Mühür bozma
Mühür çoğunlukla belediyenin ruhsatsız bir işyerini ya da kaçak bir yapıyı kapatırken, bazen de mahkemenin veya icra dairesinin bir eşyayı koruma altına alırken koyduğu resmi işarettir. Suç için mührü koparmak şart değildir: mühürlü işyerini arka kapıdan açıp çalışmaya devam etmek ya da mühürlü inşaatta işe sürdürmek de mührün amacına aykırı hareket sayılır. Eski kanundaki adıyla mühür fekki olarak da bilinir.
Ayrıntılı rehber: mühür bozma suçunun cezası ve hapis ihtimali
Bilmeniz gerekenler
- Ceza altı aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır; hâkim ikisinden birini seçer (TCK m. 203).
- Suç şikâyete bağlı değildir; mühür tutanağı savcılığa ulaşınca soruşturma kendiliğinden başlar.
- Mühür bozma seri muhakeme usulü kapsamındadır; savcının teklifini kabul ederseniz ceza yarı oranında indirilir (CMK m. 250/1-a, 250/4). Kabul etmeden önce seri muhakemenin artılarını ve riskini tartın.
- Uzlaştırma yoktur; şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme gündeme gelir.
- Ceza sorumluluğu kişiseldir: mührü kimin bozduğu ya da mühürlü yeri kimin kullandığı delille gösterilmelidir; yalnız tapu veya ruhsat sahibi olmak tek başına yetmez.
Sık karıştırılan
Mühür bozma ile imar kirliliğine neden olma (TCK m. 184) çoğu zaman aynı dosyada yan yana çıkar, ama ayrı suçlardır. Ruhsatsız yapıyı yapmak imar suçudur; yapı mühürlendikten sonra inşaata devam etmek ise ayrıca mühür bozmadır.
Sık sorulan sorular
Mühür bozma ile mala zarar verme arasındaki fark nedir?
Mühür bozmada korunan, devletin koyduğu mührün güvenilirliğidir; mühür kâğıdının ya da telin maddi değeri önemsizdir. Başkasına ait bir eşyayı kırmak veya kullanılamaz hâle getirmek ise mala zarar vermedir, kural olarak şikâyete bağlıdır ve ayrı bir suçtur (TCK m. 151).
Mühürlü işyerimi yeniden açmak için ne yapmalıyım?
Mührü kendiniz kaldırmayın. Mühürleme sebebini giderdiyseniz mührü koyan idareye başvurup kaldırılmasını isteyin; işlemin hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açabilirsiniz.
Mühür bozma suçu şikâyetten vazgeçmeyle düşer mi?
Hayır. Mühür bozma resen soruşturulan bir suçtur; belediyenin ya da ihbarcının vazgeçmesi dosyayı kapatmaz.
Mühür bozma adli sicile işlenir mi?
Mahkûmiyet kararı kesinleşirse evet, adli sicile işlenir. Hükmün açıklanması geri bırakıldıysa karar adli sicil belgesinde görünmez (CMK m. 231/13).
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.