Silah
Ceza hukukunda silah kavramı günlük dildekinden çok daha geniştir. Tabanca ve bıçak elbette silahtır; ama sopa, şişe, taş ya da tornavida da saldırıda kullanıldığında kanun anlamında silah sayılabilir. Bir suçun “silahla” işlenmesi birçok suçta cezayı artırır, bazılarında şikâyet şartını da ortadan kaldırır.
Kanundaki yeri
Tanım, Türk Ceza Kanunu’nun 6. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendindedir. Kanun beş grup sayar: ateşli silahlar; patlayıcı maddeler; saldırı ve savunma için yapılmış kesici, delici veya bereleyici aletler; bu amaçla yapılmamış olsa da fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler; yakıcı, aşındırıcı, zehirleyici, kimyasal, biyolojik ve radyoaktif maddeler. Dördüncü grup sayesinde mutfak bıçağı, beyzbol sopası veya ağır bir kül tablası da olayın koşullarına göre silah kabul edilebilir.
Uygulamada ne anlama gelir
Silah, birçok suçta nitelikli hâldir. Kasten yaralama silahla işlenirse ceza yarı oranında artırılır ve şikâyet aranmaz (TCK m. 86/3-e); şikâyetten vazgeçmek dosyayı kapatmaz. Silahla tehdidin cezası 2 ile 7 yıl hapse çıkar (TCK m. 106/2-a), silahla yağmanın cezası ise 10 ile 15 yıldır (TCK m. 149/1-a). Bir eşyanın silah sayılıp sayılmadığı tartışmalıysa mahkeme eşyanın niteliğine ve nasıl kullanıldığına bakar; ateşli silahlarda ekspertiz raporu belirleyicidir. Yaralamada sonucun ağırlığına göre cezanın nasıl değiştiğini silahla yaralama cezası yazısında bulabilirsiniz.
Örnek
Bir trafik tartışmasında sürücülerden biri araçtan direksiyon kilidini alıp karşısındakinin koluna vurur. Kilit silah olarak üretilmemiştir, ama saldırıda kullanılmaya elverişlidir; bu yüzden fiil silahla kasten yaralama olarak değerlendirilir. Mağdur ertesi gün şikâyetinden vazgeçse de soruşturma devam eder.
Sık karıştırılan
TCK’daki silah tanımı ile ruhsat mevzuatındaki silah aynı şey değildir. Ruhsat ve bulundurma meselesini 6136 sayılı Kanun düzenler; orada ateşli silahlar, mermiler ve kanunda sayılan bıçak türleri söz konusudur. Örneğin sopa, yaralamada silah sayılır ama taşınması için ruhsat gerekmez. Ruhsatsız tabanca dosyaları için ruhsatsız silah bulundurma cezası yazısı ayrıntılıdır.
Sık sorulan sorular
Silahla tehdit ile basit tehdit arasındaki fark nedir?
Silahla tehdidin cezası 2 ile 7 yıl hapistir ve uzlaştırma yoktur; basit tehdit ise 6 ay ile 2 yıl hapis gerektirir ve uzlaştırmaya tabidir. Silahın gösterilmesi ya da tehdit sırasında elde tutulması bu ayrım için yeterli olabilir.
Kurusıkı tabanca silah sayılır mı?
Ceza kanunu açısından genellikle evet. Kurusıkı tabanca korkutma ve vurma aracı olarak kullanılmaya elverişli olduğundan, onunla yapılan tehdit veya yaralama çoğu dosyada silahla işlenmiş kabul edilir; bulundurma ve ruhsat konusu ise ayrıdır: kurusıkı tabanca bulundurmak suç mu.
Silah olay yerinde bulunamazsa “silahla” nitelendirmesi yapılabilir mi?
Evet, yapılabilir. Silahın kullanıldığı tanık beyanı, kamera kaydı veya yaranın niteliğini gösteren adli raporla ispatlanabilir; ancak ciddi bir şüphe varsa sanık lehine yorumlanır.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.