza mahkemesinden, ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine geçti |
| RG 6.1.2017 | 680 sayılı KHK m. 10 (7072 sayılı Kanunla aynen kabul, RG 8.3.2018) | 2. fıkraya “yeterli şüphe oluşturacak” yeni delil ve “sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmesi” şartı eklendi |
| RG 31.7.2018 | 7145 sayılı Kanun m. 17 | 3. fıkraya AİHM’de dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyonla verilen düşme kararları eklendi |
| RG 12.3.2024 | 7499 sayılı Kanun m. 37 (CMK 173) | Takipsizliğe itiraz süresi 15 günden 2 haftaya çıktı |
Eski tarihli kararlarda bu farklar önem taşır. Yargıtay kararlarında 172/2’nin eski metni “yeni delil meydana çıkmadıkça” diye geçer; 2017 sonrasında ise yeni delil tek başına yetmez, sulh ceza hâkimliğinin kararı da şarttır.
Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama
CMK 172, soruşturmanın dava açılmadan bitmesinin kurallarını koyar: savcının hangi durumda takipsizlik vereceğini, kararın kime bildirileceğini ve kararın sonradan hangi şartlarla aşılabileceğini.
1. fıkra: hangi durumda takipsizlik verilir?
Kanun iki sebep sayar. Birincisi delil yetersizliğidir: savcı, mahkûmiyet ihtimalini makul gösterecek kadar delil toplayamamıştır. Dava açmak için gereken ölçüye yeterli şüphe denir; takipsizlik “suçsuzsunuz” demek değil, “sizi yargılamaya götürecek kadar delil yok” demektir. İkincisi kovuşturma olanağının bulunmamasıdır: şikâyete bağlı suçta süresinde şikâyet yapılmamışsa, şikâyetten vazgeçilmişse, dava zamanaşımı dolmuşsa, şüpheli ölmüşse ya da uzlaşmada edim hemen yerine getirilmişse savcı işin esasına girmeden takipsizlik verir.
Karar iki kişiye bildirilir: suçtan zarar gören ve önceden ifadesi alınmış ya da sorguya çekilmiş şüpheli. Hiç ifadesi alınmamış kişiye bildirim zorunlu değildir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmelidir. Bu bilgi kararda hiç yoksa kişi süreyi kaçırdığında kusursuz sayılır ve eski hâle getirme isteyebilir (CMK 40/2).
Takipsizlik, KYOK, soruşturma yapılmasına yer olmadığı: hangisi hangisi?
Takipsizlik, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın halk arasındaki adıdır; adliyede kısaca KYOK denir. Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı ise şikâyet açıkça soyutsa ya da fiilin suç olmadığı hiçbir araştırma gerektirmeden anlaşılıyorsa verilir (CMK 158/6); bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı bile verilmez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK 171/2) ise yeterli şüphe olduğu hâlde savcının davayı 5 yıl ertelemesidir ve takipsizlikle karıştırılmamalıdır; ayrıntısı kamu davasının açılmasının ertelenmesi yazısındadır.
2. fıkra: kesinleşen karar aynı fiil için dava açılmasını engeller
Takipsizlik kesinleşince, kişi için kesin hüküm benzeri bir güvence doğar. Aynı fiilden dava açılabilmesi iki şarta bağlıdır: dava açmaya yeterli şüpheyi doğuracak yeni bir delilin elde edilmesi ve sulh ceza hâkimliğinin bu konuda karar vermesi. Yeni delil, takipsizlik verilirken savcının değerlendirmediği delildir: sonradan ortaya çıkan bir tanık, ele geçen bir yazışma, başka dosyada tespit edilen bir kayıt. Yargıtay uygulamasında takipsizlikten önce var olduğu hâlde ele geçirilemeyen ya da dosyada bulunduğu hâlde savcının görmediği ve değerlendirmediği delil de yeni delil sayılır. Savcının zaten değerlendirdiği delilleri yeni bir dilekçeyle tekrar sunmak dosyayı açtırmaz. İtiraz reddedilmişse de aynı kural uygulanır (CMK 173/6).
