Aracım Çalındı Ne Yapmalıyım? İlk Saatler ve Kasko

Aracım Çalındı Ne Yapmalıyım: İlk Bir Saat

İlk bir saatte üç iş yapılır: aracın çekilmediğini doğrulamak, 112’yi aramak ve plaka ile şasi numarasını kolluğa vermek. Polis ve jandarmanın eski imdat hatları 2021’de 81 ilde 112 Acil Çağrı Merkezi altında birleştirildi; tek numara yeterlidir. Ekip gelene kadar aracın park edildiği yerden uzaklaşmayın, yerde kırık cam ya da plastik parçası varsa dokunmayın.

Kolluğa ilk anda şu bilgileri verin: plaka, marka, model, renk, şasi ve motor numarası, aracı en son ne zaman ve nerede gördüğünüz, araçta takip cihazı olup olmadığı. Şasi numarası ruhsatta ve kasko poliçesinde yazar; ruhsat araçta kaldıysa poliçeden ya da sigorta şirketinin müşteri hizmetlerinden öğrenebilirsiniz. Aracı ayırt etmeye yarayan çizik veya çıkartma gibi özellikleri de söyleyin.

Araç çalındı mı, çekildi mi nasıl anlarım?

Aracınızı park ettiğiniz yerde bulamıyorsanız önce çekilme ihtimalini eleyin. Yasak bir yere park edilen araçlar trafik ekipleri ya da belediye tarafından otoparka çekilebilir; 112’yi aradığınızda durumu anlatırsanız görevliler aracın çekilip çekilmediğini de araştırır. Yerde cam kırığı varsa, aracın yanındaki araç da yerinden oynamışsa ya da komşular gece sesi duyduysa hırsızlık ihtimali güçlenir.

Takip cihazı konum gösteriyorsa kendim gidebilir miyim?

Gitmeyin. Konumu ekran görüntüsüyle kaydedip kolluğa bildirin; araç çoğu zaman bir garajda ya da parça ayıran bir yerde bekletilir ve orada sizi bekleyen kişiler tehlikeli olabilir. Kendi başınıza aracı alıp götürmeniz, olay yeri incelemesinin ve parmak izi çalışmasının yapılamamasına yol açar.

Savcılığa Ayrıca Şikâyet Vermem Gerekir mi?

Hayır; kolluğa yaptığınız bildirim şikâyet yerine geçer, çünkü kanun ihbar ve şikâyetin savcılığa da kolluğa da yapılabileceğini söyler (CMK 158/1). Kolluk ifadenizi ve tutanağı savcılığa gönderir, dosyaya bir soruşturma numarası verilir. Yine de olaydan sonra öğrendiğiniz yeni bilgileri (bir kamera kaydı, şüphelendiğiniz biri, aracın satış ilanında görülmesi) savcılığa ek dilekçeyle bildirmeniz dosyayı hızlandırır.

İfadenizde aracın kaç anahtarı olduğunu ve hepsinin nerede olduğunu, aracı en son kimin kullandığını, araçta değerli eşya bulunup bulunmadığını açıkça söyleyin. Aracı tamir ettirdiğiniz servis, yakın zamanda aracı görmeye gelen bir alıcı ya da yedek anahtarı olan biri gibi şüphelendiğiniz kişi varsa, bunu gerekçesiyle anlatın. Yazılı bir başvuru yapmak isterseniz hırsızlık şikâyet dilekçesinde hangi bilgilerin yer alacağını suç duyurusu dilekçesinin nasıl yazılacağı yazısında örnekledim.

Araç hırsızlığı şikâyete bağlı mı, vazgeçersem dosya kapanır mı?

Kilitli bir aracın çalınması nitelikli hırsızlıktır ve şikâyete bağlı değildir; savcı olayı öğrendiği anda soruşturur, siz vazgeçseniz de dosya devam eder. Bu nedenle 6 aylık şikâyet süresi de işlemez. Kilitsiz bırakılmış ve anahtarı içinde unutulmuş araçta dosya, kullanımı gereği açıkta bırakılmış eşya hırsızlığı (TCK 142/1-e, 3-7 yıl) ya da basit hırsızlık (TCK 141) olarak nitelendirilebilir; ikisi de şikâyete bağlı değildir, uzlaştırma ise yalnız basit hırsızlıkta vardır. Aracınızı biri kısa süre kullanıp geri bırakmak üzere aldıysa dosya farklı yürür; şikâyetin bu hâlde neden belirleyici olduğunu kullanma hırsızlığı yazısında anlattım.

