Görevi kötüye kullanma

Bu suçu yalnız kamu görevlisi işleyebilir; vatandaş suçun faili değil, mağdurudur. Madde tamamlayıcı niteliktedir: fiil rüşvet, zimmet veya irtikap gibi kanunda ayrıca tanımlanan bir suçu oluşturuyorsa o suç uygulanır, görevi kötüye kullanma devreye girmez. Haksız işlem yapmak ile işi sürüncemede bırakmak ayrı fıkralarda düzenlenir.

Ayrıntılı rehber: görevi kötüye kullanmakla suçlanan memurun izleyeceği yol

Bilmeniz gerekenler

• Görevin gereklerine aykırı hareket 6 aydan 2 yıla kadar, görevi yapmakta ihmal veya gecikme 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m. 257/1, 257/2).
• Suçun oluşması için kişilerin mağduriyeti, kamunun zararı veya birine haksız menfaat sağlanmasından biri gerçekleşmelidir; kurala aykırılık tek başına yetmez.
• Görev sebebiyle işlenen suçlarda kural olarak soruşturma izni gerekir (4483 sayılı Kanun); izin verilmeden kamu davası açılamaz.
• Suç şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma yoktur; ceza 2 yıl veya daha az olduğunda şartları varsa HAGB verilebilir.

Sık karıştırılan

Görevli kamu malını kendine geçirdiyse suç görevi kötüye kullanma değil zimmettir; menfaat karşılığı iş gördüyse rüşvet, bu konuda rüşvet suçunun cezası yazısına bakabilirsiniz. Bu suçlar daha ağır cezalıdır ve görevi kötüye kullanmanın önüne geçer.

Sık sorulan sorular

Görevi kötüye kullanma ile disiplin suçu arasındaki fark nedir?

Görevi kötüye kullanma ceza mahkemesinde yargılanan bir suçtur; disiplin cezası ise idarenin verdiği bir yaptırımdır. Aynı olay için iki süreç ayrı ayrı yürüyebilir ve biri diğerinin sonucunu beklemek zorunda değildir.

Bu suçtan ceza alan memur görevinden çıkarılır mı?

Kesinleşen 1 yıl veya daha fazla hapis cezası memuriyete engeldir (657 sayılı Kanun m. 48/A-5). HAGB kararı ise mahkûmiyet sayılmadığından bu sonucu doğurmaz; disiplin süreci ayrıca işleyebilir.

Vatandaş bir memuru bu suçtan şikâyet edebilir mi?

Evet. Savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz; savcılık görevle ilgili bir suç söz konusuysa dosyayı soruşturma izni için yetkili mercie gönderir.

İşimi geç yapan memur suç işlemiş olur mu?

Her zaman değil. Gecikme ancak sizin mağduriyetinize, kamu zararına veya birine haksız menfaat sağlanmasına yol açmışsa suç oluşturabilir (TCK m. 257/2).