Engel, suçun adına değil fiile bağlıdır. Savcı aynı olayı başka bir suç adıyla iddianameye koysa bile, takipsizlik verilen fiil için sulh ceza hâkimliği kararı olmadan hüküm kurulamaz.
3. fıkra: AİHM kararıyla yeniden soruşturma
Takipsizlik kararı etkin bir soruşturma yapılmadan verilmiş ve bu durum AİHM’in kesinleşmiş kararıyla tespit edilmişse, soruşturma yeniden açılır. AİHM’deki başvuru dostane çözüm ya da hükümetin tek taraflı deklarasyonu nedeniyle düşmüşse de aynı sonuç doğar. Şart, AİHM kararının kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde talepte bulunulmasıdır; süre geçerse bu yol kapanır. Başvurunun nasıl yapıldığını AİHM başvurusu nasıl yapılır yazısında anlattım.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Uygulamada en çok sorulanlar
Takipsizlik dosyalarında asıl tartışma, kararın gerçekten kesinleşip kesinleşmediği ve aynı olay için sonradan açılan bir davanın devam edip edemeyeceğidir.
Takipsizlik kesinleşti, aynı olaydan yine dava açıldı: ne olur?
Yeni delil yoksa dava devam edemez. Kesinleşmiş takipsizlikten sonra yeni bir delil olmadan açılan tefecilik davasında Yargıtay, takipsizliğin kesin hüküm benzeri sonuç doğurduğunu, bu durumda kovuşturma şartı gerçekleşmediği için davanın CMK 223/8 uyarınca düşmesi gerektiğini belirtti. Uyuşturucu ticareti dosyasındaki benzer bir durumda ise Yargıtay, mahkemenin önce durma kararı verip sulh ceza hâkimliğinden yeni delil nedeniyle dava açılıp açılamayacağına dair karar alması gerektiğini söyledi. İki yolda da sonuç aynıdır: takipsizlik usulünce kaldırılmadan yargılamaya devam edilip hüküm kurulamaz.
Aynı olay başka bir suç adıyla mahkemeye gelebilir mi?
Gelebilir, ama takipsizlik verilen fiil için hüküm kurulamaz. Evin önünde silahla ateş eden sanık hakkında savcılık silahla tehditten takipsizlik vermiş, olay “silahla ateş etme” suçu olarak dava konusu edilmişti; bölge adliye mahkemesi ise sanığı tehditten mahkûm etti. Yargıtay, takipsizlik verilen tehdit fiili için sulh ceza hâkimliği kararı olmadığından açılmış bir dava da bulunmadığını ve bu suçtan mahkûmiyet kurulamayacağını belirtti.
Karar bana hiç tebliğ edilmedi; kesinleşmiş sayılır mı?
Hayır. Takipsizlik, suçtan zarar görene usulüne uygun tebliğ edilmeden kesinleşmez ve itiraz süresi de işlemeye başlamaz. Kaçakçılık dosyasında Yargıtay, kararın suçtan zarar gören idareye Tebligat Kanununa uygun tebliğ edildiğine dair mazbata bulunmadığı için kararın kesinleşmediğini kabul etti. Suçtan zarar gören vesayet altındaysa durum daha da hassastır: Yargıtay, zihinsel engeli nedeniyle vesayet altına alınan mağdura yapılan tebligat karşısında kararın usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği araştırılmadan hüküm kurulamayacağını belirtti.
Yeni delil bulundu: hangi savcılık ve hangi hâkimlik karar verir?