Kasko Çalınan Aracı Öder mi?

Poliçenizde çalınma teminatı varsa kasko çalınan aracı öder; zorunlu trafik sigortası ise başkasına verdiğiniz zararı karşıladığı için çalınmayı hiç karşılamaz. Bu yüzden ilk soru, poliçenizin çalınmayı kapsayıp kapsamadığıdır. Bazı dar kapsamlı poliçelerde çalınma teminat dışında bırakılabilir.

Bildirimi gecikmeden yapın ve sigorta şirketinin istediği belgeleri toplayın: kolluk tutanağı, savcılık dosya numarası, ruhsat ve aracın bütün anahtarları. Sigorta şirketleri ödeme yapmadan önce genellikle aracın bir süre aranmasını bekler ve kolluktan aracın bulunamadığını gösteren bir yazı ister; bu sürenin ne kadar olduğu poliçenizin şartlarında yazar. Araç bu süre içinde hasarlı bulunursa dosya çalınma değil, hasar dosyası olarak ilerler.

Anahtarın araçta bırakılması ya da aracın anahtarla çalınması gibi hâllerde bazı poliçeler teminatı sınırlar. Poliçenizin “teminat dışı hâller” bölümünü okuyun; sigorta şirketi ödemeyi reddederse bu, ceza dosyasından ayrı bir uyuşmazlıktır ve sigorta hukukuna göre çözülür.

Araçta Kalan Ruhsat, Kart ve Eşyalar İçin Ne Yapmalısınız?

Araçta kalan banka kartlarını hemen kapattırın, ruhsat ve kimlik gibi belgelerin de çalındığını ifadenizde ayrıca söyleyin. Çalınan eşyaların listesini model ve yaklaşık değeriyle çıkarın; fatura, garanti belgesi ya da eşyanın göründüğü eski fotoğraflar, bulunduğunda size ait olduğunu ispat etmenizi kolaylaştırır.

Ruhsatta adresiniz yazdığı için, ev anahtarınız da araçta kaldıysa kilidinizi değiştirin. Telefon, bilgisayar veya tablet çalındıysa yapılacakları evime hırsız girdi yazısında adım adım anlattım; aynı adımlar burada da geçerlidir. Kasko poliçenizin araç içindeki kişisel eşyayı kapsayıp kapsamadığını ayrıca kontrol edin.

Araç Bulunursa Nasıl Teslim Alınır, Otopark Masrafı Ne Olur?

Bulunan araç, delil olarak muhafazasına gerek kalmayınca savcılık kararıyla size geri verilir; ruhsat ve kimlikle başvurursunuz, dava sonunu beklemezsiniz. Kanunun ilgili hükmü şudur:

CMK 131/1: (1) Şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait elkonulmuş eşyanın, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması halinde, re’sen veya istem üzerine geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir.

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Uygulamada araç bulunduğunda önce olay yeri inceleme ekibi parmak izi ve iz çalışması yapar, ardından araç çoğu zaman yediemin otoparkına çekilir. Kolluk sizi arayıp aracın bulunduğunu bildirir; siz de savcılığa başvurup iade kararı istersiniz. Teslimde aracın hasarını, kilometresini ve içindeki eşyaları tutanakla karşılaştırın; eksik ya da yeni bir hasar varsa teslim tutanağına yazdırın. Bu tutanak, faile karşı açacağınız tazminat davasında ve kasko hasar dosyasında esas alınır.

İnceleme uzun sürecekse aracın otoparkta beklemesi yerine, bakımını üstlenmek ve istendiğinde geri getirmek şartıyla size teslim edilmesini isteyebilirsiniz:

CMK 132/5: (5) Elkonulan eşya, soruşturma evresinde Cumhuriyet Başsavcılığı, kovuşturma evresinde mahkeme tarafından, bakım ve gözetimiyle ilgili tedbirleri almak ve istendiğinde derhâl iade edilmek koşuluyla, muhafaza edilmek üzere, şüpheliye, sanığa veya diğer bir kişiye teslim edilebilir. Bu bırakma, teminat gösterilmesi koşuluna da bağlanabilir.

