Kapalı ceza infaz kurumu

Halk arasında “kapalı cezaevi” denilen bu kurumlar, hapis cezalarının büyük kısmının infaz edildiği yerlerdir. Oda ve koridor kapıları kapalı tutulur, dışarıyla temas kanunun izin verdiği hâllerle sınırlıdır. Açık cezaevinden farkı güvenlik düzeyi ve hükümlünün dışarıyla ilişkisidir.

Kanundaki yeri

5275 sayılı Kanunun 8. maddesi kapalı kurumu; iç ve dış güvenlik görevlileri bulunan, firara karşı teknik ve fiziki engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları kapalı tutulan tesis olarak tanımlar. 9. madde bunun daha sıkı türü olan yüksek güvenlikli kapalı kurumları düzenler: Ağırlaştırılmış müebbet hapis alanlar ve örgüt faaliyeti çerçevesinde kasten öldürme, uyuşturucu ticareti, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlardan mahkûm olanlar bu kurumlarda kalır. Açık kurumlar ise 14. maddede ayrıca düzenlenir.

Uygulamada ne anlama gelir

Her hükümlü kapalı kurumla başlamaz. Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az hapis alanlar (terör, örgüt ve cinsel suçlar, ikinci kez mükerrirler ve koşullu salıverilmesi geri alınanlar hariç), taksirli suçlardan toplam 5 yıl veya daha az hapis alanlar ve adli para cezası hapse çevrilenler cezalarını doğrudan açık kurumda çeker (m. 14/2). Diğerleri kapalı kurumda gözlem ve sınıflandırmadan geçer, iyi hâl gösterirse idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesiyle açık kuruma ayrılır (m. 14/3). Ayrılma şartları açık cezaevine ayrılma şartları yazısında anlatılıyor. Açık kurumda disiplin cezası alan veya firar eden hükümlü kapalı kuruma geri gönderilir (m. 14/5).

Örnek

Yağmadan 7 yıl hapis cezası alan bir kişi kapalı cezaevine teslim olur. Gözlem sonrası kapalı kurumda kalır, burada kurallara uyar ve iyi hâlli olarak değerlendirilir. Kanun ve yönetmelikteki süreler dolduğunda idare ve gözlem kurulu onu açık kuruma ayırır; kalan cezasını orada, izin hakkıyla birlikte çeker.

Sık karıştırılan

Kapalı kurum, açık ceza infaz kurumu ile karşıtlık içinde düşünülür. Açık kurumda dış güvenlik görevlisi ve firara karşı engel yoktur; hükümlü çalıştırılır ve belirli şartlarla izne çıkabilir. Kapalı kurumda ise dışarıyla temas ziyaret, mektup ve telefonla sınırlıdır.

Sık sorulan sorular

Kapalı cezaevi ile açık cezaevi arasındaki fark nedir?

Kapalı cezaevinde kapılar kilitli, güvenlik sıkıdır ve dışarıyla temas sınırlıdır. Açık cezaevinde dış güvenlik yoktur, hükümlü çalışır ve şartları varsa izne çıkabilir.

2 yıl hapis cezası aldım, kapalı cezaevine mi gireceğim?

Kasıtlı suçlarda toplam cezanız 3 yıl veya daha azsa kural olarak doğrudan açık cezaevine gidersiniz. Terör, örgüt ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile ikinci kez mükerrirlik bu kuralın dışındadır.

Yüksek güvenlikli cezaevi nedir?

Kapalı kurumların en sıkı türüdür; hükümlüler bir veya üç kişilik odalarda kalır. Ağırlaştırılmış müebbet hapis alanlar ve kanunda sayılan örgütlü suçlardan mahkûm olanlar burada kalır (5275 s. K. m. 9).

Kapalı cezaevinde izin kullanılabilir mi?

Evet, yakının ölümü veya ağır hastalığı gibi zorunlu hâllerde mazeret izni verilebilir; tehlikeli olmayan hükümlü görevli refakatinde cenazeye veya hasta ziyaretine götürülebilir (5275 s. K. m. 94). Düzenli izinler ise açık cezaevinde gündeme gelir; ayrıntı için açık cezaevinden izin yazısına bakabilirsiniz.