Değerlendirmeyi takipsizliği veren savcılık yapar ve o yerdeki sulh ceza hâkimliğinden karar ister. Başka şehirdeki bir soruşturmada aynı fiil için eski bir takipsizlik bulunduğu anlaşılınca Yargıtay, yeni delil olup olmadığını takipsizliği veren başsavcılığın değerlendireceğini ve 172/2 kararının o yer sulh ceza hâkimliğinden isteneceğini kabul etti. Şikâyetçiyseniz dilekçenizi bu savcılığa vermeniz süreci hızlandırır; dosyanın akıbetini şikâyetimin akıbetini nasıl öğrenirim yazısındaki yollarla takip edebilirsiniz.
Şüpheli olarak takipsizliğe itiraz edebilir miyim?
Kanun bu itiraz hakkını suçtan zarar görene tanır (CMK 173/1). Lehinize verilmiş bir takipsizliğin gerekçesini beğenmeseniz bile buna itiraz yolu öngörülmemiştir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında ise şüpheli de itiraz edebilir (CMK 171/2).
Gözaltında ya da tutuklu kaldım, takipsizlik aldım: tazminat isteyebilir miyim?
Evet. Kanuna uygun yakalandıktan ya da tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen kişi, maddi ve manevi zararını Devletten isteyebilir (CMK 141/1-e). Başvuru, kesinleşmenin size tebliğinden itibaren 3 ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde yapılır (CMK 142/1). Hesap ve usul için haksız tutuklama tazminatı nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.
İlgili maddeler
Takipsizlik kararının öncesi ve sonrası aşağıdaki maddelerle birlikte okunur.
- CMK 173: Takipsizliğe itirazın süresini, merciini ve sulh ceza hâkimliğinin verebileceği kararları düzenler.
- CMK 171: Etkin pişmanlık ve şahsi cezasızlık hâlinde takipsizliği ve kamu davasının açılmasının ertelenmesini düzenler.
- CMK 158: İhbar ve şikâyeti ve soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararını düzenler.
- CMK 253: Uzlaştırmayı düzenler; edimin hemen yerine getirilmesi takipsizlikle sonuçlanır.
- TCK 73: Şikâyet süresini ve şikâyetten vazgeçmeyi düzenler; süresi geçen şikâyet kovuşturma olanağını ortadan kaldırır.
- CMK 223: Hüküm türlerini düzenler; kovuşturma şartı gerçekleşmezse düşme ya da durma kararı verilir.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 11.03.2026 tarihli, 2022/5392 E., 2026/4695 K.
Sanık hakkında tefecilikten verilen takipsizlikten sonra yeni bir delil elde edilmeden, aynı fezlekedeki beyanlara dayanan bir suç duyurusuyla dava açılmıştı; takipsizlik daha sonra suçtan zarar görene tebliğ edilip itirazın reddiyle kesinleşti ve mahkeme davayı reddetti. Yargıtay, kesinleşen takipsizliğin kesin hüküm benzeri sonuç doğurduğunu, yeni delil ve önceden karar veren merciin kararı olmadan açılan davada kovuşturma şartının gerçekleşmediğini belirtti; davanın reddi yerine CMK 223/8 uyarınca düşme kararı verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozdu ve yeniden yargılamaya gerek görmeden davanın düşmesine kendisi karar verdi.
… verildiği tarih itibarıyla kişiler açısından hukuki güvenlik alanı oluşturan ve kesin hüküm benzeri sonuç doğuran kovuşturmaya yer olmadığına dair karardan sonra aynı fiilden dolayı yeniden soruşturma yapılabilmesinin “yeni delilin meydana çıkmasına” ve 5271 sayılı Kanun’un 173. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karara ilişkin önceden karar veren merciin kararına bağlı olması ve kanun koyucu tarafından bunun ceza muhakemesi şartı olarak öngörülmesi karşısında, …
… yeni bir delil ortaya çıkmadan sanıkların aynı eyleminden dolayı kamu davası açıldığı durumda açılmış olan davayla ilgili kovuşturma şartının gerçekleşmediği gözetilerek, sanık hakkında 5271 sayılı Kanun’un 223. maddesinin 8. fıkrası uyarınca düşme kararı verilmesi gerektiği …
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 19.01.2026 tarihli, 2025/6372 E., 2026/799 K.