Otopark ücreti istenirse makbuzunu saklayın; aracın suç nedeniyle çekildiğini belirterek bu masrafın yargılama giderleri arasında değerlendirilmesini ve mahkûmiyet hâlinde faile yükletilmesini isteyebilirsiniz. İade isteminiz reddedilirse bu karara itiraz edebilirsiniz; süreci el konulan eşyanın geri alınması yazısında ayrıntılı anlattım.

Araç hasarlı bulunursa zararı kim öder?

Hasarı kaskonuz öder; kasko yoksa ya da karşılamadığı bir kalem varsa zararı faile karşı açacağınız tazminat davasıyla istersiniz. Fail zararı kendiliğinden öderse cezasında etkin pişmanlık indirimi yapılır; zararın yalnız bir kısmı ödenirse bu indirim için sizin rızanız aranır (TCK 168/4). Ayrıntıları hırsızlıkta etkin pişmanlık yazısında bulabilirsiniz.

Aracım başkasına satılmış hâlde bulunursa geri alabilir miyim?

Alabilirsiniz. Çalınan bir taşınırın sahibi, onu elinde bulunduran herkese karşı beş yıl içinde dava açabilir (TMK 989/1); araç galeri gibi bu işi yapan birinden iyi niyetle alındıysa, alıcının ödediği bedelin geri verilmesi şartı gündeme gelir (TMK 989/2). Aracı bilerek satın alan kişi ise ayrıca suç eşyasını satın alma suçundan yargılanır; bu ayrımı çalıntı mal aldım ne olur yazısında anlattım.

Çalıntı Araçla Kaza veya Suç İşlenirse Siz Sorumlu musunuz?

Kusurunuz yoksa hayır: KTK 107’ye göre motorlu aracı çalan kişi işleten gibi sorumludur, işleten çalınmada kusurlu olmadığını ispat ederse sorumlu tutulmaz. Aracın çalındığını bilen ya da bilebilecek durumdaki sürücü de failin yanında sorumludur. Kapısı açık, anahtarı kontakta bırakılmış bir araçta ise işletenin kusuru tartışılabilir; bu yüzden aracı nasıl park ettiğinizi ifadenizde doğru anlatın.

Ceza sorumluluğu bakımından durum daha nettir: çalıntı araçla işlenen bir suçtan araç sahibi ceza almaz, çünkü ceza sorumluluğu şahsidir. Yine de kolluk, plakadan yola çıkarak ilk önce sizi arayabilir. Çalınma bildiriminin tarihi ve saati, o andan sonra araçla yapılan her işlemde sizin lehinize en güçlü belgedir.

Çalıntı araçla kesilen trafik cezasına nasıl itiraz edilir?

Sürücüsü tespit edilemeyen araca plakasına göre ceza yazılır ve tebligat trafik kaydındaki araç sahibine gider (KTK 116). Ceza, çalınma bildiriminden sonraki bir tarihe aitse tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edin; dilekçeye kolluk tutanağını ve savcılık dosya numarasını ekleyin. Köprü ve otoyol geçiş ihlali gibi cezalarda da aynı belgeler kullanılır. İtiraz usulünü idari para cezasına itiraz yazısında anlattım.

Hırsız Bulunursa Dava Nasıl İlerler, Ne Ceza Alır?

Hırsız bulunursa nitelikli hırsızlıktan 5 ile 10 yıl hapisle yargılanır; suç gece işlendiyse ceza yarı oranında artırılır (TCK 143/1). Hangi bendin uygulanacağını, aracın geri verilmesinin cezayı nasıl etkilediğini ve kullanma hırsızlığı savunmasını fail açısından araç hırsızlığı cezası yazısında tablo hâlinde anlattım; burada mağdur olarak sizi ilgilendiren kısımlara bakalım.

Savcılık iddianame düzenleyip dava açtığında duruşmadan haberdar edilir ve katılan olarak davaya girebilirsiniz (CMK 237/1). Katılan olmak size duruşmalarda söz alma, delil isteme ve hükme karşı istinaf yoluna başvurma imkânı verir. Katılma yolunu davaya katılma yazısında ayrıca anlattım. Ceza mahkemesi tazminata hükmetmez; aracın değer kaybı, kiraladığınız araç masrafı ve hasar gibi zararlarınızı ayrı bir hukuk davasıyla istersiniz.