Uyuşturucu ticareti dosyasında sanığın bir eylemi için savcılık daha önce ek takipsizlik vermiş ve karar kesinleşmişti; buna rağmen aynı eylem iddianameye alınıp yargılamaya devam edildi. Yargıtay, takipsizlik usulünce kaldırılmadan dava açılamayacağını, mahkemenin önce 223/8 uyarınca durma kararı verip sulh ceza hâkimliğinden yeni delil nedeniyle dava açılıp açılamayacağına dair karar alması gerektiğini belirterek bu yönden hükmü bozdu; aynı sanık için koşullu salıverme ibaresi de ayrı bir bozma sebebi yapıldı.
… anılan kovuşturmaya yer olmadığı kararı usulünce kaldırılmadan kamu davası açılamayacağı, sanık … hakkında kamu davasının açılması halinde 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 172/2, 173/6 ve 223/8. maddeleri uyarınca mahkemece öncelikle Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/8. maddesi uyarınca durma kararı verilerek Denizli Sulh Ceza Hakimliğinden yeni delil nedeniyle sanık hakkında kamu davası açılıp açılmayacağına yönelik karar alınıp bunun sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, …
Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 23.12.2025 tarihli, 2024/3386 E., 2025/11749 K.
Sanığın katılanın evinin önünde silahla ateş etmesi üzerine savcılık silahla tehditten ek takipsizlik vermiş, olay silahla ateş etme suçu olarak dava konusu yapılmıştı; ilk derece beraat verdi, bölge adliye mahkemesi ise sanığı silahla tehditten mahkûm etti. Yargıtay, takipsizlik verilen tehdit fiili için sulh ceza hâkimliği kararı bulunmadığından bu suçtan açılmış bir dava da olmadığını ve mahkûmiyet kurulamayacağını belirtti; delillere göre sanığın silahla ateş etme suçundan cezalandırılması gerektiği gerekçesiyle hükmü bozdu.
… ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı sonrası aynı eylem nedeniyle Cumhuriyet Başsavcılığınca kamu davasının açılması için 5271 sayılı Kanun’un 172/2. maddesi uyarınca yeterli ve yeni delil olması ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmesi gerektiği, dosya kapsamında sulh ceza hâkimliğince verilen bir kararın bulunmadığı, dolayısıyla sanık hakkında açılmış bir kamu davası da bulunmadığı bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesince nitelikli tehdit suçundan mahkumiyet hükmü kurulamayacağının anlaşılmakla birlikte, …
Yargıtay 7. Ceza Dairesi, 18.06.2026 tarihli, 2025/6496 E., 2026/7252 K.
Kaçakçılık soruşturmasında verilen takipsizlikten sonra savcılık yeni delil bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiş, sulh ceza hâkimliği talebi reddetmiş, Adalet Bakanlığı bu ret kararının kanun yararına bozulmasını istemişti. Yargıtay, takipsizliğin suçtan zarar gören idareye usulüne uygun tebliğ edildiğine dair tebligat mazbatası bulunmadığını, bu yüzden kararın kesinleşmediğini ve ret kararının kanun yararına bozmaya konu olamayacağını belirterek istemi reddetti.
… Cumhuriyet savcılığınca verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın suçtan zarar görene tebliğ edilmesi gerektiği, suçtan zarar görenin yasal süresi içerisinde itiraz hakkının bulunduğu, …
… Tebligat Kanunu’na uygun şekilde tebliğ edildiğine dair dosyada herhangi bir tebligat mazbatasına rastlanmadığı anlaşılmakla, anılan kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usulüne uygun olarak kesinleşmediği …
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 21.04.2026 tarihli, 2021/34600 E., 2026/4372 K.
Nitelikli dolandırıcılık iddiasında aynı eylem için daha önce verilmiş bir takipsizlik bulunuyordu ve karar mağdura tebliğ edilmişti; ancak mağdurun zihinsel engeli nedeniyle vesayet altına alındığı anlaşılmıştı. Yargıtay, takipsizliğin usulüne uygun kesinleşip kesinleşmediği ve ilgili merciden karar alınıp alınmadığı araştırılarak kovuşturma şartının tartışılması gerektiğini belirterek beraat hükmünü bozdu.
… mağdurun vesayet altına alındığı da gözetildiğinde, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usulüne uygun şekilde kesinleşip kesinleşmediği, 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesinin ikinci fıkrası ve 173 üncü maddesinin altıncı fıkrası uyarınca ilgili merciiden karar alınıp alınmadığı tespit edilerek, kovuşturma şartının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tartışılması sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm kurulması, …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 03.03.2026 tarihli, 2026/1223 E., 2026/3750 K.
Silahlı terör örgütü üyeliği şüphesiyle başlayan bir soruşturmada aynı suçlama için başka bir başsavcılığın yıllar önce verdiği takipsizlik bulunuyordu; savcılıklar arasında yetki uyuşmazlığı çıkmış ve ağır ceza mahkemesi üçüncü bir savcılığı yetkili saymıştı. Yargıtay, yeni delil olup olmadığını takipsizliği veren başsavcılığın değerlendireceğini ve 172/2 kararının o yer sulh ceza hâkimliğinden isteneceğini belirterek yetki kararını kanun yararına bozdu.
… yetkisizlik kararına konu eylem yönüyle söz konusu soruşturma kapsamında yeni bir delil olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin Sivas Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılıp bu doğrultuda Sivas Sulh Ceza Hâkimliğinden anılan Kanun’un 172/2. maddesi uyarınca karar verilmesi talebinde bulunulabileceği nazara alındığında, …
Sık Sorulan Sorular
Takipsizlik kararına itiraz süresi kaç gün?
İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır (CMK 173/1). Süre gün değil hafta olarak hesaplanır ve tebliğ gününün iki hafta sonraki aynı adlı gününde mesai bitiminde dolar.
Takipsizlik kararına nereye itiraz edilir?
Kararı veren savcının yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Dilekçeyi bulunduğunuz yerdeki nöbetçi sulh ceza hâkimliğine de verebilirsiniz.
Takipsizlik kararı kesinleşince dosya bir daha açılır mı?
Ancak dava açmaya yeterli şüpheyi doğuran yeni bir delil bulunur ve sulh ceza hâkimliği bu yönde karar verirse açılır (CMK 172/2). AİHM’in ihlal kararı varsa 3 ay içinde talep üzerine soruşturma yeniden başlar.
Takipsizlik kararı adli sicil kaydına işler mi?
Hayır. Takipsizlik bir mahkûmiyet değildir ve adli sicil kaydında görünmez; özel sektördeki bir iş başvurusunda karşınıza çıkmaz. Kamu görevine atanmada yapılan arşiv araştırması ise sonuçlanmış soruşturmalardaki olguları da kapsar (7315 sayılı Kanun m. 4/1); bu araştırmada dosya görülebilir.
Takipsizlik ile beraat aynı şey mi?
Hayır. Takipsizliği savcı soruşturma aşamasında verir, beraati mahkeme yargılama sonunda verir. Takipsizlik yeni delil ve sulh ceza kararıyla aşılabilir; kesinleşmiş beraatten sonra kural olarak aynı fiilden yeniden yargılama yapılmaz.
İtirazım reddedilirse ne olur?
Sulh ceza hâkimliği istemi reddederse takipsizlik kesinleşir ve sizi giderlere mahkûm eder (CMK 173/3). Bundan sonra yol, yeni delil bularak 172/2’ye göre karar istenmesi ya da şartları varsa AİHM’dir.