Nitelikli hırsızlıkta uzlaştırma yoktur; failin ailesi zararı karşılamak için size ulaşırsa bu bir uzlaşma değil, etkin pişmanlık ödemesidir. Ödemeyi aldığınızda tutarı ve kapsamı yazılı bir belgeye bağlayın; zararın tamamı karşılanmadıysa bunu açıkça yazın.

Hırsız bulunamazsa dosya kapanır mı?

Kapanmaz; failin kimliği belirlenemezse dosya çoğu zaman fail aranmak üzere beklemeye alınır ve 15 yıllık dava zamanaşımı (TCK 66/1-d) dolana kadar fail bulunursa soruşturma yeniden işler. Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, kararın size tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK 173/1); örnek metin için takipsizlik kararına itiraz dilekçesi yazısına bakın.

Hırsızlık Sayılmayan Durumlar: Kiralanan, Satılan veya Yakınınızın Aldığı Araç

Aracı rızanızla birine teslim ettiyseniz ve geri gelmediyse olay hırsızlık değil, çoğu zaman güveni kötüye kullanma ya da dolandırıcılıktır. Bu ayrım mağdur için önemlidir, çünkü bazı hâllerde şikâyet süresi işler.

• Kiraya, ödünç ya da emanet verilen araç: geri verilmezse güveni kötüye kullanma suçu oluşur; konu araç olduğu için 25.12.2025’ten sonra işlenen fiillerde ceza bir kat artırılır (TCK 155/3) ve bu artırımlı hâl uzlaştırma listesinde sayılmaz. Arkadaşa emanet edilen araçta temel suç şikâyete bağlıdır; artırımlı hâlde şikâyet şartının arandığı henüz netleşmediği için failin kim olduğunu öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde mutlaka şikâyet edin.
• Satış bahanesiyle götürülen araç: sahte dekont gösterilerek ya da noterde ödeme yapılmış gibi davranılarak götürülen araçta dolandırıcılık söz konusudur; bu durumda yapılacakları elden dolandırılan mağdurun rehberi yazısında anlattım.
• Eşin, çocuğun ya da aynı evde yaşayan kardeşin aldığı araç: ayrılık kararı olmayan eş, üstsoy, altsoy ve aynı evdeki kardeş için ceza verilmez (TCK 167/1). Ayrıntılar aile içinde hırsızlık yazısında.

Yaşanmış Olaydan

Geçen kış bir müvekkil, evinin önüne park ettiği ticari aracının sabah yerinde olmadığını görüp önce belediyeyi aradı; araç çekilmemişti. 112’ye bildirim yapıldı, aracın aranan araç kaydı aynı saatlerde açıldı. Müvekkil bana öğleden sonra geldiğinde ilk işimiz sokaktaki iki dükkânın ve karşı apartmanın kamera sahiplerine gidip kayıtları kopyalatmak oldu; apartmanın sistemi birkaç gün sonra kaydı silecekti.

Görüntülerde gece yarısından sonra iki kişinin aracın kilidini açıp aracı çalıştırdığı görülüyordu, ama yüzler net değildi. Kayıtları savcılığa ek dilekçeyle verdik ve aracın gittiği yönü gösteren diğer kameraların incelenmesini istedik. Araç on bir gün sonra başka bir ilçede, parçalarının bir kısmı sökülmüş hâlde bulundu. Savcılık aracı iz incelemesinden sonra müvekkile iade etti; kasko hasarı ödedi, ama aracın çalışamadığı günlerin kazanç kaybını karşılamadı.

Failler bir yıl kadar sonra başka bir hırsızlıktan yakalandığında parmak izi eşleşmesiyle bu dosyaya da bağlandı. Müvekkil davaya katıldı; failler nitelikli hırsızlıktan ve gece artırımıyla hapis cezası aldı, kazanç kaybı için açtığımız hukuk davası ise sürüyor. İlk gün toplanan kamera kaydı ve doğru verilen ifade, bu dosyada faile bir yıl sonra ulaşılmasını sağladı.

Dilekçe örneği: el konulan eşyanın iadesi dilekçesi örneğini Word, PDF veya UYAP (UDF) olarak indirip dosyanıza göre doldurabilirsiniz.